Σκαρφαλώνουν επικίνδυνα οι τιμές λιπασμάτων λόγω της σύρραξης στη Μέση Ανατολή

Να διαταράξουν ένα σημαντικό κέντρο παραγωγής και μεταφοράς λιπασμάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο για υψηλότερο κόστος καλλιεργειών και πληθωρισμό τροφίμων απειλεί –σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές– η σύρραξη στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η περιοχή του Κόλπου φιλοξενεί μερικά από τα μεγαλύτερα εργοστάσια λιπασμάτων παγκοσμίως, ενώ το Στενό του Ορμούζ διακινεί περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου ουρίας και άλλων θρεπτικών ουσιών. Οι τιμές ήταν ήδη αυξημένες πριν από τις νέες εντάσεις στη Μέση Ανατολή, τη στιγμή που οι αγρότες στο Βόρειο Ημισφαίριο ετοιμάζονται να εφαρμόσουν τα λιπάσματα στους αγρούς τους. Σύμφωνα με τον Josh Linville, αντιπρόεδρο λιπασμάτων της εταιρείας μεσιτείας StoneX Group, «ο χρόνος αυτής της κρίσης δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερος για τη βιομηχανία. Ποτέ δεν υπάρχει καλός χρόνος για πόλεμο, αλλά αυτή η συγκυρία είναι καταστροφική».

Το Bloomberg αναφέρει ότι οι επιπτώσεις στην αγορά είναι ήδη ορατές. Τη Δευτέρα (2/3), το Κατάρ διέκοψε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου στη μεγαλύτερη εξαγωγική μονάδα του κόσμου, μετά από επίθεση ιρανικών drones. Το φυσικό αέριο είναι βασικό συστατικό για τα λιπάσματα αζώτου, με το Κατάρ να καλύπτει περίπου το 11% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας, ενώ σχεδόν το 45% αυτών προέρχεται από εγκαταστάσεις στον Περσικό Κόλπο.

Τιμές ουρίας

Το δημοσίευμα αναφέρει ότι οι τιμές της ουρίας στην Αίγυπτο αυξήθηκαν κατά 60 δολάρια ανά τόνο μετά την το «έμφραγμα» στο Στενό του Ορμούζ, ενώ οι αγοραστές αναζητούν εναλλακτικούς προμηθευτές στη Βόρεια Αφρική και τη Νοτιοανατολική Ασία. Στη Νέα Ορλεάνη, οι τιμές για τα συμβόλαια ουρίας του Μαρτίου —το πιο διαδεδομένο αζωτούχο λίπασμα και κρίσιμο για τα χωράφια καλαμποκιού— αυξήθηκαν κατά 60 έως 80 δολάρια τη Δευτέρα σε σχέση με την προηγούμενη Παρασκευή, με ανοδική τάση ακόμα και εκατοντάδων δολαρίων ανά τόνο τις επόμενες μέρες.

Το δημοσίευμα του Bloomberg υπογραμμίζει ότι οι προμήθειες ουρίας ήταν ήδη περιορισμένες πριν από την κρίση στο Ιράν, ενώ η γεωπολιτική αβεβαιότητα ενίσχυε την ανοδική τάση στην αγορά. Η Ρωσία και το Κατάρ αποτελούν τους δύο μεγαλύτερους προμηθευτές ουρίας προς τις ΗΠΑ, ενώ σημαντικές ποσότητες περνούν μέσω άλλων χωρών της Μέσης Ανατολής διαμέσου του Στενού του Ορμούζ.

Εργοστάσια αμμωνίας

Από τα δέκα μεγαλύτερα εργοστάσια αμμωνίας στον κόσμο, τρία βασίζονται στο Στενό του Ορμούζ για την εξαγωγή προϊόντων, ενώ ένας στους πέντε κορυφαίους προμηθευτές φωσφορικών, επίσης, εξαρτάται από τη διέλευση αυτή. Ακόμη και αν συνεχιστεί η μεταφορά, το κόστος ασφάλισης φορτίου μπορεί να γίνει «οικονομικά μη βιώσιμο», σύμφωνα με τον αναλυτή, Ben Isaacson, της Scotiabank.

Οι μετοχές εταιρειών λιπασμάτων κατέγραψαν σημαντικές αυξήσεις: Η Yara International ASA ανέβηκε στο υψηλότερο επίπεδο τριών ετών, ενώ η CF Industries, ο μεγαλύτερος παραγωγός αμμωνίας στον κόσμο, σημείωσε άνοδο έως 8,3%. Το Bloomberg σημειώνει ότι οι διαταραχές αυτού του μεγέθους θα επηρεάσουν τις τιμές λιπασμάτων και τροφίμων, αλλά είναι ακόμη νωρίς, για να εκτιμηθεί η έκταση και η διάρκεια των επιπτώσεων.

Άλμα στις τιμές σιταριού και καλαμποκιού, ενώ το βαμβάκι παραμένει σταθερό

Οι τιμές των βασικών αγροτικών προϊόντων κινούνται ανοδικά στις ευρωπαϊκές αγορές, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα το εμπόριο. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, τα συμβόλαια μαλακού σίτου για το δεύτερο μισό του έτους εκτινάχθηκαν στα 21 λεπτά το κιλό, ενώ οι τιμές για τις άμεσες παραδόσεις καλαμποκιού φτάνουν σχεδόν τα 22 λεπτά.

Η ανοδική πορεία συνδέεται με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις γύρω από τα στενά του Ορμούζ, που απειλούν τη διακίνηση αζωτούχων πρώτων υλών για λιπάσματα, κρίσιμων για την παραγωγή σιτηρών και καλαμποκιού στην Ευρώπη και την Αίγυπτο.

Αν και ο όγκος συναλλαγών παραμένει προς το παρόν μικρός, οι αγορές προεξοφλούν περαιτέρω αυξήσεις εάν η σύγκρουση παραταθεί για εβδομάδες. Το βαμβάκι δεν καταγράφει ακόμη σημαντικές μεταβολές, αλλά οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι τιμές του μπορεί να επηρεαστούν μέσα στις επόμενες ημέρες, κυρίως λόγω πιθανής αύξησης του κόστους συνθετικών ινών.