Ακαδημία Ελιάς Terra Creta: Ψηφιακές παγίδες AI στη μάχη κατά του δάκου και της σπατάλης πόρων

Πιστή στο όραμα του ψηφιακού μετασχηματισμού και της εφαρμογής της καινοτομίας στον ελαιοκομικό τομέα, η Ακαδημία ελιάς Terra Creta συνεχίζει να βάζει στο επίκεντρο τους ελαιοπαραγωγούς και τα οφέλη που έχει να προσφέρει η τεχνολογία τόσο στους ίδιους όσο και στην καλλιέργεια. Μετά την ευρεία εφαρμογή της ευφυούς γεωργίας μέσω του συστήματος gaiasense της NEUROPUBLIC, με 11 εγκατεστημένους αγρομετεωρολογικούς σταθμούς και αποδεδειγμένη μείωση νερού και εισροών, έρχονται και οι πρώτες εκτιμήσεις από την εφαρμογή των ψηφιακών παγίδων καταμέτρησης δάκου gaiaTRAP.

Στην εφαρμογή που πραγματοποιήθηκε, λαμβάνονταν δύο φωτογραφίες ημερησίως, μία το πρωί και μία το μεσημέρι. Στη συνέχεια, το ενσωματωμένο λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης αναλαμβάνει την αναγνώριση του δάκου, επιτρέποντας την απομακρυσμένη παρακολούθηση του πληθυσμού του χωρίς να απαιτείται συνεχής επιτόπιος έλεγχος. Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας είναι ότι περιορίζει την εξάρτηση από την ανθρώπινη παρατήρηση, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε λανθασμένες εκτιμήσεις ή ακόμη και σε παραλείψεις κατά την καταμέτρηση των εντόμων.

Παράλληλα, τα δεδομένα που συλλέγονται βοηθούν τους παραγωγούς να έχουν πιο σαφή εικόνα για την εξέλιξη του πληθυσμού του δάκου και να προγραμματίζουν αποτελεσματικότερα τις επεμβάσεις τους». Ο ίδιος συνεχίζει λέγοντας, «η αξιοποίηση των ψηφιακών παγίδων συνέβαλε ήδη στην πραγματοποίηση πιο στοχευμένων εφαρμογών φυτοπροστασίας. Ωστόσο, η αξιολόγηση της επίδρασής τους στη συνολική μείωση των εφαρμογών και στη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Σημαντικό είναι ότι οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται αποκλειστικά βάσει των ενδείξεων των παγίδων, αλλά συνδυάζονται με επιτόπιους ελέγχους και δειγματοληψίες στον καρπό, προκειμένου να διαπιστώνεται το επίπεδο της γόνιμης προσβολής».

Το τρίπτυχο εκπαίδευσης, καινοτομίας, συμβουλευτικής

Όλες οι παραπάνω πρακτικές εντάσσονται στο οργανωμένο πλαίσιο εκπαίδευσης, καινοτομίας και συμβουλευτικής στο οποίο έχει επενδύσει η Terra Creta για την υποστήριξη των συνεργαζόμενων παραγωγών της απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής, τις αυξανόμενες απαιτήσεις της αγοράς και την ανάγκη μείωσης του κόστους παραγωγής. «Όραμά μας είναι η ανάπτυξη της τοπικής παραγωγής ελαιολάδου με τρόπο που να βελτιώνει την ποιότητα, να αυξάνει την ποσότητα και να μειώνει το κόστος, πάντα με σεβασμό στη γη. Σκοπός μας είναι μια βιώσιμη καλλιέργεια που θα αποτελέσει έμπνευση σε παγκόσμιο επίπεδο», σημειώνει ο κ. Μαρακάκης.

