Μεγαλύτερο προϋπολογισμό για την ΚΑΠ ζητούν επτά χώρες
Την αύξηση των πόρων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την περίοδο 2028-2034, τη δημιουργία ισχυρότερου ευρωπαϊκού μηχανισμού αντιμετώπισης των αγροτικών κρίσεων και την αυστηροποίηση των κανόνων για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές ζητούν κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενόψει των διαπραγματεύσεων για τη νέα ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική.
Οι προτάσεις περιλαμβάνονται σε τρεις κοινές διακηρύξεις που υιοθετήθηκαν στις 6 Οκτωβρίου στη Μπρατισλάβα, με πρωτοβουλία των χωρών της Ομάδας του Βίσεγκραντ και τη συμμετοχή της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Ρουμανίας και της Σλοβενίας. Τη διακήρυξη για το μέλλον της ΚΑΠ υπέγραψαν επτά χώρες, ενώ και οι οκτώ συνυπέγραψαν τα κείμενα για τις αγροτικές κρίσεις και τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Αύξηση των πόρων και προαιρετικό πλαφόν
Για την επόμενη προγραμματική περίοδο 2028-2034, οι επτά χώρες ζητούν σημαντική αύξηση της χρηματοδότησης της ΚΑΠ, χωρίς να περιοριστούν οι πόροι άλλων ευρωπαϊκών πολιτικών, ιδίως της πολιτικής συνοχής. Επικαλούνται την άνοδο του κόστους παραγωγής, τις αυξημένες περιβαλλοντικές και κλιματικές υποχρεώσεις και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, που επιβαρύνουν τη λειτουργία των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.
Παράλληλα, ζητούν η σταδιακή μείωση των άμεσων ενισχύσεων και η ανώτατη οροφή τους να παραμείνουν προαιρετικές για τα κράτη-μέλη. Όπως υποστηρίζουν, η υποχρεωτική εφαρμογή τους θα μπορούσε να πλήξει δυσανάλογα τις μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις, οι οποίες συμβάλλουν σημαντικά στην παραγωγή και την απασχόληση στην ύπαιθρο. Θέλουν, επίσης, να διατηρηθεί η δυνατότητα αφαίρεσης του εργατικού κόστους από τον υπολογισμό των ενισχύσεων, καθώς και η εξαίρεση των νέων αγροτών από τις σχετικές περικοπές.
Νέος μηχανισμός για τις κρίσεις
Οι οκτώ χώρες προειδοποιούν ότι η ξηρασία, οι πλημμύρες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος ενέργειας και λιπασμάτων, απειλούν τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. Εκτιμούν ότι το υφιστάμενο αποθεματικό κρίσεων της ΚΑΠ δεν επαρκεί για την κάλυψη των ζημιών και ζητούν πρόσθετη χρηματοδότηση από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Προτείνουν τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού που θα παρέχει γρήγορη οικονομική στήριξη, αλλά και μακροπρόθεσμα εργαλεία για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της γεωργίας. Μεταξύ άλλων, ζητούν να μειωθεί στο 20% το ελάχιστο ποσοστό απώλειας παραγωγής για τη χορήγηση ενισχύσεων κρίσης, με τις ζημιές να υπολογίζονται ανά καλλιέργεια ή κατηγορία ζώων και όχι στο σύνολο της εκμετάλλευσης.
Στο στόχαστρο οι αθέμιτες πρακτικές
Στο πεδίο των εμπορικών σχέσεων, οι χώρες ζητούν αυστηρότερη ευρωπαϊκή νομοθεσία, με περισσότερες πρακτικές να απαγορεύονται πλήρως. Στις προτάσεις περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση των αδικαιολόγητων διακοπών συνεργασίας, των αναδρομικών εκπτώσεων και των μονομερώς επιβαλλόμενων χρεώσεων προώθησης.
Παράλληλα, καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει την απαγόρευση πώλησης αγροτικών προϊόντων και τροφίμων κάτω από το κόστος παραγωγής ή μεταποίησης, καθώς και να ενισχύσει την προστασία των προμηθευτών που καταγγέλλουν αθέμιτες πρακτικές.
Οι τρεις διακηρύξεις αναμένεται να παρουσιαστούν στην επόμενη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ, στις 26 και 27 Οκτωβρίου στο Λουξεμβούργο, με στόχο να επηρεάσουν τις διαπραγματεύσεις για τη νέα ΚΑΠ και το ευρύτερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής.
