EFSA: Πολύ χαμηλός κίνδυνος εισαγωγής της «γρίπης των πτηνών» στις αγελάδες από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη

Πολύ χαμηλή κρίνεται η πιθανότητα το στέλεχος γρίπης των πτηνών (HPAI), που τα τελευταία δύο χρόνια έχει εξαπλωθεί σε κοπάδια γαλακτοπαραγωγικών αγελάδων στις ΗΠΑ, να φτάσει και να εγκατασταθεί στην Ευρώπη, σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA).

Ωστόσο, πρόκειται για έναν κίνδυνο, που, αν και μακρινός, είναι υπαρκτός, καθώς στην περίπτωση διείσδυσης θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες για τις χώρες της ΕΕ, όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες της Αρχής. Για τον λόγο αυτό συστήνουν αυξημένη επαγρύπνηση τόσο στους κτηνοτρόφους όσο και στις κτηνιατρικές υπηρεσίες αλλά και αυξημένη επιτήρηση για τον έγκαιρο εντοπισμό του στελέχους σε περίπτωση εισόδου στα ευρωπαϊκά σύνορα. Παράλληλα, μεταξύ των πιθανών μέτρων μετριασμού, που περιγράφονται, περιλαμβάνονται ορισμένοι εμπορικοί περιορισμοί για τις πληγείσες περιοχές και σχολαστικός καθαρισμός του εξοπλισμού αρμέγματος. Σε περίπτωση εκδήλωσης εστίας, συνιστάται συντονισμένη δράση τόσο στα πουλερικά όσο και στις γαλακτοπαραγωγικές αγελάδες, προκειμένου να μειωθεί ο συνολικός αντίκτυπος.

Για την αποτροπή της εξάπλωσης, οι ειδικοί συνιστούν τον περιορισμό των μετακινήσεων των βοοειδών στις πληγείσες περιοχές, την αποφυγή ανταλλαγής εργαζομένων, οχημάτων και εξοπλισμού μεταξύ εκμεταλλεύσεων, καθώς και την εφαρμογή αυστηρών μέτρων βιοασφάλειας. Μέτρα, που συμβάλουν, ούτως ή άλλως, στον περιορισμό κι άλλων στελεχών γρίπης των πτηνών (HPAI) που ήδη κυκλοφορούν στην Ευρώπη.

Η αξιολόγηση, όπως ζητήθηκε από την Κομισιόν, εστιάζει στον γονότυπο H5N1, που έχει εντοπιστεί σε αγελάδες γαλακτοπαραγωγής, σε πολλές αμερικανικές πολιτείες. Υπενθυμίζεται ότι στις ΗΠΑ, η παρουσία του ιού επιβεβαιώθηκε σε γαλακτοπαραγωγικές αγελάδες, πρώτη φορά, τον Μάρτιο του 2024, στις πολιτείες του Τέξας και του Κάνσας. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2024, περισσότερα από 680 κοπάδια σε τουλάχιστον 15 πολιτείες είχαν επηρεαστεί, με μεγαλύτερη συγκέντρωση στην Καλιφόρνια, η οποία αποτέλεσε το επίκεντρο του ξεσπάσματος.

Αν και η γρίπη των πτηνών είναι ένας ιός, που παρατηρείται στους πληθυσμούς των πτηνών εδώ και δεκαετίες, τα τελευταία χρόνια άρχισε να προσβάλλει συχνότερα τα θηλαστικά, όπως τις αγελάδες στις ΗΠΑ, ενώ μολύνσεις έχουν επιβεβαιωθεί και στον άνθρωπο, σε άτομα, όμως, που ήρθαν σε επαφή με μολυσμένα βοοειδή, πτηνοτροφικές μονάδες ή επιχειρήσεις σφαγής, υπενθύμιζε σε προηγούμενο δημοσίευμά του το euronews.

Κίνδυνος από τα τρόφιμα: Τι πρέπει να ξέρει ο καταναλωτής

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της EFSA, ο κύριος τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος θα μπορούσε εν δυνάμει να εκτεθεί στον ιό είναι μέσω της κατανάλωσης ωμού (μη παστεριωμένου) γάλακτος ή προϊόντων του. Ωστόσο, οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι οι μέθοδοι θερμικής επεξεργασίας, όπως η παστερίωση, έχουν υψηλή αποτελεσματικότητα στον περιορισμό του ιού στο γάλα και τα προϊόντα του. Μέχρι σήμερα, άλλωστε όπως υπογραμμίζεται, δεν έχει αναφερθεί περίπτωση μετάδοσης στον άνθρωπο μέσω κατανάλωσης τροφίμων από τον συγκεκριμένο γονότυπο, καταλήγει η Ευρωπαϊκή Αρχή.

Η τρέχουσα γνωμοδότηση της EFSA έρχεται σε συνέχεια προηγούμενης έκθεσής της από τον Ιούλιο του 2025 όπου ανέλυε την κατάσταση στις ΗΠΑ και κατέγραφε πιθανές διαδρομές εξάπλωσης του ιού.