Κοινωνική Αιρεσιμότητα: Στον αέρα οι εργασιακές εγγυήσεις στη νέα ΚΑΠ

 Αντιδράσεις για την αποσύνδεση επιδοτήσεων και δικαιωμάτων
18/11/2026
5' διάβασμα
koinoniki-airesimotita-ston-aera-oi-ergasiakes-engyiseis-sti-nea-kap-389287

Περίπου 500 εργαζόμενοι και συνδικαλιστές από διάφορες χώρες της ΕΕ διαδήλωσαν την Τρίτη, 3 Νοεμβρίου, στις Βρυξέλλες, μετά την απόφαση του Συμβουλίου να αφαιρέσει από τη διαπραγματευτική του θέση τον μηχανισμό σύνδεσης των αγροτικών ενισχύσεων με την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας. Την κινητοποίηση της διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Τροφίμων, Γεωργίας και Τουρισμού (EFFAT), με τη συμμετοχή και της αγροτικής οργάνωσης European Coordination Via Campesina (ECVC).

Η απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ να παραλείψει την κοινωνική αιρεσιμότητα από τη μερική διαπραγματευτική του θέση για τη νέα ΚΑΠ μετά το 2027 (που υιοθετήθηκε στις 26 Οκτωβρίου), αφαιρώντας τον μηχανισμό που συνδέει την καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων με τον σεβασμό των εργασιακών δικαιωμάτων, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Κοινότητα, κινητοποιώντας ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις και συνδικαλιστικούς φορείς. Η αλλαγή αυτή αποδυναμώνει την προστασία εκατομμυρίων εργαζομένων στον αγροτικό τομέα, ιδιαίτερα των εποχικά απασχολούμενων και των μεταναστών εργατών γης, προειδοποιούν, με τις οργανώσεις EFFAT και ECVC να ζητούν υποχρεωτική εφαρμογή της.

Το επίκεντρο της αντιπαράθεσης

Η κοινωνική αιρεσιμότητα προβλέπει τη σύνδεση των αγροτικών ενισχύσεων με την τήρηση συγκεκριμένων κανόνων απασχόλησης και εργασιακών προτύπων. Στο πλαίσιο της ισχύουσας ΚΑΠ, τα κράτη-μέλη υποχρεούνται να ελέγχουν τη συμμόρφωση των δικαιούχων με τις σχετικές απαιτήσεις, ωστόσο η ECVC υποστηρίζει ότι η εφαρμογή του μηχανισμού υπήρξε ανεπαρκής σε πολλές χώρες.

«Οι χώρες υποχρεούνται να ελέγχουν εάν οι αγρότες σέβονται τα δικαιώματα των εργαζομένων πριν λάβουν τις ενισχύσεις της ΚΑΠ, ωστόσο πάρα πολλές δεν έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν ουσιαστικά αυτή την υποχρέωση», επισημαίνει η οργάνωση, αναφορικά με τα ισχύοντα ως και σήμερα.

Η ECVC ζητά να διατηρηθεί η κοινωνική αιρεσιμότητα ως υποχρεωτική πρόβλεψη στη νέα ΚΑΠ καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα εργασιακών δικαιωμάτων, όπως αναφέρει η ενημερωτική πλατφόρμα Agrafacts που αναδεικνύει το θέμα. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει τη σταθερή απασχόληση και τις συμβάσεις αορίστου χρόνου, τους κατώτατους και αξιοπρεπείς μισθούς, τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, την κατάλληλη στέγαση των εποχικών εργαζομένων, την επαγγελματική ασφάλεια, την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και την κατάρτιση, καθώς και την αποτελεσματική συνδικαλιστική εκπροσώπηση.

Παράλληλα, ζητά την προστασία των εκπροσώπων των εργαζομένων και την ενίσχυση της διαπραγματευτικής τους δύναμης. Επικαλείται, επίσης, την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τη Διακήρυξη του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Αγροτών και Άλλων Ανθρώπων που Εργάζονται σε Αγροτικές Περιοχές (UNDROP), υπογραμμίζοντας ότι η προστασία πρέπει να ισχύει ανεξάρτητα από το εργασιακό ή μεταναστευτικό καθεστώς των εργαζομένων.

Αδήλωτη εργασία και εργατικά ατυχήματα

Ιδιαίτερη διάσταση στο ζήτημα δίνουν τα στοιχεία που επικαλείται η EFFAT. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, το ένα τρίτο της απασχόλησης στον αγροτικό τομέα στην Ευρώπη είναι αδήλωτο ή μερικώς δηλωμένο, ενώ περίπου 500 εργαζόμενοι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους σε εργατικά ατυχήματα.

Ο γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας, Enrico Somaglia, υποστήριξε ότι η κατάργηση της κοινωνικής αιρεσιμότητας θα επέτρεπε σε εργοδότες που παραβιάζουν την εργατική νομοθεσία να εξακολουθούν να λαμβάνουν ευρωπαϊκές επιδοτήσεις. «Το δημόσιο χρήμα δεν πρέπει ποτέ να επιδοτεί την παραβίαση των δικαιωμάτων των εργαζομένων», δήλωσε, επικρίνοντας παράλληλα το Συμβούλιο επειδή διαμόρφωσε τη θέση του πριν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της κοινωνικής αιρεσιμότητας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία αναμένεται το 2027.

Παρέμβαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Μετά τη διαδήλωση, εκπρόσωποι των συνδικάτων συμμετείχαν σε ακρόαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που διοργανώθηκε από την Camilla Laureti (S&D, Ιταλία) και τον Thomas Waitz (Πράσινοι/EFA, Αυστρία). Ο εκπρόσωπος της EFFAT κάλεσε τους ευρωβουλευτές να υπερασπιστούν και να ενισχύσουν το ζήτημα στη διαπραγματευτική εντολή του Κοινοβουλίου, προειδοποιώντας ότι η κατάργησή της αιρεσιμότητας θα αποτελούσε σημαντικό πισωγύρισμα για περισσότερους από 12 εκατομμύρια εργαζομένους στον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα.

Οι οργανώσεις προειδοποιούν, τέλος, ότι η ανάθεση της εφαρμογής των σχετικών κανόνων στη διακριτική ευχέρεια των κρατών-μελών μπορεί να δημιουργήσει άνισες συνθήκες εργασίας και ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή αγορά. Την ίδια στιγμή, οι διαπραγματεύσεις για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ και τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ οι ψηφοφορίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την ΚΑΠ, τόσο στην αρμόδια Επιτροπή όσο και στην Ολομέλεια, ενδέχεται να καθυστερήσουν, χωρίς να έχουν ακόμη οριστεί συγκεκριμένες ημερομηνίες.

ΓΡΑΦΤΗΚΕ ΑΠΟ: