ΚΑΠ: Στα 300.000 ευρώ το πλαφόν των ενισχύσεων για τους μεγάλους αγρότες, αντιδρούν οι μικροί

Την έντονη αντίθεσή της στην πρόταση της ιρλανδικής Προεδρίας για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης την περίοδο 2028-2034 εκφράζει η Ευρωπαϊκή Συντονιστική Επιτροπή της Via Campesina (ECVC), προειδοποιώντας ότι οι αλλαγές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) ευνοούν τις μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις εις βάρος των μικρών και μεσαίων εκμεταλλεύσεων.

Σε ανακοίνωσή της στις 14 Οκτωβρίου, η οργάνωση επικρίνει τη μείωση της χρηματοδότησης της ΚΑΠ, τη χαλάρωση των περιορισμών στις άμεσες ενισχύσεις και την περικοπή των πόρων για την αντιμετώπιση αγροτικών κρίσεων. Παράλληλα, ζητά δικαιότερη κατανομή των επιδοτήσεων, ενίσχυση της ανανέωσης των γενεών και αποτελεσματικότερους μηχανισμούς προστασίας των παραγωγών από τις διακυμάνσεις των αγορών και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Πλαφόν 300.000 ευρώ στις ενισχύσεις

Βασικό σημείο διαφωνίας αποτελεί η πρόταση για αύξηση του ανώτατου ορίου των ενισχύσεων εισοδήματος που υπολογίζονται βάσει της έκτασης, από τις 100.000 ευρώ που προέβλεπε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 300.000 ευρώ. Η ECVC υποστηρίζει ότι η αρχική πρόταση θα επηρέαζε μόλις το 0,1% των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην ΕΕ, ενώ η αύξηση του πλαφόν θα περιόριζε ακόμη περισσότερο τον αριθμό όσων θα υπάγονταν στον περιορισμό.

Επιπλέον, η ιρλανδική Προεδρία προτείνει την αύξηση του ορίου από το οποίο αρχίζει η σταδιακή μείωση των ενισχύσεων από τις 20.000 στις 100.000 ευρώ. Σύμφωνα με την οργάνωση, με τη συγκεκριμένη αλλαγή θα επηρεάζεται μόλις το 8% των εκμεταλλεύσεων, περιορίζοντας τους διαθέσιμους πόρους για την αναδιανομή των ενισχύσεων προς τους μικρότερους παραγωγούς.

Η ECVC ζητά υποχρεωτικό ανώτατο όριο 60.000 ευρώ ανά ενεργό γεωργό για το σύνολο των ενισχύσεων της ΚΑΠ, καθώς και προοδευτική μείωση των ποσών πάνω από το συγκεκριμένο όριο. Παράλληλα, αντιτίθεται στην παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στα κράτη-μέλη ως προς την εφαρμογή των περιορισμών.

Ανησυχία για τις περικοπές και τις κρίσεις

Η οργάνωση προειδοποιεί ότι η μείωση του αγροτικού προϋπολογισμού μπορεί να οδηγήσει σε κλείσιμο εκμεταλλεύσεων, καθώς οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος και περιβαλλοντικές πιέσεις. Ζητά, παράλληλα, αποτελεσματικότερη ρύθμιση των αγορών, ώστε οι τιμές παραγωγού να καλύπτουν το κόστος παραγωγής.

Ειδικότερα, εκφράζει ανησυχία για τη μείωση κατά 2 δισ. ευρώ των πόρων του νέου Διχτυού Ασφαλείας της Ένωσης, το οποίο προορίζεται για την αντιμετώπιση διαταραχών στις αγορές και ενδεχομένως κλιματικών καταστροφών. Ζητά την ενίσχυση του αποθεματικού για τις αγροτικές κρίσεις, καθώς και τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων τροφίμων και ζωοτροφών υπό δημόσια διαχείριση.

Ενίσχυση έως 5.000 ευρώ για τους μικρούς

Μεταξύ των προτάσεων της ECVC περιλαμβάνεται η αύξηση της απλοποιημένης ετήσιας ενίσχυσης για τις μικρές εκμεταλλεύσεις έως τις 5.000 ευρώ ανά ενεργό γεωργό, έναντι των 3.000 ευρώ που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και του σημερινού ορίου των 1.250 ευρώ.

Η οργάνωση ζητά, επίσης, περιβαλλοντικές και κοινωνικές προϋποθέσεις για όλες τις ενισχύσεις, ειδικό προϋπολογισμό για κλιματικά και περιβαλλοντικά μέτρα και στοχευμένη στήριξη των μικρών παραγωγών, των γυναικών, των νέων αγροτών και των εκμεταλλεύσεων που εφαρμόζουν αγροοικολογικές πρακτικές.

«Ένα διαφορετικό μοντέλο γεωργίας είναι εφικτό, αλλά απαιτεί ισχυρότερη στήριξη και αποτελεσματική ρύθμιση των αγορών», τονίζει η ECVC.