Ελαιόλαδο: Η κάλυψη των εργατικών και ο φόβος για τη συνέχεια καθοδηγούν τις πωλήσεις στο φρέσκο
Με τις τιμές στις οποίες γίνονται πράξεις για το φρέσκο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, να κινούνται στο φάσμα μεταξύ 3,20-3,30 ευρώ έως 4,10 ευρώ/κιλό, οι Έλληνες ελαιοπαραγωγοί βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με σοβαρές απειλές ακόμη και για το μέλλον της καλλιέργειας, όπως προειδοποιούν εκπρόσωποι συνεταιριστικών οργανώσεων στις πρώιμες ελαιοπαραγωγικές περιοχές της χώρας.
Η έλλειψη ρευστότητας, η αδυναμία κάλυψης του εργατικού κόστους, και όχι μόνο, αναγκάζουν τους παραγωγούς να δώσουν ποσότητες στις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές που προσφέρει η αγορά, ενώ εκφράζονται φόβοι για περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης τις επόμενες εβδομάδες, οπότε και θα αυξηθεί η προσφορά προϊόντος. Ταυτόχρονα, αυτό που τονίζεται είναι η ουσιαστική απουσία του κράτους, τόσο στην παρούσα φάση όσο και διαχρονικά, με ότι συνεπάγεται αυτό για το μέλλον της ελαιοκαλλιέργειας, που βάλλεται συστηματικά σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένων πιέσεων, αλλά και του ελληνικού πρωτογενούς τομέα, γενικότερα, ο οποίος βρίσκεται στο όριο της επιβίωσης ή ίσως και κάτω από αυτό.
Στους δρόμους οι ελαιοπαραγωγοί
Ήδη το τέλος της προηγούμενης εβδομάδας βρήκε τους ελαιοπαραγωγούς στους δρόμους, διεκδικώντας δίκαιες τιμές και διασφάλιση του εισοδήματός τους, με κατά τόπους διαμαρτυρίες να εξελίσσονται στα παραγωγικά κέντρα, στο πλαίσιο και της απόφασης για άμεσες παρεμβάσεις, που πάρθηκε στις 17 Οκτωβρίου στη Στυλίδα κατά την πανελλαδική σύσκεψη των ελαιοπαραγωγών. Την Παρασκευή, 23 Οκτωβρίου, διαμαρτυρίες ελαιοπαραγωγών πραγματοποιήθηκαν στην Κρήτη, αλλά και στην Πελοπόννησο.
Στην Τρίπολη, η συγκέντρωση διαμαρτυρίας πραγματοποιήθηκε έξω από την έδρα της περιφέρειας, με τους ελαιοπαραγωγούς της Πελοποννήσου να καταθέτουν και σχετικό ψήφισμα με τα αιτήματά τους. Επίσης, έξω από το κτήριο της Περιφέρειας Κρήτης στο Ηράκλειο συγκεντρώθηκαν ελαιοκαλλιεργητές από Ηράκλειο, Χανιά και Σητεία. Μετά την παράσταση διαμαρτυρίας, πραγματοποιήθηκε συνάντηση των ελαιοπαραγωγών με στελέχη της περιφέρειας παρουσία του αρμόδιου αντιπεριφερειάρχη, στον οποίο παραδόθηκε ψήφισμα με τα αιτήματα, διεκδικώντας, μεταξύ άλλων, κατώτατη εγγυημένη τιμή για το ελαιόλαδο στην Κρήτη, βάζοντας πλαφόν για το νησί τα 5 ευρώ.
Εντός Νοέμβρη η απόφαση για απόσυρση ποσοτήτων στην Ισπανία
Το ζήτημα των χαμηλών τιμών απασχολεί, βέβαια, και τους υπόλοιπους ελαιοπαραγωγούς του ευρωπαϊκού νότου, έχοντας τις προηγούμενες εβδομάδες βγάλει τους Ιταλούς στους δρόμους του Μπάρι.
