Ελαιόλαδο: Μία ανάσα από τα 6 ευρώ το πρωτόλαδο των Αγ. Αποστόλων
Εξασφαλίζοντας την τιμή των 5,95 ευρώ/κιλό για τον παραγωγό, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, 2 Οκτωβρίου, η πρώτη δημοπρασία διάθεσης ελαιολάδου από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Αγ. Αποστόλων στη Νεάπολη Βοιών Λακωνίας. Ο Συνεταιρισμός, μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας διέθεσε τα δύο πρώτα βυτία (55 τόνοι) εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου από την ποικιλία της Αθηνοελιάς, σοδειάς 2026/2027, σε έμπορο με κατεύθυνση την Ιταλία. Το ελαιόλαδο που έφυγε, από την επόμενη ημέρα για την ιταλική βιομηχανία, είναι οξύτητας έως 0,3 και εξαιρετικών ποιοτικών χαρακτηριστικών, όπως ανέφερε στην «ΥΧ» ο Παναγιώτης Μπατσάκης, πρόεδρος του ΑΣ Αγίων Αποστόλων.
Από τους 11 συνολικά εμπόρους που έλαβαν δείγματα, οι δύο, τελικά, έδειξαν ενδιαφέρον, για να καταλήξει η συμφωνία. «Είναι συγκεκριμένη η αγορά που θέλει αυτό το λάδι» εξηγεί ο κ. Μπατσάκης, σχολιάζοντας θετικά την τιμή που επετεύχθη σε αυτή την πρώτη πράξη και εκφράζοντας την ελπίδα του και για τις επόμενες ποσότητες που θα παραχθούν.
Με την πράξη αυτή, η οργάνωση ανοίγει παραδοσιακά, για ακόμη μία χρονιά, και εμπορικά την αυλαία της νέας ελαιοκομικής περιόδου.
Ακολουθεί το αναλυτικό ρεπορτάζ της “ΥΧ” (στο φύλλο της Παρασκευής, 2 Οκτωβρίου) που προηγήθηκε του πρώτου συμβολαίου
«Καλοδεχούμενη» μία τιμή άνω των 5 ευρώ για τα πρωτόλαδα
• Πιέσεις διαφαίνονται στην αγορά και για τις τιμές του φρέσκου • Στους 1,6 εκατ. τόνους η πρώτη εκτίμηση των Ισπανών
Η συγκομιδή του ελαιοκάρπου έχει ξεκινήσει από τις πρώιμες περιοχές και ποικιλίες και σιγά σιγά δυναμώνει, το ίδιο και η αγωνία των παραγωγών για το πως θα εξελιχθεί η φετινή χρονιά, ιδιαίτερα στο κομμάτι της αγοράς και των τιμών, παίρνοντας σκυτάλη από μία χρονιά σημαντικών δυσκολιών. Αυτό, καθώς η έναρξη της νέας ελαιοκομικής περιόδου βρίσκει παραγωγούς και φορείς με αποθέματα λαδιού από την περσινή χρονιά και το εμπόριο σε καθίζηση.
Οι τιμές εξακολουθούν να αποκλιμακώνονται σταδιακά, όπως παρατηρείται από την περίοδο της άνοιξης, με τις τελευταίες πράξεις να έχουν, πλέον, μπροστά τον αριθμό 3, επιτείνοντας το πρόβλημα για τους παραγωγούς, καθώς τα κόστη ακολουθούν αντίθετη πορεία και ο «λογαριασμός πια δεν βγαίνει». Κι όσο οι ενδείξεις για τη νέα παραγωγή είναι θετικές ή τουλάχιστον θετικότερες σε σύγκριση με τα περσινά δεδομένα, η αγωνία διογκώνεται μέχρι το άκουσμα των πρώτων αντιπροσωπευτικών τιμών. Ταυτόχρονα, αυξημένες είναι οι ανάγκες των παραγωγών καθώς η περίοδος το απαιτεί όχι μόνο για το σκέλος των εργατικών χεριών και των διαδικασιών συγκομιδής αλλά και το σκέλος των εφαρμογών φυτοπροστασίας, δεδομένων των καιρικών συνθηκών που επικρατούν.