Η εκπαίδευση ως πυλώνας βιωσιμότητας

Ο πρώτος πυλώνας βιωσιμότητας αφορά την εκπαίδευση. Η συνεργασία με τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ – Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου στα Χανιά δίνει τη δυνατότητα στους παραγωγούς να εκπαιδεύονται από ερευνητές που μεταφέρουν την επιστημονική γνώση απευθείας στο χωράφι. «Οι ερευνητές του ινστιτούτου, δηλαδή, γίνονται και καθηγητές στα μέλη της Ακαδημίας Ελιάς, μεταφέροντας πειραματικά δεδομένα σε πρακτικές συμβουλές για τη βελτίωση της καλλιέργειας. Επίσης, οι ελαιοπαραγωγοί συμμετέχουν σε σεμινάρια, μαθαίνουν πρακτικές αναγεννητικής γεωργίας και λαμβάνουν εξατομικευμένες συμβουλές βάσει δεδομένων από το πεδίο. Ο συνδυασμός έρευνας, τεχνολογίας και ανθρώπινης παρουσίας κάνει το μοντέλο της Ακαδημίας μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα», τονίζει ο κ. Μαρακάκης.

Ψηφιακή καινοτομία

Η εφαρμογή της τεχνολογίας στους ελαιώνες αποτυπώνεται μέσω της συνεργασίας της Terra Creta με την εταιρεία πληροφορικής NEUROPUBLIC. Όπως εξηγεί ο ίδιος, «οι 11 αγρομετεωρολογικοί σταθμοί, που έχουν εγκατασταθεί, φέρουν αισθητήρες που αποτυπώνουν καιρικές συνθήκες, συνθήκες εντός του εδάφους, αισθητήρες που προσομοιώνουν το φύλλο της ελιάς αλλά και ροόμετρα πάνω στο σύστημα άρδευσης. Μαζί με το δίκτυο ψηφιακών παγίδων καταμέτρησης δάκου GaiaTrap, οδηγούν στην έκδοση εξατομικευμένων οδηγιών-συμβουλών προς τους παραγωγούς, δίνοντάς τους το αίτιο και το χρονικό διάστημα που θα πρέπει να γίνει η διορθωτική/προληπτική ενέργεια».

Συμβουλευτική

Η τεχνολογία, ωστόσο, δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη παρουσία. Οι γεωπόνοι της Ακαδημίας πραγματοποιούν τακτικές επισκέψεις στους ελαιώνες, ενώ σε περιπτώσεις προβλημάτων επεμβαίνουν άμεσα στο πεδίο. «Η συμβουλευτική μας παραμένει παραδοσιακή, πρόσωπο με πρόσωπο. Γίνονται τακτικές επισκέψεις στους ελαιώνες, ώστε να προσφέρουμε συμβουλές στο πεδίο. Μάλιστα, σε περίπτωση που ο συνεργάτης ελαιοπαραγωγός έχει κάποιο πρόβλημα στον ελαιώνα πραγματοποιούνται και έκτακτες επισκέψεις, ώστε να το λύσουμε επί τόπου. Αυτή η σχέση εμπιστοσύνης είναι το θεμέλιο όλων», τονίζει ο κ. Μαρακάκης.

Συμπληρωματικά με όλα τα παραπάνω, κάθε συνεργαζόμενος ελαιοπαραγωγός λαμβάνει ένα πρωτόκολλο βιώσιμης καλλιέργειας, που περιλαμβάνει εννέα βασικούς κανόνες, όπως η απαγόρευση καύσης υπολειμμάτων, η μη χρήση ζιζανιοκτόνων, η μηδενική διατάραξη του εδάφους, καθώς και άλλες πρακτικές που σέβονται το περιβάλλον και βελτιώνουν τη γονιμότητα του εδάφους. Ουσιαστικά, πρόκειται για αναγεννητικές πρακτικές που εφαρμόζουμε από το 2014 στα αγροτεμάχια των συνεργαζόμενων παραγωγών.

