Κομισιόν: Εμπόδια και προοπτικές για την ευρωπαϊκή παραγωγή φρούτων έως το 2035
Η ευρωπαϊκή παραγωγή πορτοκαλιών, ροδάκινων, νεκταρινιών και μήλων, αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις λόγω κλιματικής αλλαγής, μειωμένης κερδοφορίας και μεταβαλλόμενων καταναλωτικών προτιμήσεων, σύμφωνα με όσα αναφέρει η Κομισιόν για τις συγκεκριμένες καλλιέργειες στις πρόσφατες προβλέψεις της για τη δεκαετία 2025-2035 (Agricultural Outlook 2025-2035).
Η παραγωγή πορτοκαλιών αναμένεται να μειωθεί έως και 1,3% ετησίως, ενώ διατυπώνεται αβεβαιότητα ως προς τη ζήτηση για μεταποιημένα προϊόντα. Τα ροδάκινα και τα νεκταρίνια διατηρούν τον καθαρά εξαγωγικό τους χαρακτήρα για Ελλάδα και Ισπανία, όπως και για το σύνολο της ΕΕ. Στα μήλα, προβλέπεται αύξηση της παραγωγής κατά 1,6%, με τις Πολωνία και Ιταλία να πρωτοστατούν στις εξαγωγές νωπού προϊόντος. Eπίσης, παρόλο που η κατανάλωση νωπών φρούτων μειώνεται στις περισσότερες χώρες, η ζήτηση για μεταποιημένο παραμένει θετική.
Οι τάσεις αυτές δείχνουν ένα μείγμα προκλήσεων και ευκαιριών για τον ευρωπαϊκό τομέα των φρούτων κατά την επόμενη δεκαετία.
Πορτοκάλι: Μειώσεις στην παραγωγή και αβεβαιότητα στο μεταποιημένο προϊόν
Μία σειρά προκλήσεων, μεταξύ των οποίων εντάσσονται η μειωμένη κερδοφορία, αλλά και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, αναμένεται να συνεχίσουν να επιδρούν στην ευρωπαϊκή παραγωγή πορτοκαλιών, η οποία πρόκειται να ακολουθήσει φθίνουσα πορεία με ρυθμό μεταξύ 0,1%-1,3% ετησίως έως το 2035, αναλόγως και της χώρας. Αβέβαιο, όμως, χαρακτηρίζεται και το μέλλον για το μεταποιημένο προϊόν, καθώς στην κατηγορία προστίθενται και οι διακυμάνσεις στη ζήτηση, λόγω της εισόδου νέων «παικτών» από τρίτες χώρες.
Ως προς την κατά κεφαλήν κατανάλωση για την περίπτωση του νωπού προϊόντος, αυτή προβλέπεται να χάσει ένα 4%-7% έως το 2035 σε όλες τις κύριες ευρωπαϊκές χώρες παραγωγής. Αντίθετα, η ζήτηση για μεταποιημένα πορτοκάλια αναμένεται να αυξηθεί ελαφρώς σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κυρίως λόγω της αυξανόμενης ζήτησης για χυμό πορτοκαλιού. Η βιομηχανία διερευνά μια ευρύτερη γκάμα προϊόντων, όπως φρεσκοστυμμένος χυμός, χυμός με ίνες κ.ά., προκειμένου να ενισχύσει την κατανάλωση και να ανταγωνιστεί άλλα αναψυκτικά στην αγορά.
Ως προς τις εξαγωγές, Ισπανία και Ελλάδα, παρά τις ετήσιες απώλειες στο νωπό προϊόν κατά 0,3% και 0,7%, που προβλέπονται αντίστοιχα, αναμένεται να παραμείνουν καθαροί εξαγωγείς, το ίδιο και η ΕΕ στο σύνολό της. Σε ό,τι αφορά το μεταποιημένο προϊόν, οι καθαρές εξαγωγές προβλέπεται να μειωθούν σε Ισπανία, Ελλάδα και Ιταλία από 1% έως 8%.
