Τρομάζει και τους Ισπανούς ελαιοπαραγωγούς η υποχώρηση των τιμών ενόψει αυξημένης παραγωγής
Η προοπτική αυξημένης παραγωγής ελαιολάδου, όπως αυτή αποτυπώνεται με την πρώτη εκτίμηση για 1,6 εκατ. τόνους εθνική παραγωγή το 2026/2027 και η υποχώρηση των τιμών που ήδη καταγράφεται σε ότι αφορά το περσινό ελαιόλαδο, επαναφέρουν στην Ισπανία τη συζήτηση για την ενεργοποίηση του μηχανισμού υποχρεωτικής απόσυρσης ελαιολάδου από την αγορά κατά την νέα ελαιοκομική περίοδο. Οι οργανώσεις παραγωγών ζητούν την άμεση εφαρμογή του μέτρου, ενώ η βιομηχανία τυποποίησης εκφράζει αντιρρήσεις, με την κυβέρνηση να μην έχει λάβει, ακόμη, οριστική απόφαση.
Αυξημένη παραγωγή και πτώση των τιμών
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, η ισπανική παραγωγή ελαιολάδου αναμένεται να φτάσει τους 1,6 εκατ. τόνους, αυξημένη κατά 23% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, με την Ανδαλουσία, την κυριότερη παραγωγό περιφέρεια, να αναμένει 1,26 εκατ. τόνους, περίπου το 79% της εθνικής παραγωγής.
Την ίδια στιγμή, όμως, οι τιμές παραγωγού υποχώρησαν τον Οκτώβριο κατά 6,29% σε ετήσια βάση, ενώ στα παρθένα ελαιόλαδα η πτώση έφτασε το 7%, σύμφωνα με το σύστημα Poolred. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο διαμορφωνόταν περίπου στα 4 ευρώ ανά λίτρο, ένα ευρώ χαμηλότερα από πέρυσι, σύμφωνα με το παρατηρητήριο τιμών Infaoliva, όπως αναφέρει η ισπανική αγροτική ιστοσελίδα Agroinformacion. Σε νεότερη παρέμβασή τους, οι αγροτικές οργανώσεις ανέφεραν τιμή περίπου 3,30 ευρώ/κιλό για το εξαιρετικό παρθένο και 2,90 ευρώ για το λαμπάντε, επίπεδα που, όπως υποστηρίζουν, βρίσκονται κάτω από το κόστος παραγωγής για τις περισσότερες εκμεταλλεύσεις, όπως επισημαίνει η ιστοσελίδα Olimerca.
Τι προβλέπει ο μηχανισμός απόσυρσης
Το -υπό επεξεργασία- πλαίσιο εμπορίας βασίζεται στο άρθρο 167α του ευρωπαϊκού Κανονισμού 1308/2013 και στο ισπανικό διάταγμα του 2021. Η απόσυρση μπορεί να ενεργοποιηθεί όταν τα αρχικά αποθέματα, μαζί με την εκτιμώμενη παραγωγή, ισούνται ή υπερβαίνουν το 120% του μέσου επιπέδου των έξι προηγούμενων περιόδων, με το ποσοστό απόσυρσης να μην μπορεί να υπερβεί το 20% της εκτιμώμενης παραγωγής.
Οι ισπανικές οργανώσεις ASAJA, COAG, UPA και Cooperativas Agro-alimentarias de España ζητούν την άμεση δημοσίευση της υπουργικής απόφασης και του ποσοστού υποχρεωτικής αποθεματοποίησης, καθώς όπως εκτιμούν, στην παραγωγή των 1,6 εκατ. τόνων θα προστεθούν περίπου 365.000 τόνοι αποθεμάτων της προηγούμενης περιόδου, σύμφωνα με δηλώσεις εκπροσώπων των οργανώσεων στο EFE agro. Μάλιστα, ζητούν το μέτρο να εφαρμοστεί άμεσα, από την αρχή της συγκομιδής, ώστε να αποφευχθούν ανισότητες μεταξύ ελαιοτριβείων που διαθέτουν την παραγωγή τους σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.
Αντιδράσεις από τυποποιητές και Επιτροπή Ανταγωνισμού
Η βιομηχανία τυποποίησης, με τις ενώσεις Anierac και Asoliva να εκφράζουν την αντίθεσή τους, θεωρεί ότι ο μηχανισμός είναι σύνθετος και δεν επιλύει κατ’ ανάγκη το πρόβλημα. Αντιθέτως, μάλιστα, δημιουργεί ερωτήματα για την επαναδιάθεση του προϊόντος που έχει αποσυρθεί. Επιπλέον, υποστηρίζει ότι η εφαρμογή του μόνο στην Ισπανία δημιουργεί μειονεκτήματα έναντι των ανταγωνιστών άλλων χωρών παραγωγής.
Επιφυλάξεις διατύπωσε, προ ολίγων ημερών, και η ισπανική Εθνική Επιτροπή Αγορών και Ανταγωνισμού (CNMC), προειδοποιώντας για πιθανούς κινδύνους για τον ανταγωνισμό και τους καταναλωτές, όπως αύξηση των τιμών και περιορισμό της ποικιλίας και της ποιότητας.
Η απάντηση από πλευράς κυβέρνησης δεν έχει ακόμη δοθεί, εν αναμονή και των οριστικών στοιχείων για τα αποθέματα της προηγούμενης περιόδου, τα οποία πρόκειται να δημοσιευθούν εντός των ημερών, ενώ θα προηγηθεί και διαβούλευση με τους εκπροσώπους του κλάδου και τις περιφερειακές διοικήσεις.
