Με χαμηλότερους ρυθμούς κινήθηκε η παγκόσμια αγορά επιτραπέζιων σταφυλιών

Η παγκόσμια παραγωγή νωπών επιτραπέζιων σταφυλιών, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις (στοιχεία USDA, 17/12/2025), προβλέπεται την εμπορική περίοδο 2025/26 να ανέλθει σε περίπου 30 εκατ. τόνους, παρουσιάζοντας μικρότερη άνοδο (+1,9%) σε σύγκριση με την προηγούμενη (+3,9%). Εξαίρεση αποτέλεσε η Κίνα, η οποία με όγκο της τάξεως των 15 εκατ. τόνων εξακολουθεί να ηγείται της παγκόσμιας παραγωγής, καλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος (50%), ενώ θετικοί ρυθμοί ανόδου σημειώθηκαν στην Ινδία και το Περού. Εντούτοις, εντονότερη ήταν η μείωση του όγκου σε ορισμένες άλλες χώρες (Τουρκία, ΗΠΑ, Χιλή), με συνέπεια η συνολική άνοδος της παραγωγής να περιοριστεί την περίοδο 2025/26 σε 545 χιλ. τόνους.

Στο εξωτερικό εμπόριο, οι παγκόσμιες εξαγωγές αναμένεται να ανέλθουν σε περίπου 4,2 εκατ. τόνους, παρουσιάζοντας άνοδο (+3,4%), αν και πολύ μικρότερη σε σύγκριση με την προηγούμενη (+11,6%), κυρίως εξαιτίας της μείωσης τους σε ορισμένες εξαγωγικές χώρες (Χιλή, Μεξικό). Άνοδος προβλέπεται και στις εισαγωγές (+3,8%) λόγω των αυξημένων φορτώσεων της Κίνας προς ορισμένες χώρες (Ρωσία, Βιετνάμ, Ινδονησία, Καζακστάν), αλλά με ρυθμό ιδιαίτερα μειωμένο σε σύγκριση με την προηγούμενη (+12,9%). Αύξηση εξάλλου αναμένεται στην κατανάλωση (+1,9%), προερχόμενη, κυρίως, από την άνοδό της στην Κίνα.

Μειωμένη η παραγωγή και έντονη η άνοδος των εισαγωγών στην ΕΕ

Η παραγωγή νωπών επιτραπέζιων σταφυλιών στην ΕΕ περιορίστηκε στο διάστημα των τελευταίων ετών, κυρίως εξαιτίας της επικράτησης δυσμενών καιρικών συνθηκών σε σημαντικές παραγωγικές χώρες. Σε ετήσια βάση, σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις (στοιχεία Eurostat, 10/9/2026), η παραγωγή του προϊόντος περιορίστηκε το 2025 σε 1,64 εκατ. τόνους, παρουσιάζοντας μείωση ως προς το προηγούμενο έτος (-3,4%), ενώ παραμένει σημαντικά μικρότερη από την καλή επίδοση του 2020 (1,75 εκατ. τόνοι).

Η μείωση αυτή συνδέεται με την πτώση της παραγωγής στις τρεις σημαντικότερες παραγωγικές χώρες της ΕΕ (Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα), που καλύπτουν, παραδοσιακά, το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού όγκου (93% το 2025). Ειδικότερα, η Ιταλία, με όγκο επιτραπέζιων σταφυλιών το 2025 της τάξεως των 978 χιλ. τόνων εξακολουθεί να ηγείται της παραγωγής στην ΕΕ, παρουσιάζοντας μικρή μείωση σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος (-2,5%), ενώ σε όρους αξίας καταλαμβάνει την τρίτη θέση στις παγκόσμιες εξαγωγές, μετά το Περού και την Ολλανδία. Μειωμένη, επίσης, ήταν η παραγωγή του προϊόντος στην Ισπανία και την Ελλάδα (-6,2% και -5% αντίστοιχα) και εντονότερη σε άλλες χώρες, όπως η Γαλλία (-12,3%) και η Πορτογαλία (-10%). Εξαίρεση αποτέλεσε η Ρουμανία, η παραγωγή της οποίας ανέκαμψε το 2025 (+16%) μετά την πτώση του 2024.

Παραγωγή επιτραπέζιων σταφυλιών στις κυριότερες χώρες της ΕΕ (σε 1000 τόνους)

Πηγή: Eurostat, Production of grapes for table use, 10/9/2026

Παγκόσμια παραγωγή, εμπόριο και κατανάλωση επιτραπέζιων σταφυλιών (σε 1000 τόνους)

Πηγή: USDA-FAS, Fresh grapes world markets and trade, 17/12/2025, (*) Πρόβλεψη

Παραγωγή, εμπόριο και κατανάλωση επιτραπέζιων σταφυλιών στην ΕΕ (σε 1000 τόνους)

Πηγές: Eurostat, Crop production, 10/9/2026-Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Access2Markets, 15/9/2026, HS Code:080610)

Στο εξωτερικό εμπόριο η ΕΕ εξακολουθεί να αποτελεί, μετά της ΗΠΑ, τον μεγαλύτερο εισαγωγέα νωπών επιτραπέζιων σταφυλιών στον κόσμο, με έντονο ρυθμό ανόδου στο διάστημα των τελευταίων ετών. Σημειώνεται ότι οι εισαγωγές από 500 χιλ. τόνους το 2020 ανήλθαν το 2025 σε 675 χιλ. τόνους (+35%), καταγράφοντας στο διάστημα της εξαετίας 2020-2025 υψηλό μέσο ετήσιο ανόδου (+5,8%), σε αντίθεση με την πτώση των εξαγωγών στο αντίστοιχο διάστημα (-10%), με αποτέλεσμα τον περιορισμό του βαθμού αυτάρκειας του προϊόντος από 85% σε 76%.

Ειδικότερα, οι εισαγωγές επιτραπέζιων σταφυλιών της ΕΕ ανήλθαν το 2025 σε 674,9 χιλ. τόνους, αξίας 1,49 δισ. ευρώ, καταγράφοντας σημαντική άνοδο σε σχέση με το 2024 (+10%), με κυριότερους προμηθευτές πέντε κατά σειρά χώρες (Νότια Αφρική, Περού, Ινδία, Χιλή, Αίγυπτος), που κάλυψαν αθροιστικά το μεγαλύτερο του όγκου και της αξίας (83% και 88% αντίστοιχα), με μέση τιμή εισαγωγής (2,2 ευρώ/κιλό) σχεδόν παρόμοια με εκείνη του 2024. Σημειώνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος των εξαγόμενων επιτραπέζιων σταφυλιών της Νότιας Αφρικής εξακολουθεί να κατευθύνεται στην Ευρώπη (ΕΕ και Ην. Βασίλειο), καλύπτοντας την περίοδο 2025/26 το 86% του συνολικού όγκου, ενώ σε ετήσια βάση ιδιαίτερα έντονη άνοδο παρουσίασε το 2025 ο όγκος εξαγωγών προς την ΕΕ από τη Χιλή και το Περού σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος (+50% και +26% αντίστοιχα).

Από την άλλη πλευρά, μικρή μεταβολή σημείωσαν οι εξαγωγές επιτραπέζιων σταφυλιών της ΕΕ προς τρίτες χώρες, ο όγκος των οποίων ανήλθε το 2025 σε 164,3 χιλ. τόνους, αξίας 430,9 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας άνοδο ως προς το προηγούμενο έτος (+5,2% και +2,4% αντίστοιχα), αλλά με μείωση της μέσης τιμής εξαγωγής, που περιορίστηκε σε 2,6 ευρώ/κιλό (-3%). Το Ην. Βασίλειο εξακολουθεί να αποτελεί την κυριότερη χώρα προορισμού, αλλά με πτώση του όγκου και της αξίας (-3,1% και -8,5% αντίστοιχα), κυρίως εξαιτίας της σημαντικής μείωσης της μέσης τιμής εξαγωγής (-5,6%).

