Εισαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων – Αμοιβαιότητα προτύπων και έλεγχοι σε εκκρεμότητα

Με πρωτοβουλία του Ιταλού ευρωβουλευτή C. Fidanza, το ζήτημα των ελέγχων στις αγροδιατροφικές εισαγωγές συζητήθηκε τη Δευτέρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, παρουσία του Επιτρόπου Υγείας, στελεχών της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ευρωβουλευτών από τις κύριες πολιτικές ομάδες, εθνικών αρχών ελέγχου, διαχειριστών λιμένων και εκπροσώπων επαγγελματικών φορέων.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η αμοιβαιότητα των προτύπων και η αποτελεσματικότητα των ελέγχων. Ως προς το δεύτερο σκέλος, η «ένωση των συνόρων» παραμένει έννοια υπό διαμόρφωση, καθώς κάθε κράτος-μέλος εξακολουθεί να διαφυλάσσει αυστηρά τις αρμοδιότητές του στους συνοριακούς ελέγχους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα διαφοροποιήσεις στο επίπεδο αυστηρότητας και τη διατήρηση κενών στο σύστημα.

Παράλληλα με την πρόσληψη επιθεωρητών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον διπλασιασμό των ελέγχων στις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων, η Επιτροπή δηλώνει ότι προτίθεται να ενισχύσει την εκπαίδευση και τη στήριξη των κρατών-μελών, καθώς και να ενδυναμώσει τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές.

Ωστόσο, οι συνοριακοί έλεγχοι δεν αρκούν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αναπτύξει τη δυνατότητα επιτόπιου ελέγχου της γνησιότητας των πιστοποιητικών που εκδίδονται σε τρίτες χώρες, εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων. Η πρόθεση υπάρχει, όπως υπογράμμισε ο Επίτροπος Υγείας. Πλέον, όμως απαιτείται εφαρμογή, καθώς περιπτώσεις δόλιων εισαγωγών φοινικέλαιου, που εισέρχονται με πιστοποιητικά «ευκολίας» για χρησιμοποιημένα έλαια, έχουν καταγγελθεί και τεκμηριωθεί εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια, χωρίς να έχει υπάρξει ουσιαστική αντίδραση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα λόγια δεν αρκούν· απαιτείται δράση.

Σε ό,τι αφορά την αμοιβαιότητα των προτύπων που εφαρμόζονται στις εισαγωγές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται σύμφωνη όταν πρόκειται για υγειονομικά πρότυπα προϊόντων. Η στάση της γίνεται αισθητά πιο συγκρατημένη όταν τίθεται το ζήτημα περιβαλλοντικών προτύπων ή προτύπων καλής μεταχείρισης των ζώων. Ωστόσο, ο στόχος είναι σαφής και στηρίζεται στην κοινή λογική: τα εισαγόμενα προϊόντα να συμμορφώνονται με τα ίδια πρότυπα που επιβάλλονται στους Ευρωπαίους παραγωγούς. Εκεί ακριβώς εντοπίζεται το πρόβλημα.

Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να επιλέγουν με κριτήριο την τιμή. Παράλληλα, η προώθηση των ανώτερων ποιοτικών χαρακτηριστικών των ευρωπαϊκών προϊόντων παραμένει αδύναμη και κατακερματισμένη, διαφοροποιούμενη από χώρα σε χώρα και από τομέα σε τομέα.