Αντιδρούν οι αγρότες της ΕΕ για το Σχέδιο Λιπασμάτων – Ετοιμάζονται κινητοποιήσεις στο Στρασβούργο
Αυξάνοντας την πίεσή τους προς την Κομισιόν, οι ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις Copa και Cogeca κλιμακώνουν τις αντιδράσεις τους ενόψει της παρουσίασης του νέου Σχεδίου Δράσης της ΕΕ για τα λιπάσματα, στις 19 Μαΐου στο Στρασβούργο, προαναγγέλλοντας παράλληλα και δημόσια κινητοποίηση έξω από το Ευρωκοινοβούλιο.
Οι οργανώσεις κάνουν λόγο για μια «άνευ προηγουμένου κρίση» στον τομέα, που συνδέεται με την εκτόξευση του κόστους και τη μειωμένη διαθεσιμότητα των λιπασμάτων, προειδοποιώντας ότι η κατάσταση απειλεί άμεσα την παραγωγική ικανότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας και την επισιτιστική ασφάλεια της ΕΕ.
Σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου της Copa, Μασιμιλιάνο Τζιανσάντι, στον τύπο, η κατάσταση στην ύπαιθρο χαρακτηρίζεται «σοβαρή και κρίσιμη», με το κόστος των λιπασμάτων να έχει εκτοξευθεί, ενώ η τιμή της ουρίας φτάνει πλέον έως και τα 1.000 ευρώ, από περίπου 300 ευρώ/τόνο. Οι οργανώσεις επισημαίνουν ότι ο λόγος τιμών αζωτούχων λιπασμάτων προς τις τιμές του σιταριού βρίσκεται στο πιο δυσμενές επίπεδο από το 2022, δημιουργώντας συνθήκες ασφυξίας για τους παραγωγούς.
Παράλληλα, προειδοποιούν για την έντονη αβεβαιότητα με την οποία εισέρχονται οι Ευρωπαίοι αγρότες στην επόμενη καλλιεργητική περίοδο σε ότι αφορά το κόστος και τη φυσική διαθεσιμότητα λιπασμάτων, λόγω αυξημένου παγκόσμιου ανταγωνισμού και γεωπολιτικών εντάσεων που επηρεάζουν τον εφοδιασμό. Η μείωση της χρήσης λιπασμάτων από τους παραγωγούς, όπως σημειώνουν, ενδέχεται να οδηγήσει σε χαμηλότερες αποδόσεις και μείωση παραγωγής, με άμεσο αντίκτυπο στις τιμές τροφίμων.
Απαιτούνται άμεσα και μακροπρόθεσμα μέτρα
Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο οργανώσεις ζητούν από την Κομισιόν ένα πακέτο άμεσων και μακροπρόθεσμων μέτρων. Μεταξύ των βασικών αιτημάτων τους περιλαμβάνονται η αναστολή του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) για τα λιπάσματα, η μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή της Οδηγίας για τα Νιτρικά, καθώς και η προσωρινή κατάργηση δασμών και μέτρων αντιντάμπινγκ (anti-dumping measures) για εισαγωγές λιπασμάτων από τρίτες χώρες εκτός Ρωσίας και Λευκορωσίας.
Οι οργανώσεις υποστηρίζουν ότι τα επιπλέον κόστη από το CBAM ενδέχεται να επιβαρύνουν τον αγροτικό τομέα με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ενώ σε βάθος χρόνου οι συνολικές επιπτώσεις θα μπορούσαν να ανέλθουν σε δισεκατομμύρια ευρώ, πλήττοντας το αγροτικό εισόδημα.
Επιπλέον, ζητούν ενίσχυση της διαφάνειας και της παρακολούθησης της αγοράς λιπασμάτων, υποστηρίζοντας ότι οι σημερινές στρεβλώσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με εθελοντικά μέτρα. Παράλληλα, προειδοποιούν ότι χωρίς άμεση δράση, η ΕΕ κινδυνεύει με μείωση παραγωγής, αύξηση του πληθωρισμού τροφίμων και μεγαλύτερη εξάρτηση του αγροδιατροφικού συστήματος.
Η «στρατηγική ευαλωτότητα» της ΕΕ και η ανάγκη για φιλόδοξες παρεμβάσεις
Οι εκπρόσωποι των οργανώσεων κάνουν επίσης λόγο για «στρατηγική ευαλωτότητα» της ΕΕ στον τομέα των εισροών, σημειώνοντας ότι οι κρίσεις της πανδημίας και ο πόλεμος στην Ουκρανία είχαν ήδη αποκαλύψει τις αδυναμίες της ευρωπαϊκής αγοράς λιπασμάτων, οδηγώντας σε έντονες διακυμάνσεις τιμών.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, προειδοποιούν ότι η επικείμενη παρουσίαση του Σχεδίου Δράσης για τα Λιπάσματα δεν φαίνεται, όπως υποστηρίζουν, να ανταποκρίνεται στο μέγεθος της κρίσης. Ζητούν από την Κομισιόν «επείγουσα, φιλόδοξη και αποφασιστική» παρέμβαση, τονίζοντας ότι οι καθυστερήσεις μπορεί να έχουν άμεσες συνέπειες για τις τιμές τροφίμων και την ευρωπαϊκή παραγωγή.
Πάντως, στις 19 Μαΐου στο Στρασβούργο, οι αγρότες της Ευρώπης, υπό τις δύο κορυφαίες οργανώσεις προγραμματίζουν συμβολική διαμαρτυρία έξω από το Ευρωκοινοβούλιο, την ώρα που θα παρουσιάζεται το Σχέδιο από την Επιτροπή, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι «οι Ευρωπαίοι αγρότες δεν μπορούν να περιμένουν άλλο».
