Υποχρεωτική αναδιανεμητική στο 15% και αυξημένη στήριξη στο 8% για τους Νέους Αγρότες προτείνει το Ευρωκοινοβούλιο
Σημαντικές αλλαγές στη δομή των άμεσων ενισχύσεων, με μεγαλύτερη στήριξη προς τις μικρές και μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, αλλά και ουσιαστική ενίσχυση των Νέων Αγροτών, προτείνει η Επιτροπή Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο πλαίσιο της διαμόρφωσης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) μετά το 2027. Ο Γερμανός ευρωβουλευτής Νόρμπερτ Λινς, εισηγητής της έκθεσης για το μέλλον της ΚΑΠ, δημοσίευσε τη Δευτέρα 30 Ιουνίου το σχέδιο της έκθεσής του, το οποίο αναμένεται να αποτελέσει τη βάση της θέσης της Επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και, στη συνέχεια, της διαπραγματευτικής θέσης του Ευρωκοινοβουλίου στις συζητήσεις με τα κράτη-μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η σημαντικότερη πρόταση αφορά την αναδιανεμητική εισοδηματική στήριξη. Συγκεκριμένα, προτείνεται να καταστεί υποχρεωτική για όλα τα κράτη-μέλη η διάθεση του 15% του προϋπολογισμού του Πυλώνα Ι στις πρώτες εκτάσεις κάθε γεωργικής εκμετάλλευσης, ώστε να ενισχυθούν οι μικρότερες και μεσαίες εκμεταλλεύσεις. Στην ισχύουσα ΚΑΠ το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 10%, γεγονός που σημαίνει ότι η πρόταση προβλέπει σημαντική αύξηση των διαθέσιμων πόρων για την αναδιανεμητική ενίσχυση. Τα κράτη-μέλη θα εξακολουθήσουν να καθορίζουν το ύψος της ενίσχυσης ανά εκτάριο, καθώς και τον αριθμό των επιλέξιμων εκταρίων που θα καλύπτονται από το μέτρο, χωρίς όμως να μπορούν να αποφύγουν την εφαρμογή του.
Στήριξη στους Νέους
Παράλληλα, η έκθεση προβλέπει σημαντική ενίσχυση της στήριξης προς τους Νέους Αγρότες. Ειδικότερα, προτείνεται η αύξηση του ποσοστού των κονδυλίων που θα δεσμεύονται αποκλειστικά για την ηλικιακή αυτή ομάδα στο 8% των άμεσων ενισχύσεων, έναντι 6% που προβλέπει η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μόλις 3% στην ισχύουσα προγραμματική περίοδο.
Επιπλέον, η συγκεκριμένη δέσμευση θα είναι υποχρεωτική για όλα τα κράτη-μέλη. Η έκθεση διαφοροποιείται σε αρκετά σημεία από τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ένα από αυτά αφορά το ανώτατο όριο των άμεσων ενισχύσεων, το οποίο ο Λινς προτείνει να αυξηθεί στις 500.000 ευρώ ανά φυσικό πρόσωπο αντί των 100.000 ευρώ που εισηγείται η Επιτροπή. Ταυτόχρονα, απορρίπτεται η πρόταση για σταδιακή μείωση των μεγάλων ενισχύσεων, καθώς η ενίσχυση των μικρότερων εκμεταλλεύσεων προτείνεται να επιτευχθεί μέσω της αναδιανεμητικής στήριξης.
Συνταξιούχοι αγρότες
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η θέση σχετικά με τους συνταξιούχους αγρότες. Η έκθεση ζητά να αποσυρθεί η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που προβλέπει τον αποκλεισμό όσων λαμβάνουν σύνταξη από τις άμεσες ενισχύσεις του Πυλώνα Ι, εκτιμώντας ότι ένα τέτοιο μέτρο θα δημιουργούσε σοβαρές κοινωνικές και παραγωγικές στρεβλώσεις. Σε επίπεδο προϋπολογισμού, η έκθεση υιοθετεί τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπέρ μιας ισχυρότερης χρηματοδότησης της ΚΑΠ για την περίοδο 2028-2034. Συγκεκριμένα, ζητείται συνολικός προϋπολογισμός 433 δισ. ευρώ, σημαντικά αυξημένος σε σχέση με τα 290 δισ. ευρώ, που προβλέπει η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Αρχιτεκτονική της ΚΑΠ
Παράλληλα, προτείνεται να διατηρηθεί η υφιστάμενη αρχιτεκτονική της ΚΑΠ με τους δύο Πυλώνες, καθώς και το πρόγραμμα LEADER για την αγροτική ανάπτυξη, απορρίπτοντας τις σκέψεις για συγχώνευση ή κατάργηση υφιστάμενων εργαλείων. Στον τομέα του περιβάλλοντος, η έκθεση ζητά να θεσπιστεί κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την ανταμοιβή των γεωργών που εφαρμόζουν δράσεις υπέρ του περιβάλλοντος, του κλίματος και της ευζωίας των ζώων, ενώ τάσσεται υπέρ της θέσπισης κοινών κανόνων για όλους τους παραγωγούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περιορίζοντας τις αποκλίσεις που μπορούν να εφαρμόζουν τα κράτη-μέλη.
Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενίσχυση των εργαλείων διαχείρισης κινδύνου και στις επενδύσεις σε αρδευτικές υποδομές, με στόχο την καλύτερη προσαρμογή της ευρωπαϊκής γεωργίας στις ολοένα συχνότερες περιόδους ξηρασίας και στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Οι προτάσεις της Επιτροπής Γεωργίας αναμένεται να αποτελέσουν ένα από τα βασικά σημεία αναφοράς στις διαπραγματεύσεις για τη νέα ΚΑΠ, καθώς αποτυπώνουν την πρόθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να διατηρήσει τον κοινό χαρακτήρα της πολιτικής, ενισχύοντας παράλληλα τις μικρότερες εκμεταλλεύσεις και διευκολύνοντας την ανανέωση των γενεών στον αγροτικό τομέα.