Αξία και όγκος εισαγωγών επιτραπέζιων σταφυλιών στην ΕΕ (2024-2025)

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Access2Markets, 15/9/2026, HS Code: 080610)

Αξία και όγκος εξαγωγών επιτραπέζιων σταφυλιών στην ΕΕ (2024-2025)

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Access2Markets, 15/9/2026, HS Code: 080610)

Σημαντική, εξάλλου, ήταν η μείωση της μέσης τιμής εξαγωγής των επιτραπέζιων σταφυλιών από τις κυριότερες παραγωγικές χώρες της ΕΕ. Χαρακτηριστικά, στην Ιταλία, η μέση τιμή εξαγωγής του προϊόντος, στο σύνολο των χωρών προορισμού, περιορίστηκε το 2025 σε 223 ευρώ/100 κιλά, καταγράφοντας πτώση ως προς το προηγούμενο έτος (-6,7%), ενώ μικρότερη μείωση σημειώθηκε στην Ισπανία (-3%). Σημαντική, όμως, ήταν η πτώση της μέσης τιμής εξαγωγής στην Ελλάδα (-6,3%), η οποία εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά από την αντίστοιχη της Ισπανίας και της Ιταλίας, με έντονη και συνεχή διεύρυνση της απόκλισής της στο διάστημα της τριετίας 2023-2025.

Προς το παρόν πάντως, η αγορά νωπών επιτραπέζιων σταφυλιών της ΕΕ χαρακτηρίζεται από την υπερπροσφορά, που οδήγησε σε αισθητή μείωση τις τιμές χονδρικής, από τις έντονες προκλήσεις της ανόδου των τιμών σε ορισμένες σημαντικές εισροές (ενέργεια, λιπάσματα), αλλά και από την πτώση των τιμών παραγωγού, ενώ ασταθής παραμένει η καταναλωτική ζήτηση. Πέραν αυτών όμως, η όξυνση του ανταγωνισμού λόγω της έντονης και διαρκούς ανόδου του όγκου εισαγωγών από τρίτες χώρες, εξακολουθεί να αποτελεί το πλέον κρίσιμο ζήτημα που αντιμετωπίζει ο τομέας.

Μειωμένη παραμένει η παραγωγή στην Ελλάδα

Στη διάρκεια των τελευταίων ετών πτώση καταγράφεται στην έκταση και την παραγωγή επιτραπέζιων σταφυλιών στην Ελλάδα, κυρίως εξαιτίας της επικράτησης εξαιρετικά δυσμενών καιρικών συνθηκών. Χαρακτηριστικά, στο διάστημα της πενταετίας 2021-2025 η έκταση της καλλιέργειας περιορίστηκε, κατά μέσο όρο, σε 13 χιλ. εκτάρια και η παραγωγή σε 224 χιλ. τόνους, παρουσιάζοντας σημαντική μείωση σε σύγκριση με την προηγούμενη πενταετία (-16,4% και -23,7% αντίστοιχα). Η πτώση ήταν ιδιαίτερα έντονη το 2023, με αποτέλεσμα τη συρρίκνωση της εγχώριας παραγωγής στο επίπεδο των 152 χιλ. τόνων, έναντι των 290 χιλ. τόνων του 2022 (-47%).

Σύμφωνα εξάλλου με τις τελευταίες διαθέσιμες εκτιμήσεις (στοιχεία Eurostat, 10/9/2026), η εγχώρια παραγωγή επιτραπέζιων σταφυλιών περιορίστηκε το 2025 σε 200 χιλ. τόνους, παρουσιάζοντας αισθητή μείωση ως προς το προηγούμενο έτος (-5%) και ακόμα μεγαλύτερη από τον μέσο όρο της πενταετίας 2020-2024 (-15,9%), βρισκόμενη σε μεγάλη απόσταση από το επίπεδό της στις αρχές της δεκαετίας (315 χιλ. τόνοι το 2016). Πτώση, επίσης, καταγράφει η κατανάλωση του προϊόντος, που περιορίστηκε το 2025 σε 156 χιλ. τόνους (-9,6%), ενώ πολύ μεγαλύτερη ήταν η μείωσή της από τον μέσο όρο της προηγούμενης πενταετίας (-17,2%).