Άνοδο κατά 23% βλέπουν οι Ισπανοί για τη νέα περίοδο
Παράλληλα, τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα στο εξωτερικό και ειδικότερα στην Ισπανία, όπου τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι σελίδες το Ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας ανακοίνωνε την πρώτη εκτίμηση για την φετινή παραγωγή ελαιολάδου, όπως άλλωστε είχε προαναγγείλλει ο αρμόδιος υπουργός, Λουίς Πλάνας, προσερχόμενος στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας, τις προηγούμενες μέρες. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, η ισπανική παραγωγή ελαιολάδου την περίοδο 2026/2027 με βάση με την πρώτη εκτίμηση προβλέπεται να ανέλθει στους 1,6 εκατ. τόνους, καταγράφοντας σημαντική αύξηση, περίπου, 23% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες της άνοιξης, με ήπιες θερμοκρασίες και επαρκείς βροχοπτώσεις, συνέβαλαν στην καλή ανθοφορία και καρπόδεση των ελαιόδεντρων, ενώ και ο χειμώνας παρέμεινε ευνοϊκός.
Η Ανδαλουσία παραμένει βασικός πυλώνας της ισπανικής παραγωγής, με εκτιμώμενη σοδειά 1,26 εκατ. τόνων, όπως είχε ανακοινώσει νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα η περιφερειακή κυβέρνηση. Η ποσότητα αυτή είναι αυξημένη κατά 29% και αντιπροσωπεύει σχεδόν το 79% του εθνικού συνόλου. Ωστόσο, η τελική παραγωγή θα εξαρτηθεί από τις καιρικές συνθήκες των επόμενων εβδομάδων και την εξέλιξη και την απόδοση του καρπού, ιδιαίτερα στους ξηρικούς ελαιώνες που επηρεάστηκαν από τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού. Η πρώτη αυτή εκτίμηση, αν και παραμένει προκαταρκτική και ενδέχεται να αναθεωρηθεί, δίνει ένα πρώτο στίγμα για την επόμενη χρονιά σε μία ήδη πιεσμένη αγορά για το προϊόν.
Υπενθυμίζεται ότι η παραγωγή της Ισπανίας το 2025/2026 κινήθηκε τελικά, περίπου στους 1,3 εκατ. τόνους.
Κινητοποίηση του γεωργικού αποθεματικού ζητούν οι Ιταλοί
Δεδομένων των συνθηκών στην αγορά, η χώρα της Ιβηρικής βρίσκεται σε ετοιμότητα ακόμη και για εφαρμογή του μηχανισμού απόσυρσης ελαιολάδου, εφόσον τα δεδομένα της νέας παραγωγής και της αγοράς το επιβάλουν απειλώντας τη βιωσιμότητα των παραγωγών. Επιπλέον, στήριξη για το ελαιόλαδο μέσω του γεωργικού αποθεματικού ζήτησε η ιταλική αντιπροσωπεία στις Βρυξέλλες, με τον αρμόδιο υπουργό, Φραντσέσκο Λολομπριτζίντα να υπογραμμίζει ότι «οι τιμές της αγοράς δεν εξασφαλίζουν πλέον επαρκείς αποδόσεις στους παραγωγούς, δημιουργώντας προβλήματα ρευστότητας και ενδεχομένως ενθαρρύνοντας τη στροφή προς χαμηλότερης ποιότητας προϊόν και φθηνότερη παραγωγή». Ο ανταγωνισμός από προμηθευτές τρίτων χωρών επέτειναν τις δυσκολίες, επεσήμαναν οι Ιταλοί, καταθέτοντας τρισέλιδο σημείωμα με τίτλο «Ενεργοποίηση του γεωργικού αποθεματικού για τον τομέα του ελαιολάδου».
«Αυτή η κρίσιμη κατάσταση γίνεται επείγουσα καθώς πλησιάζουμε στο νέο εμπορικό έτος και υπάρχει κίνδυνος να ενταθούν οι καθοδικές πιέσεις στις τιμές και να συμπιεστούν περαιτέρω τα περιθώρια κέρδους των ελαιοκομικών επιχειρήσεων», τόνισε ο Ιταλός υπουργός, για να εισπράξει, ωστόσο, την επιφυλακτική αντίδραση της Κομισιόν. Όπως δήλωσε ο Επίτροπος Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν, η ΚΑΠ και η Κοινή Οργάνωση Αγοράς διαθέτουν ήδη εργαλεία διαχείρισης της αγοράς για το ελαιόλαδο, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να ρυθμίζουν την προσφορά και να συμβάλλουν στη σταθεροποίηση της αγοράς. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Επιτρόπου, που επικαλείται η ενημερωτική πλατφόρμα Agrafacts, «η κινητοποίηση του γεωργικού αποθεματικού εξετάζεται μόνο ως έσχατη λύση όταν είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση σοβαρής ανισορροπίας στην αγορά της ΕΕ».
