Ιστορική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΕΕ και Ινδίας

Σε μια ιστορική εξέλιξη για το παγκόσμιο εμπόριο, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία ολοκλήρωσαν σήμερα τις διαπραγματεύσεις για μια φιλόδοξη και εμπορικά ιδιαίτερα σημαντική Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (Free Trade Agreement – FTA), τη μεγαλύτερη που έχει συνάψει ποτέ καθεμία από τις δύο πλευρές.

Η συμφωνία ενισχύει τους οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς μεταξύ της δεύτερης και της τέταρτης μεγαλύτερης οικονομίας παγκοσμίως, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και αβεβαιότητας στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον, στέλνοντας ταυτόχρονα μήνυμα υπέρ του ανοικτού και βασισμένου σε κανόνες εμπορίου.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική», τονίζοντας ότι δημιουργείται μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου που αφορά πληθυσμό σχεδόν 2 δισ. ανθρώπων και προσφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη και στις δύο πλευρές.

Διπλασιασμός των ευρωπαϊκών εξαγωγών

Σήμερα, το διμερές εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών ΕΕ–Ινδίας ξεπερνά τα 180 δισ. ευρώ ετησίως, στηρίζοντας περίπου 800.000 θέσεις εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με τη νέα συμφωνία, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές αγαθών προς την Ινδία εκτιμάται ότι θα διπλασιαστούν έως το 2032, καθώς καταργούνται ή μειώνονται οι δασμοί στο 96,6% των ευρωπαϊκών εξαγόμενων προϊόντων.

Οι συνολικές ετήσιες εξοικονομήσεις από δασμούς για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις υπολογίζονται σε περίπου 4 δισ. ευρώ.

Σημαντικά οφέλη για τη βιομηχανία και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Η Ινδία παραχωρεί στην ΕΕ το πιο εκτεταμένο άνοιγμα αγοράς που έχει δώσει ποτέ σε εμπορικό εταίρο. Μεταξύ άλλων, οι δασμοί στα αυτοκίνητα θα μειωθούν σταδιακά από 110% σε έως και 10%, ενώ στα ανταλλακτικά αυτοκινήτων θα καταργηθούν πλήρως εντός 5 έως 10 ετών. Παράλληλα, καταργούνται σε μεγάλο βαθμό δασμοί που φθάνουν έως 44% στα μηχανήματα, 22% στα χημικά και 11% στα φαρμακευτικά προϊόντα.

Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπεται για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με ειδικό κεφάλαιο στη συμφωνία, τη δημιουργία σημείων επαφής και μέτρα διαφάνειας που διευκολύνουν την αξιοποίηση των νέων εμπορικών ευκαιριών.

Άνοιγμα της ινδικής αγοράς για τα ευρωπαϊκά αγροδιατροφικά προϊόντα

Ιδιαίτερης σημασίας είναι οι προβλέψεις για τον αγροδιατροφικό τομέα. Η συμφωνία μειώνει ή καταργεί υψηλούς δασμούς (κατά μέσο όρο άνω του 36%) στις εξαγωγές ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων προς την Ινδία, ανοίγοντας μια τεράστια αγορά για τους Ευρωπαίους παραγωγούς.

Ενδεικτικά:

• οι δασμοί στα κρασιά μειώνονται από 150% σε 75% με την έναρξη ισχύος της συμφωνίας και σταδιακά έως και 20%,

• οι δασμοί στο ελαιόλαδο καταργούνται πλήρως εντός πενταετίας (από 45% σήμερα),

• προϊόντα όπως το ψωμί και τα ζαχαρώδη θα δουν δασμούς έως 50% να εξαλείφονται.

Παράλληλα, ευαίσθητοι τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας –όπως το βόειο κρέας, τα πουλερικά, το ρύζι και η ζάχαρη– εξαιρούνται πλήρως από τη φιλελευθεροποίηση, ενώ όλες οι εισαγωγές από την Ινδία θα συνεχίσουν να υπόκεινται στους αυστηρούς κανόνες ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ.

Γεωγραφικές Ενδείξεις, υπηρεσίες και πνευματική ιδιοκτησία

Παράλληλα με την FTA, βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για ξεχωριστή συμφωνία προστασίας των Γεωγραφικών Ενδείξεων, η οποία αναμένεται να ενισχύσει την προστασία και την προώθηση εμβληματικών ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων στην ινδική αγορά.

Η συμφωνία προβλέπει επίσης προνομιακή πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην ινδική αγορά υπηρεσιών – μεταξύ άλλων στις χρηματοοικονομικές και θαλάσσιες μεταφορές – καθώς και ενισχυμένη προστασία δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Έμφαση στη βιωσιμότητα και την κλιματική δράση

Ιδιαίτερο κεφάλαιο αφιερώνεται στο εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη, με δεσμεύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τα εργασιακά δικαιώματα. Παράλληλα, ΕΕ και Ινδία προγραμματίζουν τη δημιουργία κοινής πλατφόρμας συνεργασίας για την κλιματική δράση, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάζει χρηματοδοτική στήριξη ύψους έως 500 εκατ. ευρώ την επόμενη διετία.

Τα επόμενα βήματα

Τα κείμενα της συμφωνίας θα δημοσιευθούν σύντομα και θα ακολουθήσουν νομικός έλεγχος, μεταφράσεις και οι προβλεπόμενες διαδικασίες έγκρισης από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά και την επικύρωση από την Ινδία, η συμφωνία θα μπορεί να τεθεί σε ισχύ.

Οι διαπραγματεύσεις ΕΕ–Ινδίας είχαν ξεκινήσει το 2007, ανεστάλησαν το 2013 και επανεκκίνησαν το 2022, με τον τελευταίο γύρο να ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο του 2025.