Ευρωκοινοβούλιο: Στο επίκεντρο η νέα γενιά αγροτών
Την ανάγκη ενίσχυσης των νέων και των νεοεισερχόμενων στον αγροτικό τομέα, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια της ευρωπαϊκής γεωργίας, αναδεικνύει η Επιτροπή Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου (AGRI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Με προτάσεις που εγκρίθηκαν την Τετάρτη, 4 Νοεμβρίου, έχοντας εξασφαλίσει 44 ψήφους υπέρ, καμία κατά και δύο αποχές, οι ευρωβουλευτές ζητούν την εφαρμογή πολιτικών που θα διευκολύνουν την ανανέωση των γενεών και θα επιτρέψουν στους νέους αγρότες να διαμορφώσουν ένα βιώσιμο επαγγελματικό μέλλον.
Κεντρική θέση στις προτάσεις των ευρωβουλευτών καταλαμβάνει η χρηματοδοτική στήριξη, καθώς ζητούν να διατεθεί αποκλειστικά στους νέους αγρότες το 10% του προϋπολογισμού της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την περίοδο 2028-2034.
Δέσμευση του 10% της επόμενης ΚΑΠ για τους νέους αγρότες
Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία ειδικής χρηματοδοτικής δέσμευσης για την ανανέωση των γενεών, καθώς και την αξιοποίηση εξειδικευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων, μεταξύ των οποίων δάνεια με χαμηλά επιτόκια. Παράλληλα, ζητείται η ανάπτυξη μηχανισμών που θα προστατεύουν τους νέους αγρότες από τις επιπτώσεις της κλιματικής αστάθειας και των διακυμάνσεων της αγοράς.
Στο ίδιο πλαίσιο, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις συνθήκες που επικρατούν στην ύπαιθρο. Σύμφωνα με τις προτάσεις, η προσέλκυση νέων ανθρώπων στη γεωργία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την οικονομική ενίσχυση, αλλά και από την ύπαρξη βασικών υπηρεσιών, κατάλληλων υποδομών και αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης στις αγροτικές περιοχές.
Ψυχική υγεία και καλύτερες συνθήκες εργασίας
Στις προτεραιότητες των ευρωβουλευτών περιλαμβάνεται επίσης, η βελτίωση της ποιότητας ζωής των αγροτών. Ειδικότερα, υποστηρίζεται η δημιουργία σχεδίου δράσης της ΕΕ για την ψυχική υγεία στον αγροτικό τομέα, καθώς και η ενίσχυση των υπηρεσιών που αφορούν την κάλυψη σε περιπτώσεις ασθένειας, τις γονικές άδειες και την πρόσβαση σε προγράμματα κατάρτισης.
Οι παρεμβάσεις αυτές εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθεια διαμόρφωσης ενός ελκυστικότερου περιβάλλοντος για όσους επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά στη γεωργία.
Στο προσκήνιο και οι γυναίκες της υπαίθρου
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων. Όπως επισημαίνεται, οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν σήμερα μόλις το 26% των αγροτών ηλικίας κάτω των 40 ετών. Για την ενίσχυση της συμμετοχής τους, προτείνονται ειδικά προγράμματα καθοδήγησης (mentoring) και συμβουλευτικής υποστήριξης, καθώς και μεγαλύτερη εκπροσώπηση των γυναικών στις αγροτικές οργανώσεις και στα όργανα λήψης αποφάσεων.
Η εισηγήτρια της έκθεσης, Maria Walsh (ΕΛΚ, Ιρλανδία), χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική τη δέσμευση του 10% από τον επόμενο προϋπολογισμό της ΚΑΠ για την ανανέωση των γενεών. Όπως ανέφερε, η πολιτική αυτή πρέπει να μεταφραστεί σε ουσιαστική στήριξη στην πράξη, μέσα από τη βελτίωση της πρόσβασης σε γη και χρηματοδότηση, αλλά και την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών σε αγρότες όλων των ηλικιών.
Η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού σε αριθμούς
Όλα τα παραπάνω δεν έχουν άλλη αφετηρία, βέβαια, από τη διαρκή γήρανση του αγροτικού πληθυσμού. Τα στοιχεία που παρατέθηκαν αποτυπώνουν τη δημογραφική πρόκληση που καλείται να αντιμετωπίσει η ευρωπαϊκή γεωργία. Ενδεικτικά, μεταξύ 2010 και 2020, η μέση ηλικία των αγροτών στην ΕΕ αυξήθηκε από τα 55 στα 57 έτη, ενώ ο αριθμός των διαχειριστών γεωργικών εκμεταλλεύσεων ηλικίας κάτω των 35 ετών μειώθηκε κατά 47%. Παράλληλα, οι νέοι εργαζόμενοι αντιπροσωπεύουν μόλις το 31% του εργατικού δυναμικού στον αγροτικό τομέα.
