Raisin Up!: Η καινοτόμος ενεργειακή μπουκιά που δίνει νέα αξία στο ελληνικό μέλι και τη σταφίδα

Μπορεί η κορινθιακή ΠΟΠ σταφίδα, το θυμαρίσιο μέλι και το φαγόπυρο να αποτελέσουν τη βάση ενός σύγχρονου λειτουργικού σνακ; Η απάντηση είναι το Raisin Up!, μία καινοτόμος ενεργειακή μπουκιά που ανέπτυξε ομάδα φοιτητών του Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων του Πανεπιστημίου Πατρών. Το προϊόν, που απέσπασε τη δεύτερη θέση στον φετινό διαγωνισμό Ecotrophelia, συνδυάζει ελληνικές πρώτες ύλες, αρχές κυκλικής οικονομίας και σύγχρονες διατροφικές τάσεις, ενώ έχει ήδη σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να παραχθεί σε βιομηχανική κλίμακα. Ο Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος, Νίκος Ανδρίτσος, μιλά στην «ΥΧ» για την ιδέα πίσω από το προϊόν, τα διατροφικά του πλεονεκτήματα και το μεγάλο στοίχημα της μεταφοράς της πανεπιστημιακής έρευνας από το εργαστήριο στο ράφι.

Τι είδους προϊόν είναι το Raisin Up! και πώς καταλήξατε στη δημιουργία του;

Το Raisin Up! είναι μία έτοιμη προς κατανάλωση ενεργειακή μπουκιά υψηλής θρεπτικής αξίας. Ουσιαστικά αποτελεί μία εναλλακτική της κλασικής ενεργειακής μπάρας, αυτό που διεθνώς ονομάζουμε energy bite. Το βασικό πλεονέκτημα του προϊόντος μας είναι η μορφή του.

Σε αντίθεση με μία ενεργειακή μπάρα, ο καταναλωτής μπορεί να φάει ακριβώς όσο θέλει, χωρίς να χρειάζεται να ανοίξει ολόκληρο το προϊόν ή να αποθηκεύσει μια μισοφαγωμένη μπάρα. Θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα προϊόν πιο πρακτικό και εύχρηστο για κάθε στιγμή της ημέρας. Παράλληλα διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά που περιμένει κανείς από μία ενεργειακή μπάρα, όπως υψηλή θρεπτική αξία, πρωτεΐνη και φυτικές ίνες. Η ιδέα γεννήθηκε από την επιθυμία μας να αξιοποιήσουμε περισσότερο δύο εξαιρετικά ελληνικά προϊόντα: το μέλι και την κορινθιακή ΠΟΠ μαύρη σταφίδα.

Πρόκειται για τρόφιμα που αποτελούν μέρος της ελληνικής διατροφής, όμως συνήθως τα καταναλώνουμε αυτούσια και όχι ως βασικά συστατικά σε καινοτόμα προϊόντα. Στο Raisin Up! το μέλι και η σταφίδα αποτελούν περίπου το 50% της σύνθεσης του προϊόντος, καθώς συμμετέχουν περίπου κατά 25% το καθένα. Ένα ακόμη βασικό συστατικό είναι το φαγόπυρο, το οποίο προσφέρει υψηλή διατροφική αξία, ενώ δεν περιέχει γλουτένη, δίνοντας στο προϊόν ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Το προϊόν διατίθεται σε δύο γεύσεις: αρώνια και μήλο-κανέλα. Στην πρώτη αξιοποιούμε την αρώνια, ένα ιδιαίτερα θρεπτικό μούρο που δεν είναι ακόμη ιδιαίτερα γνωστό στην Ελλάδα, ενώ στη δεύτερη χρησιμοποιούμε αλεύρι από φλούδες μήλου. Με αυτόν τον τρόπο αξιοποιούμε ένα παραπροϊόν της βιομηχανίας τροφίμων, ενισχύοντας τον χαρακτήρα κυκλικής οικονομίας του προϊόντος, κάτι που αποτελεί και βασικό κριτήριο του διαγωνισμού Ecotrophelia. Η γεύση αρώνιας διαθέτει επικάλυψη μαύρης σοκολάτας, ενώ η γεύση μήλο-κανέλα επικάλυψη λευκής σοκολάτας.