Έκταση και εγχώρια παραγωγή επιτραπέζιων σταφυλιών (2016-2025)

Βελτίωση ωστόσο παρουσίασαν οι εξαγωγές, που ανήλθαν το 2025 σε 46,2 χιλ. τόνους, αξίας 70,7 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος έντονη άνοδο στον όγκο (+15,9%), αλλά μικρότερη στην αξία (+8,6%) λόγω της πτώσης της μέσης τιμής εξαγωγής, που περιορίστηκε σε 1,53 ευρώ/κιλό (-6,3%). Η Γερμανία εξακολουθεί να αποτελεί τον κυριότερο προορισμό, καλύπτοντας σημαντικό μέρος του όγκου και της αξίας (21,4% και 40,8% αντίστοιχα), ενώ καλύτερες αγορές, από άποψη υψηλότερης τιμής εξαγωγής, αποτελούν η Σουηδία (2,49 €/κιλό), το Ην. Βασίλειο (2,26 €/κιλό) και η Δανία (2,17 €/κιλό).

Αντίθετα, σοβαρό μειονέκτημα της εξαγωγικής δραστηριότητας εξακολουθούν να αποτελούν οι πολύ φθηνές εξαγωγές σε χώρες της Βαλκανικής επί σειρά ετών. Να σημειωθεί ότι οι ελληνικές εξαγωγές του προϊόντος σε χώρες της Βαλκανικής (Ρουμανία, Βουλγαρία, Σερβία, Κόσοβο, Αλβανία και Β. Μακεδονία), ανήλθαν το 2025 σε 18 χιλ. τόνους, αποτελώντας το 39% του συνολικού όγκου, με ιδιαίτερα χαμηλή μέση τιμή εξαγωγής (κατά μέσο όρο 0,91 €/κιλό), που ήταν κατά 41% μικρότερη από τον μέσο όρο της χώρας, ενώ σχεδόν παρόμοια απόκλιση καταγράφηκε και το 2024 (-42%).

Δυσμενείς οι προοπτικές της τρέχουσας περιόδου

Προβλήματα αντιμετώπισε η καλλιέργεια και η συγκομιδή επιτραπέζιων σταφυλιών στη διάρκεια της τρέχουσας περιόδου στις τρεις κυριότερες περιοχές (Κορινθία, Καβάλα, Ηράκλειο Κρήτης), που καλύπτουν, παραδοσιακά, το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής (73% το 2025). Χαρακτηριστικά, στην Κορινθία, η καλλιέργεια υπέστη πλήγμα από τον παγετό τον Μάιο του τρέχοντος έτους, αλλά και από τις τελευταίες βροχοπτώσεις, ενώ περιορισμένη ήταν η ζήτηση στην αγορά. Περιορισμένο, επίσης, ήταν το εμπορικό ενδιαφέρον για εξαγωγές σουλτανίνας στην Κρήτη, ενώ στην Καβάλα, έντονες ήταν οι επιπτώσεις στην παραγωγή από τις μυκητολογικές ασθένειες (περονόσπορος) στους αμπελώνες τον Μάιο και τον Ιούνιο.

Αρνητικές εξάλλου ήταν οι επιπτώσεις στο εισόδημα των καλλιεργητών λόγω της ανόδου του κόστους παραγωγής, αλλά και εξαιτίας των ιδιαίτερα χαμηλών τιμών παραγωγού που κυμάνθηκαν από 0,50 έως 0,70 ευρώ/κιλό. Ωστόσο, δεν υπήρξε κάποια ουσιαστική παρέμβαση για τη στήριξη των παραγωγών του προϊόντος από την πλευρά του Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, οι οποίοι υφίστανται επί σειρά ετών ισχυρό αρνητικό αντίκτυπο στο εισόδημά τους, κυρίως εξαιτίας της έντονης ανόδου των τιμών σε ορισμένες κρίσιμες εισροές (ενέργεια, λιπάσματα), των ιδιαίτερα χαμηλών τιμών παραγωγού, αλλά και λόγω των αλλεπάλληλων ακραίων φυσικών φαινομένων που επικράτησαν στην καλλιέργεια στη διάρκεια των τελευταίων ετών.