Πού θα κλείσει το πρώτο συμβόλαιο για τους Αγ. Αποστόλους
Επιστρέφοντας στα εγχώρια, θέμα ίσως και ωρών, είναι πλέον το άκουσμα της πρώτης τιμής για το φρέσκο λάδι, καθώς ο Συνεταιρισμός Αγ. Αποστόλων Λακωνίας, που παραδοσιακά ανοίγει την αυλαία της περιόδου, βρίσκεται κοντά στη συμπλήρωση του πρώτου βυτίου και τη διενέργεια δημοπρασίας για το χαρακτηριστικό πρωτόλαδό του από την ποικιλία της Αθηνοελιάς. «Φέτος, έχουμε καλό λάδι, θα πιάσουμε καλές τιμές και θεωρώ ότι θα φύγει», εκτίμησε ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, Παναγιώτης Μπατσάκης, μιλώντας στην «ΥΧ». Ερωτηθείς για το πού μπορεί να κινηθούν οι τιμές, χωρίς να μπορεί να δώσει κάποια ακριβή εκτίμηση, σχολίασε ότι τα 4 ευρώ είναι ασύμφορα, ενώ ένα μικρό κέρδος για τον παραγωγό μπορεί να ξεκινά από τα 5 ευρώ, «αν έρθουν τα παραπάνω ας έρθουν, καλοδεχούμενα θα είναι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι παραγωγοί, έχοντας ξεκινήσει τη συγκομιδή από το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, βλέπουν μπροστά μία καλή και ποιοτική χρονιά, με τις πρώτες αποδόσεις καρπού σε λάδι να χαρακτηρίζονται μεσαίες για το ξεκίνημα, στο επίπεδο του 6 προς 1. Πραγματικά, φέτος «είναι λάδι Αγ. Αποστόλων» λέει χαρακτηριστικά ο κ. Μπατσάκης, αναφερόμενος στην ποιότητα που βλέπουν στην περιοχή από την άλεση των πρώτων ποσοτήτων και μεταφέροντας την αισιοδοξία του και για τις τιμές που θα «πιάσει» ο Συνεταιρισμός, παρά την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, λόγω του τρέχοντος επιπέδου τιμών για το αποθηκευμένο περσινό ελαιόλαδο.
Ο Συνεταιρισμός βάσει των πρώτων ενδείξεων, αναμένει φέτος ποσότητες της τάξεως των 1.300 έως 1.600 τόνων, μία καλή παραγωγή, δεδομένου ότι η Αθηνοελιά έχει επηρεαστεί από την κλιματική αλλαγή τα τελευταία χρόνια, όπως εξηγεί ο κ. Μπατσάκης, αναλόγως, βέβαια, και του πώς θα εξελιχθούν οι αποδόσεις. Πάντως, σε επίπεδο ποιότητας τα πρώτα λάδια δείχνουν εξαιρετικά χαρακτηριστικά, κατά τον ίδιο, και οξύτητες κάτω του 0,3.
Ως προς τις τρέχουσες τιμές, αντίθετη από την αισιοδοξία που εξέφρασε για το πρωτόλαδο, ήταν η εικόνα που μετέφερε σε ό,τι αφορά το περσινό ελαιόλαδο. Απουσία ενδιαφέροντος από τους αγοραστές αλλά και τιμές που υποχωρούν ακόμη και από τα 3,80 ευρώ/κιλό των τελευταίων πράξεων προ 20ημέρου, είναι όσα περιέγραψε, μεταφέροντας την αγωνία παραγωγών αλλά και οργανώσεων. Οι τελευταίες, πέραν του αυξημένου κοστολογίου που αντιμετωπίζουν φέτος, βρίσκονται σημαντικά επιβαρυμμένες οικονομικά, ακόμη και σε στάδιο που απειλείται η βιωσιμότητά τους, και από το πάγωμα των προγραμμάτων ΟΕΦ, με τις επενδύσεις να έχουν γίνει ήδη από τους ίδιους. «Πέραν των ιδιωτών, είναι άλλοι 62 συνεταιρισμοί. Είναι θέμα επιβίωσης», υπογράμμισε.