Ένα ακόμη στοιχείο καινοτομίας είναι ότι χρησιμοποιούμε ακατέργαστο θυμαρίσιο μέλι, το οποίο εγχύεται στο κέντρο της κάθε μπουκιάς με ειδική τεχνική, έχοντας αξιολογηθεί βεβαίως για την ασφάλειά του. Έτσι αξιοποιούμε ένα ελάχιστα επεξεργασμένο τρόφιμο, διατηρώντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του και δημιουργώντας ένα ξεχωριστό γευστικό αποτέλεσμα.

Ποιες είναι οι διατροφικές του ιδιότητες και γιατί θα λέγατε ότι ξεχωρίζει;

Το προϊόν αποτελεί πηγή φυτικών ινών χάρη στη σύστασή του, καθώς περιέχει φαγόπυρο, άλευρο από φλούδες μήλου και άλλα φυτικά συστατικά. Παράλληλα είναι χαμηλό σε αλάτι, κάτι που αποτελεί σημαντικό διατροφικό ισχυρισμό. Δεν περιέχει ζωικά συστατικά, με εξαίρεση το μέλι, επομένως είναι κατάλληλο για χορτοφαγική διατροφή, ενώ χάρη στο φαγόπυρο είναι και προϊόν χωρίς γλουτένη.

Θα έλεγα ότι ξεχωρίζει γιατί συνδυάζει ελληνικές πρώτες ύλες, όπως η κορινθιακή σταφίδα και το θυμαρίσιο μέλι, με σύγχρονες διατροφικές τάσεις, όπως τα ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα και η κυκλική οικονομία. Παράλληλα αξιοποιεί παραπροϊόντα, όπως οι φλούδες μήλου, ενώ χρησιμοποιεί ακατέργαστο μέλι αντί για επεξεργασμένο, προσφέροντας ένα ιδιαίτερο γευστικό και διατροφικό προφίλ.

Ποιος μπορεί να το καταναλώσει;

Το προϊόν απευθύνεται ουσιαστικά σε όλους τους καταναλωτές. Μπορεί να καταναλωθεί από άτομα που ακολουθούν χορτοφαγική διατροφή, καθώς και από ανθρώπους που έχουν δυσανεξία στη γλουτένη ή πάσχουν από κοιλιοκάκη, αφού είναι προϊόν χωρίς γλουτένη.

Η μόνη εξαίρεση αφορά τη γεύση μήλο-κανέλα, η οποία διαθέτει επικάλυψη λευκής σοκολάτας και συνεπώς περιέχει λακτόζη. Αντίθετα, η γεύση με αρώνια και μαύρη σοκολάτα δεν παρουσιάζει αυτό το ζήτημα. Μπορεί, επίσης, να καταναλωθεί από παιδιά, καθώς είναι πλούσιο σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά, ενώ χάρη στη μορφή και στη συσκευασία του μεταφέρεται εύκολα και καταναλώνεται οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας. Η συσκευασία είναι επαναχρησιμοποιούμενη και περιέχει επτά ενεργειακές μπουκιές, δίνοντας στον καταναλωτή τη δυνατότητα να καταναλώσει όσες επιθυμεί κάθε φορά.

Σε τι στάδιο βρίσκεται αυτή τη στιγμή το προϊόν; Θα μπορούσε να κυκλοφορήσει εμπορικά;

Το προϊόν αναπτύχθηκε στο Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων του Πανεπιστημίου Πατρών. Η παραγωγή του πραγματοποιήθηκε αρχικά σε πιλοτική κλίμακα στο εργαστήριο. Ωστόσο, στο πλαίσιο του διαγωνισμού Ecotrophelia, κάθε προϊόν συνοδεύεται από πλήρη τεχνικό φάκελο, ο οποίος τεκμηριώνει ότι μπορεί να παραχθεί σε βιομηχανική κλίμακα.