Υπενθυμίζεται ότι, στην Ισπανία οι αγροτικές οργανώσεις του τομέα ζητούν άμεση ενεργοποίηση, από πλευράς κυβέρνησης, του μέτρου της απόσυρσης για τη ρύθμιση της αγοράς και τη διασφάλιση των τιμών εν όψει της επερχόμενης μεγάλης παραγωγής, αίτημα, βέβαια, που δεν βρίσκει σύμφωνους όλους τους εμπλεκόμενους στην αλυσίδα του προϊόντος.
Πρόκειται για μέτρο που δεν αποκλείεται να ενεργοποιηθεί εντός του Νοεμβρίου, καθώς σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις του Ισπανού Υπουργού, Λουίς Πλάνας, κατά την προσέλευσή του στο συμβούλιο υπουργών τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, η απόφαση για την ενεργοποίηση του μηχανισμού ρύθμισης της εμπορίας ελαιολάδου θα ληφθεί την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου, με στόχο η σχετική υπουργική απόφαση να δημοσιευθεί πριν από το τέλος του μήνα. Όπως δήλωσε, το υπουργείο διαθέτει ήδη τα στοιχεία για τις εκτιμήσεις παραγωγής και τα αποθέματα-γέφυρα μεταξύ των ελαιοκομικών περιόδων, ενώ εξετάζει τις προβλέψεις για τη νέα σεζόν, επιδιώκοντας να διασφαλίσει την επάρκεια εφοδιασμού της εγχώριας και διεθνούς αγοράς σε προσιτές τιμές για τους καταναλωτές, χωρίς να θιγούν τα συμφέροντα των παραγωγών, ιδίως των παραδοσιακών ελαιώνων, που επιβαρύνονται με υψηλότερο κόστος σε σχέση με τις εντατικές και υπερεντατικές καλλιέργειες.
Πωλήσεις για να καλυφθούν τα τρέχοντα έξοδα στη Νότια Λακωνία
Κι όσο οι παραγωγοί της ιβηρικής αναμένουν τις εξελίξεις, οι Έλληνες ελαιοκαλλιεργητές παραμένουν έρμαια -όπως φαίνεται- των τιμών που προσφέρονται, αναγκαζόμενοι να πουλήσουν προϊόν στη δίνη του υψηλού κόστους και της συγκομιδής που πρέπει να πραγματοποιηθεί, και με τις αποδόσεις να μην ικανοποιούν τις προσδοκίες. Χαρακτηριστική είναι η τιμή των 4,10 ευρώ/κιλό με την οποία διέθεσε, τελικά, περίπου 200 τόνους εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου φετινής σοδειάς ο ΑΕΣ Αγ. Αποστόλων στη Λακωνία, τιμή που απέχει σχεδόν 2 ευρώ από την αρχική πράξη της σεζόν στα 5,95 ευρώ, σε διάστημα ούτε 20 ημερών.
«Δεν συμβιβάζεται κανείς με αυτή την τιμή. Πουλάμε για να πληρώσουμε τους εργάτες», ξεκαθάρισε ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, Παναγιώτης Μπατσάκης, εκφράζοντας, παράλληλα, και την αγωνία πολλών για το αν θα απορροφηθούν τα λάδια της φετινής σοδειάς. «Τα λεφτά μας ανταλλάσσουμε. Τουλάχιστον να κοιτάξουμε την επόμενη χρονιά, αυτό με φοβίζει», σχολίασε ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού και εξήγησε πως το κόστος βρίσκεται τουλάχιστον στα 4 ευρώ, αν υπολογίσει κανείς περίπου 2,8-3 ευρώ/κιλό το εργατικό, αναλόγως των αποδόσεων, κι ένα ευρώ περίπου σε δαπάνες λίπανσης και άλλα έξοδα, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται άλλα κόστη.