Με προβληματισμό ως προς τα υπόλοιπα βλέπουν τη νέα καλή σοδειά στη Μεσσηνία
Τιμές της τάξεως των 3,30 ευρώ, πλέον, για οξύτητα μέχρι 0,5, μεταφέρει από την περιοχή της Δυτικής Μεσσηνίας, ο Γιώργος Κόκκινος, πρόεδρος του ΑΕΣ – ΟΠ Νηλέας, σε ό,τι αφορά τα ελαιόλαδα περσινής εσοδείας. Στην περιοχή, κατά τον ίδιο, γίνονται πράξεις παρά τη σημαντική υποχώρηση της τιμής, καθώς οι παραγωγοί πρέπει να αδειάσουν τις δεξαμενές τους, ενόψει του φρέσκου λαδιού.
Σε ό,τι αφορά τη νέα παραγωγή, η συγκομιδή έχει ξεκινήσει δειλά για τη Μαυρολιά της περιοχής, και αναμένεται να ενταθεί τις επόμενες ημέρες, ενώ από τα μέσα Οκτώβρη έως τις αρχές Νοέμβρη θα έχει ξεκινήσει και για την Κορωνέικη. Η νέα σοδειά αναμένεται πάρα πολύ καλή, κατά τον ίδιο, που μοιάζει με εκείνη του 2022, την τελευταία καλή χρονιά για την περιοχή. Ωστόσο, οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν δεν επιτρέπουν στους παραγωγούς να επαναπαυθούν υπό το ενδεχόμενο μυκητολογικών προβλημάτων. «Αν δεν έχουμε επάρκεια εργατών η συγκομιδή θα καθυστερήσει, με ό,τι αυτό συνεπάγεται από πιθανές ζημιές και οι τιμές που αναμένονται, μάλλον, δεν θα είναι καλές», πρόσθεσε, συμπληρώνοντας και το ζήτημα του υψηλού κόστους, που αποθαρρύνει παραγωγούς να προβούν σε εφαρμογές φυτοπροστασίας.
Ξεκινά η συγκομιδή και στα Χανιά, με την Κρήτη να αναμένει καλή παραγωγή
Αυξημένη επαγρύπνηση στους παραγωγούς για παρεμβάσεις, συνέστησε και από την περιοχή των Χανίων, ο Νεκτάριος Παρασκάκης, υπεύθυνος δραστηριότητας ελαιολάδου στον ΑΣ Χανίων. Όψιμες δακοπροσβολές ή μυκητολογικά ζητήματα είναι αυτά που μπορεί να πλήξουν σε αυτό το στάδιο την παραγωγή, δεδομένων των καιρικών συνθηκών που επικρατούν. Η Κρήτη, συνολικά, αναμένει μεγαλύτερους όγκους των περσινών, αν όλα εξελιχθούν καλά. Να σημειωθεί ότι τη στιγμή που γραφόταν το ρεπορτάζ σε εξέλιξη βρίσκοταν κακοκαιρία που έπληττε περιοχές του νησιού.
Στην περιοχή, η συγκομιδή αναμένεται να ξεκινήσει πιο εντατικά μετά τις 10 Οκτωβρίου, ωστόσο αντιπροσωπευτικές τιμές για τη νέα παραγωγή δεν αναμένεται να καθοριστούν νωρίτερα από το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου, οπότε και θα έχουν κατασταλάξει οι ποιότητες και θα έχουν συνυπολογιστεί οι ποσότητες της Ισπανίας, εκτίμησε ο ίδιος.
Μεταφέροντας την απαισιοδοξία που επικρατεί στον τομέα, ο κ. Παρασκάκης επεσήμανε την αποκλιμάκωση των τιμών η οποία εξακολουθεί, αλλά και την απουσία ενδιαφέροντος από τους αγοραστές, ουσιαστικά από το Πάσχα κι έπειτα, με σημαντικές ποσότητες της περιόδου 2025/2026 να παραμένουν στις αποθήκες παραγωγών και οργανώσεων. Η τιμή του περσινού, πια, λαδιού στην περιοχή βρίσκεται εδώ και δύο εβδομάδες στο επίπεδο των 3,60 ευρώ/κιλό, με την αγορά να χαρακτηρίζεται παγωμένη σε ό,τι αφορά τη χύμα πώληση, δηλαδή το βυτίο.