«Το εντυπωσιακό στο πλαίσιο αυτό», υπογραμμίζει ο κ. Μαρακάκης, «είναι ότι όλες αυτές οι παροχές προσφέρονται δωρεάν μέσω της σύμβασης συμβολαιακής γεωργίας που υπογράφει η Terra Creta με τον συνεργαζόμενο παραγωγό».

Μείωση εισροών και αύξηση παραγωγής

Η εφαρμογή της εκπαίδευσης, της καινοτομίας και της συμβουλευτικής μαζί με τη συνέπεια και τη συνεχή δουλειά των παραγωγών και της εταιρείας έχει φέρει απτά αποτελέσματα. «Στόχος είναι να μειώσουμε όλο το φάσμα εισροών της καλλιέργειας, τόσο όσο, χωρίς να κάνουμε εκπτώσεις στην ποσότητα και την ποιότητα του ελαιοκάρπου. Στο πλαίσιο αυτό, έχουμε μειώσει τη χρήση του νερού κατά 23,3% και έχουμε πετύχει αισθητή μείωση στη χρήση σύνθετων λιπασμάτων, φυτοπροστατευτικών, αλλά και μηδενική χρήση ζιζανιοκτόνων.

Όσον αφορά την παραγωγή μας, έχουμε δύο ταχύτητες παραγωγών:

Ελαιοπαραγωγοί, οι οποίοι ακολουθούν το πρωτόκολλο βιώσιμης καλλιέργειας, αλλά δεν βρίσκονται καθημερινά στους ελαιώνες τους, οι οποίοι, συγκρινόμενοι με καλούς παραγωγούς εκτός Ακαδημίας, πέτυχαν 18,55% παραπάνω παραγωγή/δέντρο (8,5kg/δέντρο vs 7,17kg/δέντρο).

Οι ελαιοπαραγωγοί, οι οποίοι βρίσκονται καθημερινά στους ελαιώνες τους και ακολουθούν τις συμβουλές που τους δίνονται, έχουν πετύχει 67,36% παραπάνω παραγωγή/δέντρο (12kg/δέντρο vs 7,17kg/δέντρο).

Η εμπειρία μάς έχει δείξει ότι αν ο παραγωγός έχει σωστή καθοδήγηση, του παρέχονται τα σωστά εργαλεία και βρίσκεται στο χωράφι καθημερινά, μπορεί να πετύχει μεγάλη βελτίωση στην παραγωγή του», εξηγεί ο κ. Μαρακάκης.

Αλλαγή νοοτροπίας και συνεργασίες

Περισσότερο και από τα τεχνικά επιτεύγματα, η Ακαδημία Ελιάς Terra Creta επιδιώκει να αλλάξει τη νοοτροπία των συνεργαζόμενων παραγωγών της. «Το μεγαλύτερο έργο που επιτελούμε είναι η αλλαγή στάσης απέναντι στην παραγωγή. Να φύγουμε από τις αγκυλώσεις του παρελθόντος και να δούμε το μέλλον μέσα από το πρίσμα της βιωσιμότητας», τονίζει.

Διεύρυνση των αποτελεσμάτων

Το πρότυπο της Ακαδημίας Ελιάς της Terra Creta μπορεί, σύμφωνα με τον κ. Μαρακάκη, «να αποτελέσει βάση για ευρύτερα συνεργατικά σχήματα στον αγροδιατροφικό τομέα. Θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μέσω αγροτικών συνεταιρισμών και ομάδων παραγωγών, που μπορούν να υιοθετήσουν το μοντέλο προσαρμοσμένο στα δικά τους δεδομένα, με τη δημιουργία τοπικών Κέντρων Γνώσης, σε περιοχές αγροτικής παραγωγής, ώστε να διαχέεται η γνώση εκεί όπου παράγεται ο πλούτος. Και, φυσικά, με συνεργασίες παραγωγών-εταιρειών, που έχουν την εμπειρία και τη θέληση να χτίσουν βιώσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες, όχι μόνο για το δικό τους προϊόν, αλλά και για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας συνολικά».