Δημητριακά: Μικρότερες οι ευρωπαϊκές σοδειές, αλλάζουν οι εμπορικές ροές
Νέα σημαντική υποβάθμιση των εκτιμήσεων για τη φετινή παραγωγή σιτηρών στην Ευρώπη καταγράφει η Ευρωπαϊκή Ένωση Εμπορίου Σιτηρών, COCERAL, καθώς ο έντονος καύσωνας και η ξηρασία έπληξαν ιδιαίτερα τις καλλιέργειες καλαμποκιού στη Γαλλία και την Κεντρική Ευρώπη. Σύμφωνα με την πέμπτη πρόβλεψή της για τη σοδειά του 2026, η παραγωγή σιτηρών στην ΕΕ-27 και το Ηνωμένο Βασίλειο περιορίζεται στους 279 εκατ. τόνους, έναντι 286,6 εκατ. τόνων στην εκτίμηση του Ιουλίου και 307,4 εκατ. τόνων το 2025.
Στην ΕΕ-27 η παραγωγή εκτιμάται στους 261,2 εκατ. τόνους, από 287,9 εκατ. πέρυσι, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο προβλέπεται στους 17,6 εκατ. τόνους, έναντι 19,5 εκατ.. Η συνολική έκταση σιτηρών στην ΕΕ-27 υποχωρεί, παράλληλα, στα 47,8 εκατ. εκτάρια από 49,16 εκατ..
Νέα υποχώρηση για την ευρωπαϊκή παραγωγή
Για το σιτάρι, εξαιρουμένου του σκληρού, η COCERAL αναμένει, πλέον, παραγωγή 137,5 εκατ. τόνων, έναντι 140,8 εκατ. στην πρόβλεψη Ιουλίου και 148,7 εκατ. το 2025. Η βόρεια Γαλλία άντεξε σχετικά καλά τα κύματα καύσωνα του Μαΐου και του Ιουνίου, όμως οι καλλιέργειες σε Γερμανία και Πολωνία επηρεάστηκαν περισσότερο. Η γαλλική παραγωγή μαλακού σίτου υπολογίζεται στους 31,94 εκατ. τόνους, η γερμανική στους 20,72 εκατ., ενώ η ισπανική υποχωρεί στους 5,75 εκατ. τόνους. Στην Πολωνία προβλέπονται 12,32 εκατ. τόνοι, έναντι 14,16 εκατ. πέρυσι.
Το κριθάρι εμφανίζει καλύτερη εικόνα, με την παραγωγή ΕΕ-27 και Ηνωμένου Βασιλείου να εκτιμάται στους 57,9 εκατ. τόνους, ελαφρώς αυξημένη από την πρόβλεψη του Ιουλίου, αλλά αισθητά χαμηλότερη από τους 63,3 εκατ. τόνους του 2025.
Το μεγαλύτερο πλήγμα στο καλαμπόκι
Η μεγαλύτερη αναθεώρηση αφορά το καλαμπόκι, όπου προβλέπονται, πλέον, μόλις 48,6 εκατ. τόνοι στην ΕΕ-27 και το Ηνωμένο Βασίλειο, έναντι 52,7 εκατ. τον Ιούλιο και 56,5 εκατ. πέρυσι. Η επιδείνωση αποδίδεται στις εξαιρετικά θερμές και ξηρές συνθήκες κατά την επικονίαση, αλλά και στη σημαντική μείωση των εκτάσεων. Στη Γαλλία η παραγωγή προβλέπεται στους μόλις 7,56 εκατ. τόνους, περίπου 45% χαμηλότερη σε ετήσια βάση και στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων, τουλάχιστον, 20 ετών. Και στην Ουγγαρία, η παραγωγή εκτιμάται στους 1,90 εκατ. τόνους, περίπου στο μισό της περσινής.
Πιο σταθερή είναι η εικόνα στην ελαιοκράμβη, με τη νέα σοδειά να προβλέπεται στους 21,3 εκατ. τόνους σε ΕΕ-27 και Ην. Βασίλειο, κοντά στους 21,4 εκατ. του 2025. Η αύξηση των εκτάσεων στα 6,8 εκατ. εκτάρια αντισταθμίζει την επιστροφή των αποδόσεων στο «φυσιολογικότερο», από τα εξαιρετικά υψηλά επίπεδα του 2025. Στα λοιπά ελαιούχα, η εικόνα είναι μικτή με την παραγωγή ηλίανθου στην ΕΕ-27 να προβλέπεται στους 9,98 εκατ. τόνους, από 8,75 εκατ., ενώ η σόγια υποχωρεί στους 2,62 εκατ. τόνους από 3,08 εκατ.
Η Μαύρη Θάλασσα αλλάζει τον χάρτη του εμπορίου
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο Σιτηρών (IGC), η διαταραχή στις εξαγωγές από τη Μαύρη Θάλασσα μετατοπίζει τις εμπορικές ροές προς νέους προμηθευτές και διαδρομές. Το IGC έχει μειώσει κατά περίπου 6 εκατ. τόνους την εκτίμησή του για το εξαγωγικό δυναμικό ρωσικού σιταριού και κατά περίπου 3 εκατ. τόνους την αντίστοιχη εκτίμηση για την Ουκρανία.
Παράλληλα, η Ρωσία αναζητά εναλλακτικές οδούς μέσω Βαλτικής, Κασπίας, Άπω Ανατολής και χερσαίων διαδρομών. Η διαθέσιμη ρωσική εξαγωγική δυναμικότητα μέσω αυτών των οδών εκτιμάται σε περίπου 25-27 εκατ. τόνους, ενώ εξετάζεται και η αξιοποίηση του ρωσικού λιμανιού Μουρμάνσκ, από όπου αναμένεται να ξεκινήσουν φορτώσεις τον Οκτώβριο.
Το υψηλότερο κόστος μεταφοράς, ωστόσο, περιορίζει την ανταγωνιστικότητα αυτών των διαδρομών. Σύμφωνα με το IGC, οι ναύλοι από ρωσικά λιμάνια της Βαλτικής έχουν φθάσει περίπου στα 45-50 δολάρια/τόνο, έναντι 20-30 δολαρίων από λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας πριν από τη διαταραχή.
Η Αίγυπτος ξανακοιτάζει τη Γαλλία
Η αλλαγή των ροών επηρεάζει ιδιαίτερα τις αγορές της Βόρειας Αφρικής. Η Αίγυπτος, πιο συγκεκριμένα, εξετάζει εναλλακτικές προελεύσεις, μεταξύ άλλων, από τις Γαλλία, Ρουμανία και τα Βαλκάνια. Μάλιστα, καταγράφεται ήδη αγοραστικό ενδιαφέρον για γαλλικό σιτάρι, όπως επισημάνθηκε στην πρόσφατη διαδικτυακή συνέντευξη τύπου του Διεθνούς Συμβουλίου.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το IGC εκτιμά ότι η παραγωγή σιταριού το 2026/27 θα παραμείνει ιστορικά υψηλή, αλλά περίπου 3% χαμηλότερη από το περσινό ρεκόρ. Η παραγωγή καλαμποκιού προβλέπεται, επίσης, μειωμένη κατά περίπου 3%, ενώ η παγκόσμια παραγωγή σόγιας εκτιμάται στους 440 εκατ. τόνους.
