Γάζα: Μόλις το 3% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων παραμένει προσβάσιμο και άθικτο

Σε οριακό σημείο βρίσκεται ο αγροτικός τομέας στη Λωρίδα της Γάζας, καθώς μόλις το 3% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων παραμένει ταυτόχρονα προσβάσιμο και χωρίς ζημιές. Τα στοιχεία προέρχονται από νέα γεωχωρική αξιολόγηση του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) και του Δορυφορικού Κέντρου των Ηνωμένων Εθνών (UNOSAT), αποτυπώνοντας τις τεράστιες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αγρότες στην προσπάθεια επανεκκίνησης της παραγωγής.

Σύμφωνα με την αξιολόγηση, στις 24 Ιουνίου 2026 συνολικά 4.091 εκτάρια, δηλαδή το 27% της καλλιεργήσιμης γης της Γάζας, παρέμεναν προσβάσιμα. Από αυτά, μόλις 448 εκτάρια ήταν τόσο προσβάσιμα όσο και άθικτα. Τα υπόλοιπα 3.643 εκτάρια έχουν υποστεί ζημιές και χρειάζονται εργασίες αποκατάστασης προκειμένου να καταστούν και πάλι παραγωγικά.

Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2025. Τότε, οι προσβάσιμες και άθικτες καλλιεργήσιμες εκτάσεις ανέρχονταν σε 601 εκτάρια. Μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο, μειώθηκαν κατά 153 εκτάρια ή 25,5%. Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφηκαν στις περιοχές Ντέιρ αλ-Μπάλαχ και Χαν Γιουνίς.

Περισσότερο η πρόσβαση, λιγότερο οι νέες ζημιές

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το συμπέρασμα ότι η περαιτέρω μείωση της διαθέσιμης αγροτικής γης οφείλεται κυρίως στην περιορισμένη πρόσβαση και όχι σε νέες φυσικές καταστροφές. Μετά την εκεχειρία του Οκτωβρίου 2025, η πρόσβαση στις καλλιεργούμενες εκτάσεις περιορίστηκε, μεταξύ άλλων, λόγω της δυτικής επέκτασης της λεγόμενης «Κίτρινης Γραμμής», η οποία διαχωρίζει τη ζώνη της εκεχειρίας από την περιοχή που βρίσκεται υπό στρατιωτικό έλεγχο.

Η Ράφα παρουσιάζει τη δυσκολότερη εικόνα, καθώς το 97,2% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων και το 98,4% των θερμοκηπίων δεν είναι προσβάσιμα. Οι μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές εντοπίζονται στη Βόρεια Γάζα και στην περιοχή της Γάζας. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στα θερμοκήπια. Μόλις 224 εκτάρια, ή 16,6% της συνολικής έκτασής τους, παρέμεναν προσβάσιμα και χωρίς ζημιές, έναντι 226 εκταρίων ή 17,3% τον Οκτώβριο του 2025.

Ελλείψεις σε εφόδια και ζωοτροφές

Στα προβλήματα πρόσβασης προστίθενται οι σοβαρές ελλείψεις βασικών γεωργικών εφοδίων. Οι περιορισμοί στην εισαγωγή και διανομή σπόρων, λιπασμάτων, αρδευτικού εξοπλισμού, καυσίμων και άλλων υλικών δυσχεραίνουν ακόμη περισσότερο την προσπάθεια αποκατάστασης της παραγωγής.

Οι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν επίσης ελλείψεις σε ζωοτροφές, κτηνιατρικά εφόδια και υπηρεσίες υγείας των ζώων. Ο FAO επισημαίνει ότι η δυνατότητά του να εισάγει ζωοτροφές και άλλα απαραίτητα υλικά παραμένει ασταθής, ενώ τα διαθέσιμα εφόδια συχνά είναι χαμηλής ποιότητας και πωλούνται σε τιμές απρόσιτες για τα αγροτικά νοικοκυριά. Πριν από την κλιμάκωση των εχθροπραξιών τον Οκτώβριο του 2023, η γεωργία αντιπροσώπευε περίπου 10% της οικονομίας της Γάζας και στήριζε τα εισοδήματα περισσότερων από 560.000 ανθρώπων, μέσω της φυτικής παραγωγής, της κτηνοτροφίας και της αλιείας.

Ο FAO ζητά άμεσες και σταθερές παρεμβάσεις για την αποκατάσταση της γεωργικής παραγωγής. Βασικές προϋποθέσεις είναι η ασφαλής πρόσβαση των αγροτών στη γη, η απρόσκοπτη είσοδος βασικών εφοδίων και η αποκατάσταση των κατεστραμμένων εκτάσεων.

Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, η δυνατότητα επαναφοράς της τοπικής παραγωγής τροφίμων περιορίζεται διαρκώς, ενώ μαζί της συρρικνώνονται και οι προοπτικές επιβίωσης ενός ολόκληρου αγροδιατροφικού συστήματος.