Κατά τον ίδιο, ταυτόχρονα, υπογραμμίζεται και το οικονομικό αδιέξοδο στο οποίο βρίσκονται πολλές συνεταιριστικές οργανώσεις λόγω του παγώματος των προγραμμάτων ΟΕΦ, με τις επενδύσεις να έχουν υλοποιηθεί αφήνοντας χρεωμένες και εκτεθειμένες δανειακά ακόμη και υγιείς συνεταιριστικές οργανώσεις. «Ήταν να πάρουμε από το κράτος 840.000 ευρώ. Αν είχαμε αυτά τα λεφτά θα μπορούσαμε να στηρίξουμε τον παραγωγό να αντέξει, να πληρώσει τους εργάτες. Τώρα που είμαστε μηδέν τι να στηρίξουμε;» αναρωτήθηκε, τονίζοντας την εγκατάλειψη που βιώνουν από πλευράς κράτους και ζητώντας επιπλέον την εφαρμογή δασμών αλλά και τη διενέργεια ελέγχων σε ότι αφορά τις εισαγωγές ελαιολάδων. Να σημειωθεί ότι τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές ανακοινώθηκε από το ΥΠΑΑΤ η υπογραφή της ΚΥΑ, μεταξύ του υφΑΑΤ, Γιάννη Ανδριανού και του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, με την οποία ρυθμίζεται το θεσμικό πλαίσιο εφαρμογής των επιχειρησιακών προγραμμάτων των ΟΕΦ, στο πλαίσιο της ΚΑΠ 2023-2027.
Κάτω του κόστους οι πρώτες πράξεις στην Ερμιονίδα Αργολίδας
«Φέτος, είναι σαν να πέρασε κύμα από πάνω μας, να ήπιαμε νερό και βήχουμε, όταν έρθει όμως και το δεύτερο κύμα και ξαναπιούμε νερό, πνιγήκαμε», σχολίασε χαρακτηριστικά ο Κωνσταντίνος Μέλλος, γραμματέας στον Συνεταιρισμό «Θερμασία Δήμητρα», μιλώντας για ουσιαστική εγκατάλειψη της πρωτογενούς παραγωγής από το κράτος, το οποίο περιορίζεται σε ημίμετρα, όπως αυτό της επιδότησης στο πετρέλαιο. «Με τα δεδομένα αυτά, δυστυχώς το κράτος πριμοδοτεί το να εγκαταλειφθούν οι ελαιώνες» επεσήμανε, χαρακτηρίζοντας τις τρέχουσες τιμές απαγορευτικές ακόμη και για την ίδια την καλλιέργεια, όχι μόνο για την τρέχουσα χρονιά που θα αφήσει πολλούς ελαιώνες ασυγκόμιστους.
Η οργάνωση, που εδρεύει στην Ερμιονίδα Αργολίδας, περιοχή όπου καλλιεργείται η πρώιμη τοπική ποικιλία Μανάκι και η Κορωνέικη, πραγματοποίησε τη Δευτέρα, 26/10 την πρώτη πράξη για τη νέα ελαιοκομική περίοδο, διαθέτοντας ένα βυτίο εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου εξαιρετικών ποιοτικών χαρακτηριστικών και οξύτητας κάτω του 0,3 στην τιμή των 3,5 ευρώ. «Μιλάμε για άθλια τιμή» είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι το κόστος για μία σωστή, συστηματική καλλιέργεια ανέρχεται τουλάχιστον στα 4 ευρώ.
Ερωτηθείς για το αν έχει υπάρξει άλλη χρονιά με τέτοιες τιμές και αναλογία μεταξύ κόστους-τιμών, η απάντηση ήταν κατηγορηματική. «Μπορεί πριν από 6-7 χρόνια να είχαμε τιμή 3 ευρώ, αλλά μιλάμε για άλλες αναλογίες» ανέφερε, εξηγώντας ότι η σημερινή τιμή των 3,5 ευρώ αναλογεί σε 1,5 ευρώ προ εξαετίας.
