Αρνητική για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες η τάση υπεραλίευσης στην Μεσόγειο

Έκθεση της Γενικής Επιτροπής Αλιείας για τη Μεσόγειο (GFCM), θεσμοθετημένου οργάνου του FAO

Μειωμένος για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες καταγράφεται ο αριθμός των ιχθυαποθεμάτων της Μεσογείου και του Εύξεινου Πόντου, που υπόκεινται σε υπεραλίευση, σύμφωνα με έκθεση της Γενικής Επιτροπής Αλιείας για τη Μεσόγειο (GFCM), ενός θεσμοθετημένου οργάνου του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), που εκπροσωπείται και στην Ελλάδα.

Παρότι το 75% των ιχθυαποθεμάτων εξακολουθεί να υπεραλιεύεται, αυτό το ποσοστό εμφανίζεται μειωμένο κατά περισσότερο από 10% για το διάστημα μεταξύ 2014 και 2018, σύμφωνα με την έκθεση, με τίτλο «Η κατάσταση της αλιείας της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας» (SoMFi).

Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν μια στροφή 180 μοιρών στην τάση υπερεκμετάλλευσης των ζωτικών αποθεμάτων ιχθύων της Μεσογείου και του Εύξεινου Πόντου, ανατρέποντας το σκηνικό ύστερα από ένα μεγάλο διάστημα αυξανόμενων ανθρωπογενών πιέσεων στα θαλάσσια οικοσυστήματα και τους αλιευτικούς πόρους των περιοχών αυτών. Όπως μάλιστα διαπιστώθηκε, οι πληθυσμοί των ιχθυαποθεμάτων με υψηλά επίπεδα βιομάζας έχουν διπλασιαστεί από την προηγούμενη έκδοση της έκθεσης SoMFi το 2018.

Ενδεικτικά παραδείγματα βελτίωσης μεταξύ των εμπορικών ιχθυαποθεμάτων περιλαμβάνουν τον μπακαλιάρο της Μεσογείου, ο οποίος εμφανίζει ξεκάθαρα σημάδια ανάκαμψης, και το καλκάνι, ένα από τα πιο γνωστά ψάρια στον Εύξεινο Πόντο.

Θετική στροφή προς μια βιώσιμη αλιεία

Τον περασμένο Νοέμβριο, οι υπουργοί Γεωργίας και Αλιείας των χωρών της Μεσογείου επανέλαβαν την πολιτική τους δέσμευση να επιτύχουν τους στόχους της Διακήρυξης της Μάλτας «MedFish4Ever» και της Σόφιας να επιδιώξουν ένα ακόμη υψηλότερο επίπεδο φιλοδοξίας στο πλαίσιο της μελλοντικής στρατηγικής της GFCM για το 2021-2025 και να συμβάλουν στην επίτευξη του Στόχου 14 του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Ορισμένες αξιοσημείωτες επιτυχίες έχουν επιτευχθεί τώρα, που τα εθνικά και περιφερειακά μέτρα διαχείρισης έχουν προλάβει να τεθούν σε ισχύ. Συνολικά, έχουν τεθεί σε εφαρμογή δέκα πολυετή σχέδια διαχείρισης της αλιείας, στα οποία συμμετέχουν περισσότερα από 4.000 αλιευτικά σκάφη.

Πιο ευάλωτοι στις επιπτώσεις της πανδημίας οι αλιείς μικρής κλίμακας

Η έκθεση αποκαλύπτει τη σημαντική συμβολή της μεσογειακής αλιείας στις περιφερειακές οικονομίες με τη δημιουργία άμεσων εσόδων και την παροχή σημαντικών θέσεων εργασίας. Η συνολική ετήσια οικονομική αξία της αλιείας στην περιοχή της Μεσογείου και του Εύξεινου Πόντου εκτιμάται σε 7,7 δισ. ευρώ.

Δυστυχώς, οι αλιείς μικρής κλίμακας, οι οποίοι απαρτίζουν λιγότερο από το 30% των συνολικών εσόδων της αλιείας, έχουν αβέβαια μέσα διαβίωσης και είναι πιο ευάλωτοι σε απρόβλεπτα προβλήματα ή κρίσεις, όπως η πανδημία COVID-19. Η GFCM τονίζει ότι χρειάζονται περισσότερη κρατική στήριξη και ένα ισχυρότερο πλαίσιο κοινωνικής πρόνοιας, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε ασφάλιση ανεργίας.