«Εμείς, ως συνεταιρισμός, αυτή τη στιγμή πληρώνουμε το έξτρα παρθένο 3,60 και το ΠΟΠ Κολυμβάρι 3,75 ευρώ» σημείωσε, προσθέτοντας ωστόσο, ότι νεότερες πληροφορίες «θέλουν» την τιμή παραδοτέου προϊόντος οξύτητας 4-5 γραμμών, στην Ιταλία να ανέρχεται πλέον στα 3,60, γεγονός που μεταφράζεται σε τιμές της τάξεως των 3,30-3,40 ευρώ/κιλό στον παραγωγό.
«Με τιμές της τάξεως των 3,5 ευρώ ή πέριξ του 3 είμαστε κάτω από το κοστολόγιο, έχουν δίκιο οι παραγωγοί» σχολιάζει ως προς την απαισιοδοξία που κυριαρχεί. Υπενθυμίζει, όμως, ότι οι τιμές δεν διαμορφώνονται εγχώρια αλλά διεθνώς, γι’ αυτό κι έχει βαρύτητα η ελαϊκή πολιτική που έχει η κάθε χώρα, κάτι στο οποίο υστερεί σημαντικά η Ελλάδα.
Τιμές πέριξ των 4 ευρώ «προδιαγράφει» η αγορά έχοντας αδιάθετα αποθέματα
Πάντως, «αυτό που προδιαγράφει η αγορά είναι ότι θα δούμε το λάδι να ξεκινά με τιμές πέριξ των 4 ευρώ. Έτσι φαίνεται να ξεκινά η τιμή του φρέσκου λαδιού», σχολίασε ο κ. Παρασκάκης, συμπληρώνοντας ότι αυτή είναι η εκτίμηση που επικρατεί μεταξύ των φορέων που ασχολούνται με το ελαιόλαδο. Σε ό,τι αφορά τα περσινά αποθέματα που υπάρχουν «αυτό το οποίο διαφαίνεται είναι ότι τα λάδια αυτά, αν κι εφόσον ζητηθούν και έχουν τις προδιαγραφές που πρέπει, πιθανόν να έχουν μία διαφορά τιμής της τάξεως των 70 λεπτών με 1 ευρώ σε σχέση με τα φρέσκα» συμπλήρωσε. «Μακάρι να διαψευστούμε» υπογράμμισε, αναφέροντας, παράλληλα, ότι στην Ισπανία είναι ήδη χαμηλότερες οι τιμές.
Για μία αγορά που βρίσκεται υπό πίεση μίλησε και έμπορος που δραστηριοποιείται μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, εκτιμώντας ότι μία τιμή πέριξ των 4 ευρώ για το φρέσκο, θα ήταν βοηθητική για όλους, καθώς και στους επόμενους κρίκους της αλυσίδας επικρατεί προβληματισμός, ώστε να βρεθεί μία χρυσή τομή που θα επιτρέψει ένα εισόδημα στον παραγωγό για να μπορέσει να καλλιεργήσει. Σε ό,τι αφορά την τρέχουσα εικόνα των τιμών, ο ίδιος ανέφερε ότι, πλέον, η τιμή βυτίου για ελαιόλαδο της προηγούμενης σεζόν παραδοτέο στην Ιταλία βρίσκεται στο επίπεδο των 3,60- 3,75 ευρώ, ποσό που μεταφράζεται κατά 20-30 λεπτά χαμηλότερα για τον παραγωγό. Κατά τον ίδιο, υπάρχουν αποθέματα της περσινής παραγωγής, όχι μόνο εγχώρια αλλά και στη γειτονική χώρα και στη βιομηχανία, κάτι που εξηγεί τη στασιμότητα που επικρατεί στο εμπόριο αλλά και τις πιέσεις που ασκούνται στις τιμές.
Όπως εξήγησε, κύρια αιτία είναι η χαμηλή απορρόφηση του προϊόντος τόσο σε επίπεδο μεταποιητικής βιομηχανίας όσο και στην κατανάλωση, με την πρώτη να έχει στραφεί στα σπορέλαια και να έχει αποσυρθεί από το ραφινέ λάδι από την περίοδο των υψηλών τιμών, ενώ και η κατανάλωση δεν έχει ανακάμψει σε βαθμό τέτοιο που να μεταφερθεί στους υπόλοιπους κρίκους της αλυσίδας.
