Οι ελαιούχοι σπόροι στο επίκεντρο των εξαγωγών, τα σιτηρά σε κίνδυνο υπερπροσφοράς

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στην ουκρανική αγροτική αγορά η πρόταση για προτεραιότητα στις εξαγωγές ελαιούχων σπόρων και των μεταποιημένων προϊόντων τους, καθώς οι παραγωγοί σιτηρών προειδοποιούν για διόγκωση των αποθεμάτων και περαιτέρω υποχώρηση των τιμών.

Η μεγαλύτερη αγροτική ένωση της χώρας, UAC, υποστηρίζει ότι η προτεινόμενη αλλαγή στη διαχείριση της διαθέσιμης μεταφορικής δυναμικότητας θα επιβαρύνει κυρίως τους παραγωγούς σιτηρών. Η συζήτηση έχει ανοίξει καθώς οι δυνατότητες εξαγωγών της Ουκρανίας παραμένουν περιορισμένες λόγω του πολέμου με τη Ρωσία και της ουσιαστικής αδυναμίας αξιοποίησης των θαλάσσιων λιμανιών.

Σύμφωνα με την UAC, τα ελαιούχα προϊόντα διαθέτουν ήδη πλεονέκτημα στις εξαγωγές, καθώς η υψηλότερη αξία τους επιτρέπει στις επιχειρήσεις να απορροφούν ευκολότερα το αυξημένο κόστος μεταφοράς. Αντίθετα, για τα σιτηρά το κόστος logistics αποτελεί μεγαλύτερο μέρος της τελικής αξίας του προϊόντος, με αποτέλεσμα τυχόν πρόσθετη προτεραιότητα στις ελαιούχες καλλιέργειες να επιβαρύνει περαιτέρω την αγορά σιτηρών.

Τα στοιχεία του ουκρανικού υπουργείου Γεωργίας αποτυπώνουν ήδη την πίεση. Οι εξαγωγές σιτηρών έχουν μειωθεί περισσότερο από 60% τον Σεπτέμβριο, ενώ οι αποστολές ελαιούχων σπόρων και φυτικών ελαίων καταγράφουν μικρότερη, περίπου κατά ένα τρίτο, υποχώρηση.

Η κατάσταση έχει αρχίσει να αποτυπώνεται και στις τιμές παραγωγού. Σύμφωνα με το υπουργείο, η τιμή που καταβάλλεται για σιτάρι αρτοποιίας τρίτης κατηγορίας έχει υποχωρήσει σχεδόν 30% μέσα σε δύο μήνες. Παράλληλα, τα αποθέματα σιτηρών είχαν ανέλθει την 1η Σεπτεμβρίου στους 24,6 εκατ. τόνους, αυξημένα κατά 10 εκατ. τόνους σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Ακόμη μεγαλύτερη αύξηση προβλέπει η APK-Inform, η οποία εκτιμά ότι τα αποθέματα που θα μεταφερθούν στην επόμενη εμπορική περίοδο μπορεί να φτάσουν σε επίπεδο-ρεκόρ, στους 24 εκατ. τόνους, έναντι 11,6 εκατ. τόνων την προηγούμενη σεζόν.

Ιδιαίτερα έντονη αναμένεται να είναι η αύξηση στα αποθέματα σιταριού και καλαμποκιού. Τα αποθέματα σιταριού στην έναρξη της περιόδου 2027/28 εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να ανέλθουν στους 11,7 εκατ. τόνους, από 1,6 εκατ. τόνους, ενώ για το καλαμπόκι προβλέπεται άνοδος στους 9,2 εκατ. τόνους, από 5,7 εκατ. τόνους.

Η UAC προειδοποιεί ότι, εφόσον περιοριστούν περαιτέρω οι δυνατότητες εξαγωγής σιτηρών, οι αποθήκες θα γεμίσουν, οι διαθέσιμες αγορές θα μειωθούν και οι τιμές παραγωγού θα δεχθούν νέες πιέσεις.