Αντίστροφη μέτρηση για την πρόσκληση των Νέων Αγροτών – Τα σημεία «κλειδιά» και οι ορισμοί «SOS»

Στο ΦΕΚ η απόφαση με τις λεπτομέρειες του προγράμματος

Στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Β’, Αρ. Φ. 4456) δημοσιεύθηκε την Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου η απόφαση του ΥΠΑΑΤ για την εφαρμογή του Υπομέτρου 6.1 «Εγκατάσταση Νέων Γεωργών» για τη μεταβατική περίοδο 2021-2022.

Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που, όπως είναι λογικό, παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς αυξάνεται η μέγιστη δυνητική ενίσχυση, που μπορεί να φτάσει τα 40.000 ευρώ ανά δικαιούχο νέο αγρότη, ενώ όπως όλα δείχνουν ο αριθμός των δικαιούχων της ενίσχυσης θα είναι αυξημένος σε σχέση με την προηγούμενη προγραμματική περίοδο.

Πλέον αναμένεται μέσα στις επόμενες ημέρες η πρόσκληση, ώστε να υποβληθούν οι φάκελοι των υποψήφιων δικαιούχων, αποκλειστικά και μόνο σε ηλεκτρονική μορφή, όπως είχε αποκαλύψει η «ΥΧ».

Οι ορισμοί «SOS» για την ένταξη στο πρόγραμμα

Αξίζει να σημειωθεί ότι εκτός από την πρωτογενή παραγωγή, στις δραστηριότητες της γεωργικής εκμετάλλευσης μπορούν να περιλαμβάνονται η διακίνηση, η μεταφορά, η τυποποίηση, η συσκευασία, η αποθήκευση, η μεταποίηση και η χονδρική και λιανική πώληση αποκλειστικά προϊόντων της εκμετάλλευσης του δικαιούχου.

«Νέος Γεωργός» θεωρείται αυτός που δεν έχει ξεπεράσει τα 41 έτη κατά την υποβολή της αίτησης. Επίσης, σημαντικό είναι ο δικαιούχος να πληροί τον ορισμό του «Ενεργού Γεωργού» όπως εξειδικεύεται από την ΥΑ 104/7056/21-01-2015. Ως πρώτη εγκατάσταση θεωρείται είτε η για πρώτη φορά επαγγελματική ενασχόληση με τη γεωργία, είτε η για πρώτη φορά ανάληψη της αρχηγίας σε νομικό πρόσωπο με γεωργική δραστηριότητα.

Αυτό, στην περίπτωση των ατομικών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, σημαίνει ότι ο νέος γεωργός που είναι αρχηγός της εκμετάλλευσης εγγράφεται για πρώτη φορά στο Μητρώο Αγροτών & Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ).

Ως ημερομηνία εγκατάστασης για τα φυσικά πρόσωπα νοείται η ημερομηνία απόκτησης της ιδιότητας του «επαγγελματία αγρότη» νεοεισερχόμενου στον αγροτικό τομέα, όπως αυτή αναγράφεται σε σχετική βεβαίωση που λαμβάνει ο δικαιούχος από το ΜΑΑΕ, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις.

Ποιοι θεωρούνται επιλέξιμοι και ποιοι κόβονται

Ως προς τα φυσικά πρόσωπα-αγρότες, δικαίωμα υποβολής στήριξης έχουν όσοι υποψήφιοι κατά την υποβολή αίτησης στήριξης πληρούν αθροιστικά τα εξής κριτήρια:

i) Έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους, έχουν πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα και φερεγγυότητα σύμφωνα με τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα και δεν έχουν υπερβεί το 41ο έτος της ηλικίας τους.

ii) Είναι μόνιμοι κάτοικοι των περιοχών εφαρμογής του Υπομέτρου 6.1.