Με άλλα λόγια, το προϊόν είναι πλήρως σχεδιασμένο ώστε μία εταιρεία να μπορεί να το εντάξει άμεσα στην παραγωγή της. Η δεύτερη θέση που απέσπασε στον διαγωνισμό αποτελεί και μία έμμεση επιβεβαίωση ότι διαθέτει τα τεχνικά χαρακτηριστικά και την επάρκεια για εμπορική αξιοποίηση. Φυσικά, θα ήμασταν ιδιαίτερα θετικοί σε συνεργασία με κάποια επιχείρηση που θα ενδιαφερόταν να το εντάξει στο χαρτοφυλάκιό της. Άλλωστε, ένας από τους βασικούς στόχους του διαγωνισμού είναι ακριβώς η διασύνδεση της πανεπιστημιακής έρευνας με τη βιομηχανία. Το μεγάλο ζητούμενο, πλέον, είναι να μπορέσουμε να δούμε περισσότερα από αυτά τα καινοτόμα προϊόντα να φτάνουν τελικά στο ράφι.

Τι σημαίνει για την ομάδα η διάκριση στον διαγωνισμό Ecotrophelia και πώς θα την αξιοποιήσετε;

Η διάκριση σημαίνει πάρα πολλά, κυρίως για τους ίδιους τους φοιτητές, οι οποίοι αφιερώνουν πολλούς μήνες δουλειάς μέχρι να ολοκληρωθεί ένα προϊόν.Η προετοιμασία δεν ξεκινά όταν προκηρύσσεται ο διαγωνισμός, αλλά ήδη από τον Σεπτέμβριο, όταν καλούμε τους φοιτητές να συμμετάσχουν και αρχίζει μία απαιτητική διαδικασία ανάπτυξης νέων προϊόντων. Για εμάς, η μεγαλύτερη αξία είναι ότι οι φοιτητές εφαρμόζουν στην πράξη όλα όσα διδάσκονται. Η μικροβιολογία, η χημεία τροφίμων, η νομοθεσία, η διατροφή και όλες οι γνώσεις τους αποκτούν πραγματική εφαρμογή μέσα από την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου προϊόντος.

Το Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων του Πανεπιστημίου Πατρών συμμετέχει σταθερά τα τελευταία πέντε χρόνια στον διαγωνισμό, έχοντας ήδη σημαντικές διακρίσεις. Πέρυσι κατακτήσαμε την τρίτη θέση και φέτος τη δεύτερη. Η διάκριση αποτελεί έμπνευση για τους φοιτητές, επιβεβαίωση της δουλειάς που γίνεται στο τμήμα και κίνητρο για να συνεχίσουμε να δημιουργούμε καινοτόμα προϊόντα. Παράλληλα, αναδεικνύει την υψηλού επιπέδου έρευνα που παράγεται στα ελληνικά πανεπιστήμια και την ανάγκη να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η συνεργασία τους με τη βιομηχανία, ώστε περισσότερα από αυτά τα προϊόντα να περάσουν από το εργαστήριο στην αγορά. Αυτό είναι και το επόμενο μεγάλο στοίχημα: να βρούμε τους κατάλληλους μηχανισμούς ώστε οι ιδέες των φοιτητών και των ερευνητών να μετατρέπονται σε πραγματικά εμπορικά προϊόντα, δημιουργώντας προστιθέμενη αξία τόσο για την οικονομία όσο και για τον πρωτογενή τομέα.

Ποια είναι η ομάδα πίσω από το προϊόν;

Η φοιτητική ομάδα του Raisin Up! αποτελείται από τους Χαρίδημο Βουρονίκο, Αικατερίνη Ζυγούρη, Οδυσσέα-Νικόλαο Κεχαγιά, Ασπασία Μπελεβώνη, Γεώργιο Σαρία, Αγγελική Χαρτσιά (επικεφαλής ομάδας) και τον υποψήφιο διδάκτορα Δημήτριο Λαζαρίδη, με επιβλέποντες τον Αναπληρωτή Καθηγητή Ιωάννη Καραμπάγια και τον Επίκουρο Καθηγητή Νικόλαο Ανδρίτσο.