Μελέτη ΙΟΒΕ: Οφέλη σε οικονομία και εμπόριο από τη σύγκληση του ΕΦΚ προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο

Πολλαπλά οφέλη για την ελληνική οικονομία αλλά και την καταπολέμηση της παραοικονομίας θα μπορούσε να επιφέρει η αναπροσαρμογή του φορολογικού πλαισίου στα αποστάγματα, αναδεικνύει νέα μελέτη του ΙΟΒΕ, επισημαίνοντας τον ιδιαίτερα υψηλό Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ), τον υψηλότερο στην ΕΕ, που διέπει την κατηγορία. Σύμφωνα με τα στοιχεία, που αναφέρει το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών στη μελέτη του, με τίτλο: «Ο κλάδος αποσταγμάτων στην Ελλάδα, Συμβολή στην οικονομία και προοπτικές», ο ΕΦΚ στη χώρα μας βρίσκεται στο επίπεδο των 2.548 ευρώ ανά 100 λίτρα προϊόντος, την ώρα που ο μέσος όρος στην ΕΕ ανέρχεται μόλις στα 1.930 ευρώ. Μάλιστα, ο ΕΦΚ που εφαρμόζεται στην Ελλάδα είναι υπερδιπλάσιος από τον μέσο όρο γειτονικών κρατών, ανταγωνιστικά τουριστικών, επισημαίνεται.

Το χρονικό του ΕΦΚ και οι επιδόσεις του κλάδου

Ειδικότερα ο ΕΦΚ στα αποστάγματα στη χώρα μας, μετά το 2009, υπέστη διαδοχικές μεταβολές, για να φτάσει στο σημερινό σημείο, το υψηλότερο στην ΕΕ των 27.

Με τους φόρους, ΕΦΚ και ΦΠΑ στην κατηγορία, να ξεπερνούν το ήμισυ (55%) της τελικής λιανικής τιμής ενός αποστάγματος, οι αρνητικές επιπτώσεις είναι εμφανείς τόσο στην εγχώρια αγορά, ενισχύοντας το παραεμπόριο, αλλά και στην ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος.

Ο κλάδος παραγωγής και εμπορίας αποσταγμάτων αποτελεί μέρος μια ευρύτερης εφοδιαστικής αλυσίδας, σημειώνει το ΙΟΒΕ, η οποία συνεισφέρει 2,1 δις. ευρώ στο ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας, υποστηρίζοντας περισσότερες από 73 χιλιάδες θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης. Η εγχώρια παραγωγή αποσταγμάτων, παρουσιάζει αυξητική τάση τα τελευταία έτη, φτάνοντας τα 56 εκατ. λίτρα τελικού προϊόντος το 2024 (+4,9% σε από το 2023), με το 67% αυτής να συγκεντρώνεται σε Θεσσαλία, Βόρειο Αιγαίο και Ανατολική Μακεδονία- Θράκη.

Εντούτοις, η καταγεγραμμένη κατανάλωση έχει μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με το 2009, ως αποτέλεσμα της ύφεσης της ελληνικής οικονομίας και των αυξήσεων στους συντελεστές ΕΦΚ και ΦΠΑ. Πλέον, μετά την πτώση την περίοδο της πανδημίας, οι πωλήσεις έχουν σταθεροποιηθεί το 2023-2025, φτάνοντας περίπου στο 64% των πωλήσεων του 2009, ενώ λόγω των διαφορετικών συνθηκών τιμολόγησης και φορολογίας μεταξύ των επιμέρους κατηγοριών ποτών καταγράφεται και τάση υποκατάστασης, σημειώνουν οι ερευνητές.

Πηγή: Υπουργείο Οικονομικών, Γενικό Χημείο Κράτους, Ανάλυση ΙΟΒΕ

Τα οφέλη που θα έφερνε μία αναπροσαρμογή του ΕΦΚ

«Σε ένα περιβάλλον όπου η αποτελεσματικότητα και η καταπολέμηση της παραοικονομίας αποτελούν κεντρικούς άξονες της φορολογικής πολιτικής, η μελέτη αξιολογεί κατά πόσο η σύγκλιση προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο φορολόγησης των αποσταγμάτων μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργία της αγοράς, να περιορίσει τις απώλειες δημοσίων εσόδων από μη καταγεγραμμένη δραστηριότητα και να ενισχύσει τη συμβολή του κλάδου στην οικονομία» επισημαίνεται. Αν και η προσαρμογή του ΕΦΚ δεν αναμένεται να επιφέρει μεγάλη αύξηση της πραγματικής κατανάλωσης, η συμβολή που αυτή μπορεί να έχει στην εθνική οικονομία αλλά και την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου κρίνεται ουσιώδης. Με βάση τις εκτιμήσεις της μελέτης, μία αναπροσαρμογή του ΕΦΚ, στο επίπεδο του ευρωπαϊκού μέσου όρου, θα μπορούσε να οδηγήσει σε:

• Ενίσχυση της υγιούς επιχειρηματικότητας με κίνητρα για ενσωμάτωση κατανάλωσης νόμιμων, ελεγχόμενων και ασφαλών αποσταγμάτων σε όλα τα κανάλια επιτόπιας κατανάλωσης (αύξηση πωλήσεων κατά 8,3%).

• Τόνωση της εγχώριας παραγωγής, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων καθώς και τη δημιουργία και ανάπτυξη νέων παραγωγικών επιχειρήσεων με άμεση θετική επίδραση στις θέσεις απασχόλησης εθνικά και περιφερειακά.

• Ενίσχυση του ΑΕΠ κατά περίπου €180 εκατ. και της απασχόλησης σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα αποσταγμάτων κατά 13,1 χιλ. θέσεις πλήρους απασχόλησης.

• Διατήρηση ουδέτερου ή και θετικού δημοσιονομικού ισοζυγίου με συνολική θετική μεταβολή εσόδων έως και €2,4 εκατ.

• Μείωση της λιανικής τιμής πώλησης μίας τυπικής φιάλης κατά 13,6%.

• Εξορθολογισμό του φορολογικού πλαισίου, τοποθετώντας την Ελλάδα πλησιέστερα σε χώρες που προσφέρουν παρόμοιο τουριστικό προϊόν ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων του κλάδου HORECA.