Αυτοί που κόβονται από επιλέξιμοι είναι, μεταξύ άλλων, οι αρχηγοί εκμετάλλευσης που έχουν ασκήσει γεωργική επαγγελματική δραστηριότητα τα πέντε τελευταία χρόνια που προηγούνται της πρώτης εγκατάστασης (έλεγχος μέσω ΟΣΔΕ), όσοι έχουν μόνιμη εξωγεωργική απασχόληση, όσοι έχουν μπει στο πρόγραμμα κατά το παρελθόν, οι σπουδαστές που δεν έχουν ολοκληρώσει τα προβλεπόμενα έτη φοίτησης, όσοι έχουν σύζυγο που έχει υποβάλει δήλωση ΟΣΔΕ με τυπική απόδοση που ξεπερνάει το «κατώφλι» κατά τα δύο προηγούμενα έτη του έτους αναφοράς και όσοι λαμβάνουν επίδομα αναπηρίας με ποσοστό άνω του 67% και κρίνονται ως μη ικανοί προς εργασία.

Παραδείγματα τυπικής απόδοσης

Σημαντικό κριτήριο επιλεξιμότητας της εκμετάλλευσης του υποψηφίου είναι να έχει ελάχιστη παραγωγική δυναμικότητα (τυπική απόδοση) που να μην ξεπερνά τα 12.000 ευρώ για την ηπειρωτική χώρα, την Κρήτη και την Εύβοια ή 10.000 ευρώ για τα νησιά με πληθυσμό μεγαλύτερο των 3.100 κατοίκων, εκτός από Κρήτη και Εύβοια.

Αυτό σημαίνει ότι ανάλογα με την τυπική απόδοση που προκύπτει από την καλλιέργεια ή την εκτροφή της εκμετάλλευσης, προκύπτει ένας ελάχιστος αριθμός καλλιεργούμενων στρεμμάτων (ή εκτρεφόμενων ζώων), ώστε να μπορεί ένας υποψήφιος νέος αγρότης να ενταχθεί στο πρόγραμμα, το λεγόμενο «κατώφλι».

Ενδεικτικά, η τυπική απόδοση των 12.000 ευρώ μεταφράζεται σε 79 στρέμματα βάμβακος, 370 στρέμματα σκληρού σίτου, 76 στρέμματα αραβοσίτου, 95 στρέμματα ελαιοκράμβης (μαζί με τους σπόρους σποράς), 16 στρέμματα κηπευτικών, 21 στρέμματα καπνού, 18 στρέμματα οπωροφόρων (πυρηνόκαρπα, μηλοειδή), 24 στρέμματα καρπών με κέλυφος (αμυγδαλιές, καρυδιές, φιστικιές, καστανιές, φουντουκιές) ή 23 στρέμματα με εσπεριδοειδή. Αντίστοιχα, για μια κτηνοτροφική εκμετάλλευση το «κατώφλι» μεταφράζεται σε 129 θηλυκά πρόβατα αναπαραγωγής ή οκτώ αγελάδες γαλακτοπαραγωγής ή 145 θηλυκές αίγες.

Πώς κλιμακώνεται το ποσό ενίσχυσης έως τα 40.000 ευρώ

Το ποσό ενίσχυσης μπορεί να διαμορφωθεί από 35.000 έως 40.000 ευρώ. Βασικό ποσό ενίσχυσης είναι τα 35.000 ευρώ, επί του οποίου μπορεί να υπολογίζονται οι εξής προσαυξήσεις:

✱ 2.500 ευρώ, εφόσον η περιοχή μόνιμης κατοικίας των νέων γεωργών βρίσκεται σε περιοχές ορεινές ή μειονεκτικές ή σε μικρά νησιά (νησιά μέχρι και 3.100 κατοίκους πληθυσμό) ή συνδυασμό αυτών των κατηγοριών περιοχών.

✱ 2.500 ευρώ, εφόσον η βασική κατεύθυνση της γεωργικής εκμετάλλευσης κατά την ολοκλήρωση του επιχειρηματικού σχεδίου είναι
η πτηνοκτηνοτροφική.