Στα 3,20-3,30 ευρώ πωλούν οι παραγωγοί στη Μεσσηνία
Τιμές που υποχώρησαν στο επίπεδο των 3,20-3,30 ευρώ στην αρχή της εβδομάδας, από τα 3,50-3,60 όπου περίπου ξεκίνησαν, μετέφερε και από τη Δυτική Μεσσηνία ο πρόεδρος του ΑΕΣ-ΟΠ «ΝΗΛΕΑΣ», Γιώργος Κόκκινος. «Οι παραγωγοί πουλάνε αναγκαστικά. Οι τιμές είναι πάρα πολύ χαμηλές» υποστήριξε, τοποθετώντας το κόστος παραγωγής για κάποιον που ασχολείται συστηματικά λίγο πάνω από τα 3 ευρώ και να φτάνει ως και τα 5 ευρώ σε άλλες περιπτώσεις. Παράλληλα, εξέφρασε φόβο για περαιτέρω μείωση ή ακόμη και στάση αγοραπωλησιών το επόμενο διάστημα καθώς θα είναι σε πλήρη εξέλιξη η συγκομιδή και θα υπάρχει μεγάλη προσφορά λαδιού.
Στην περιοχή όπου εδρεύει ο Συνεταιρισμός βρίσκεται σε εξέλιξη η συγκομιδή της τοπικής Μαυρολιάς, ενώ κάποιοι έχουν ξεκινήσει να μαζεύουν και την Κορωνέικη, όπου δεν υπάρχει Μαυρολιά, με τους παραγωγούς να συναντούν ιδιαίτερα χαμηλές αποδόσεις, της τάξεως του 10%, μία εικόνα που σταδιακά βελτιώνεται και θα βελτιωθεί περαιτέρω όσο προχωρά η διαδικασία. Αιτία, πάντως, φαίνεται να είναι η μάλλον πρώιμη συγκομιδή σε μία όψιμη -όπως φαίνεται- χρονιά, αφού οι παραγωγοί ξεκίνησαν νωρίς υπό των φόβο των μυκητολογικών προβλημάτων.
Αυτό, όμως, που δεν φαίνεται να βελτιώνεται είναι το μέλλον του τομέα εγχώρια, σύμφωνα με όσα παρατήρησε ο κ. Κόκκινος. «Υπάρχουν πάρα πολλές αλλαγές στον διεθνή ελαιοκομικό χάρτη, τις οποίες, δυστυχώς δεν έχουμε αντιληφθεί» είπε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στην προμήθεια ποσοτήτων της ιταλικής βιομηχανίας από Τυνησία και Μαρόκο, την οποία «επιτρέπει η Ευρώπη, με αποτέλεσμα να βρίσκονται σε πολύ δυσχερή θέση οι ευρωπαίοι παραγωγοί».
Ταυτόχρονα, μίλησε και για όσα συμβαίνουν ευρύτερα στην ελαιοκομία, με τις επενδύσεις πολυεθνικών εταιρειών σε τρίτες χώρες, σε υπερεντατικά συστήματα και υπέρπυκνους ελαιώνες. «Αυτό σημαίνει ότι αυτοί έχουν μικρότερο κόστος παραγωγής από εμάς, αυξάνεται η προσφορά ποσοτήτων, οι τιμές θα υποχωρούν, ο παραδοσιακός ελαιώνας θα αδυνατεί να ανταπεξέλθει, θα δέχεται πολύ μεγάλες πιέσεις και θα έχουμε εγκατάλειψη, η οποία φοβάμαι θα πάρει επιδημικές μορφές» επεσήμανε, τονίζοντας την επιτακτική ανάγκη για προσαρμογή και σχέδιο μέσα από συνεργατικές πρωτοβουλίες, απουσία ενδιαφέροντος και δράσεων από την πολιτεία.