Ροδάκινο-νεκταρίνι: Παραμένει ο καθαρά εξαγωγικός χαρακτήρας για Ελλάδα και ΕΕ
Παρά τη μείωση των εκτάσεων που καταγράφουν Ιταλία και Ισπανία, η ευρωπαϊκή παραγωγή ροδάκινων και νεκταρινιών μπορεί να παραμείνει σταθερή, εφόσον περιοριστούν ανασταλτικοί παράγοντες. Επενδύσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης κινδύνων, τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης των υδάτων και τη χρήση βελτιωμένων ποικιλιών θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση κινδύνων και να επιτρέψουν στον τομέα να επιτύχει υψηλότερες αποδόσεις τα επόμενα χρόνια.
Ελαφρά αύξηση της κατανάλωσης (κατά 0.1-0,3%) προβλέπεται για τις κύριες χώρες παραγωγής, με το σύνολο της ΕΕ να αναμένει περιορισμό της κατά κεφαλήν κατανάλωσης ετησίως κατά 0,7% για το νωπό και κατά 0,9% για το μεταποιημένο προϊόν, εκτιμά η Κομισιόν έως το 2035.
Με τη χώρα μας να αποτελεί σημαντικό εξαγωγέα, εκτός από σημαντικό παραγωγό και καταναλωτή κονσερβοποιημένου ροδάκινου εντός των ευρωπαϊκών συνόρων, ευοίωνα ακούγονται τα σενάρια για αύξηση των εξαγωγών προς τρίτες χώρες.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η ΕΕ θα μπορούσε να παραμείνει καθαρός εξαγωγέας ροδάκινων και νεκταρινιών, νωπών και μεταποιημένων έως το 2035. Μεταξύ των κύριων χωρών παραγωγής, διαμορφώνονται δύο διαφορετικά πρότυπα: Η Ισπανία και η Ελλάδα παραμένουν καθαροί εξαγωγείς, ενώ η Ιταλία και η Γαλλία καθαροί εισαγωγείς, όμως, δεν αποκλείονται νέες ανταγωνιστικές πιέσεις ως προς το εξαγωγικό εμπόριο, καθώς νέοι παίκτες, όπως η Χιλή και το Πακιστάν, εισέρχονται στη διεθνή αγορά.
Μήλο: Ανοδικές οι προβλέψεις για παραγωγή και εξαγωγές νωπού προϊόντος
Αύξηση στη νωπή παραγωγή κατά περίπου 1,6% έως το 2035 μπορεί να επιτευχθεί στους έξι σημαντικότερους παραγωγούς της εκτιμά η ΕΕ, με την Πολωνία να εξακολουθεί να κρατά τα πρωτεία, αν και αναμένεται να χάσει σε εκτάσεις περίπου 4,6%, αφού μπορεί να βελτιώσει τις αποδόσεις της κατά 6,5% μέσω της εντατικοποίησης και της εκβιομηχάνισης της παραγωγής.
Η κατά κεφαλήν κατανάλωση νωπών μήλων αναμένεται να μειωθεί στις περισσότερες από τις κύριες μηλοπαραγωγούς της ΕΕ, με εξαίρεση την Πολωνία, όπου προβλέπεται σταθερή. Πρόκειται για τάση που αντικατοπτρίζει τις αλλαγές στις προτιμήσεις ιδιαίτερα των νέων καταναλωτών. Αντίθετα, θετικότερες προοπτικές φαίνονται ως προς το μεταποιημένο προϊόν.
Πιθανότητες περαιτέρω ανάπτυξης των ευρωπαϊκών εξαγωγών νωπού μήλου κατά 4,9% την επόμενη δεκαετία προβλέπει η ΕΕ, με τις Πολωνία και Ιταλία να κατέχουν τα πρωτεία. Ήδη, στο εξωτερικό φεύγει σχεδόν το ήμισυ της ευρωπαϊκής παραγωγής. Αντίθετα, διαρθρωτικά εξαρτημένη από τις εισαγωγές είναι πιθανό να καταστεί η κοινότητα σε ό,τι αφορά το μεταποιημένο προϊόν.