Πρόσθετες υποχρεώσεις και ελάχιστος στόχος μελλοντικής κατάστασης

Οι νέοι γεωργοί αρχηγοί των γεωργικών εκμεταλλεύσεων πρέπει να διαθέτουν επαρκή επαγγελματικά προσόντα ή να αναλάβουν τη δέσμευση να τα αποκτήσουν μέσω του Υπομέτρου 1.1 του ΠΑΑ 2014-2020 εντός 36 μηνών από την ημερομηνία της απόφασης έγκρισής τους. Το πρόγραμμα έχει γίνει πιο αυστηρό ως προς τις δεσμεύσεις του, καθώς ο δικαιούχος της ενίσχυσης θα πρέπει να διατηρήσει την ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη για τέσσερα ημερολογιακά έτη μετά την ολοκλήρωση του επιχειρηματικού σχεδίου.

Επιπλέον, κατά το ίδιο διάστημα, ο δικαιούχος της ενίσχυσης είναι πιθανόν να χρειαστεί να τηρήσει και άλλες δεσμεύσεις που θα αποδεικνύονται μέσω παραστατικών και φορολογικών στοιχείων. Σημειώνεται ότι ο ελάχιστος χρόνος υλοποίησης του επιχειρηματικού σχεδίου είναι τα τρία έτη και ο μέγιστος τα τέσσερα έτη από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης ένταξης. Η έναρξη της υλοποίησης του επιχειρηματικού σχεδίου πρέπει να αρχίσει το αργότερο εντός εννέα μηνών από την προαναφερόμενη απόφαση ένταξης.

Ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει κατά τη δεύτερη πληρωμή της ενίσχυσης να είναι σε θέση να αποδείξει, μέσω της φορολογικής του δήλωσης, ότι έχει γεωργικό εισόδημα ίσο με το 60% της τυπικής απόδοσης εξόδου από το πρόγραμμα. Αξίζει ακόμη να αναφερθεί ότι η ελάχιστη τυπική απόδοση που θα πρέπει να «πιάσει» ο δικαιούχος κατά την ολοκλήρωση του επιχειρηματικού του σχεδίου είναι τα 16.000 ευρώ για την ηπειρωτική Ελλάδα, την Κρήτη και την Εύβοια και τα 14.000 ευρώ για τα νησιά με πληθυσμό άνω των 3.100 κατοίκων πλην Κρήτης και Εύβοιας.

Στήριξη στην αιγοπροβατοτροφία από τις περιφέρειες, πριμ μοριοδότησης έως 29%

Όπως είχε αποκαλύψει η «ΥΧ», μπόνους στη βαθμολόγησή τους πρόκειται να λάβουν όσοι υποψήφιοι νέοι αγρότες εναρμονίζονται με τους παραγωγικούς κλάδους προτεραιότητας που θέτει η περιφέρεια στην οποία διαμένουν, ενόψει της νέας πρόσκλησης του Υπομέτρου 6.1 «Εγκατάσταση Νέων Αγροτών».

Η βαθμολόγηση του κάθε υποψηφίου θα εξαρτηθεί, μεταξύ άλλων, και από την αξιολόγηση της συμβολής τόσο του αρχικού προσανατολισμού της γεωργικής του εκμετάλλευσης, όσο και του επιχειρηματικού σχεδίου του στους παραγωγικούς κλάδους-στόχους που προτάσσει η περιφέρειά του. Η βαρύτητα των κριτηρίων δεν είναι καθόλου αμελητέα, εάν αναλογιστούμε ότι για την παραγωγική δυναμικότητα ανέρχεται σε ποσοστό 12% και για τη μελλοντική προσέγγιση του επιχειρηματικού σχεδίου σε 17%.

Μελετώντας τις προτεραιότητες των δεκατριών περιφερειών διαπιστώνεται ότι η συντριπτική πλειονότητα θέτει ως πρώτη προτεραιότητα τη στήριξη στην αιγοπροβατοτροφία, τομέας ζωτικής σημασίας για τη χώρα, αλλά και παραγωγικός κλάδος που υπέφερε και είδε πληθώρα κτηνοτρόφων να αποχωρούν από το επάγγελμα τα τελευταία χρόνια.