Σουδάν: Σχεδόν 9 στους 10 αγρότες βλέπουν την παραγωγή τους να μειώνεται λόγω των συγκρούσεων

Τις δραματικές συνέπειες που έχουν αφήσει τρία χρόνια πολέμου στη γεωργία και την παραγωγή τροφίμων στο Σουδάν καταγράφει η νέα έκθεση «Sudan Agri-food and Market Resilience Analysis», η οποία εκπονήθηκε από κοινού από το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) και το Διεθνές Κέντρο Εμπορίου (ITC). Παρά τις εκτεταμένες ζημιές, η μελέτη επισημαίνει ότι, με την κατάλληλη υποστήριξη, ο αγροτικός τομέας μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη μείωση της φτώχειας και της επισιτιστικής ανασφάλειας στην περιοχή.

Η ανάλυση βασίζεται στα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία από πολλές πολιτείες του Σουδάν, καθώς και σε περισσότερες από 80 διαβουλεύσεις με κυβερνητικούς φορείς, εκπροσώπους του ιδιωτικού τομέα, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οργανισμούς ανάπτυξης. Σύμφωνα με τους συντάκτες της, αποτελεί μέχρι σήμερα την πληρέστερη αποτίμηση των επιπτώσεων της σύγκρουσης, η οποία ξέσπασε τον Απρίλιο του 2023, στα γεωργικά και εμπορικά συστήματα της χώρας.

Μεγάλες απώλειες στην παραγωγή και δυσκολίες στη συγκομιδή

Σχεδόν το 90% των αγροτών και των ομάδων παραγωγών που συμμετείχαν στην έρευνα δηλώνουν ότι η παραγωγικότητά τους έχει μειωθεί σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η πτώση κυμαίνεται από 22% στις σχετικά σταθερές πολιτείες έως και 71% στις περιοχές που εξακολουθούν να πλήττονται από τις συγκρούσεις. Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς αγρότες αναφέρουν ότι δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν τη συγκομιδή των καλλιεργειών τους με ασφάλεια.

Οι επιπτώσεις αποτυπώνονται και στη λειτουργία των αγορών. Το κόστος των συναλλαγών έχει αυξηθεί έως και κατά 40%, γεγονός που συνέβαλε σε εκτιμώμενη μείωση κατά 45% του επίσημου διασυνοριακού εμπορίου. Την ίδια στιγμή, οι αλυσίδες εφοδιασμού έχουν κατακερματιστεί σε τοπικές «νησίδες αγορών», με αποτέλεσμα οι τιμές των τροφίμων σε ορισμένες περιοχές να ξεπερνούν κατά περισσότερο από δύο φορές τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ οι τιμές που λαμβάνουν οι παραγωγοί παραμένουν χαμηλές.

Επιπλέον, περισσότερο από το 70% των αγροτών και των μικρών επιχειρήσεων δηλώνουν ότι δεν μπορούν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση για γεωργικές δραστηριότητες, ενώ πάνω από το 80% αναφέρουν περιορισμένη πρόσβαση σε πληροφορίες για τις αγορές.

Οι προτεραιότητες με στόχο την ανάκαμψη

«Δεν πρέπει να υποτιμούμε το μέγεθος της προσπάθειας που απαιτείται για την αποκατάσταση της γεωργίας και της παραγωγικότητας στο Σουδάν», δηλώνει ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος του UNDP στο Σουδάν, Luca Renda. «Ωστόσο, δεν πρέπει ούτε να αποθαρρυνόμαστε. Με άμεσες επενδύσεις για τη στήριξη των αγροτών, οι αγορές μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν και οι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση σε τρόφιμα σε προσιτές τιμές», υποστηρίζει.

Η έκθεση απευθύνει συγκεκριμένες συστάσεις προς τους αναπτυξιακούς εταίρους, τους δωρητές και τους κυβερνητικούς φορείς, εστιάζοντας σε επτά αλυσίδες αξίας που επιλέχθηκαν με βάση τη συμβολή τους στην οικονομία, τις εξαγωγές και την απασχόληση: σουσάμι, σόργο, σόγια, αραχίδα (φιστίκι), ιβίσκος, αραβικό κόμμι και κτηνοτροφία.

Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η σταθεροποίηση και αναβάθμιση των συγκεκριμένων αλυσίδων αξίας, η ενίσχυση των οργανώσεων παραγωγών και των συστημάτων συγκέντρωσης της παραγωγής, η βελτίωση της ετοιμότητας για πρόσβαση στις αγορές και της συμμόρφωσης με τις εξαγωγικές απαιτήσεις, η μείωση του κόστους συναλλαγών, η βελτίωση της διασύνδεσης των αγορών, η άρση εμπορικών και κανονιστικών εμποδίων, καθώς και η ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ ανθρωπιστικών οργανισμών, αναπτυξιακών φορέων και ιδιωτικού τομέα.

Έμφαση σε γυναίκες, νέους και εκτοπισμένους

Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι οι γυναίκες, οι νέοι και οι εκτοπισμένοι πληθυσμοί διαδραματίζουν ολοένα σημαντικότερο ρόλο στις άτυπες αγορές του Σουδάν. Για τον λόγο αυτό προτείνει παρεμβάσεις που θα διευκολύνουν την πρόσβασή τους σε χρηματοδότηση, γη, γεωργικές εισροές και αγορές.

Όπως ανέφερε ο Luca Renda, «οι αγρότες και οι έμποροι του Σουδάν κατάφεραν να κρατήσουν τις αγορές τους ζωντανές ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές αυτού του πολέμου». Οι προτάσεις της έκθεσης αποσκοπούν στο να συνοδεύσουν αυτή την ανθεκτικότητα με επενδύσεις, χρηματοδότηση και πρόσβαση στις αγορές που χρειάζονται, ώστε οι Σουδανοί παραγωγοί και οι επιχειρήσεις να μπορέσουν να συμβάλουν στην οικονομική ανάκαμψη της χώρας, σύμφωνα με τον ίδιο.