ΕΕ: Αλλαγές στη νομοθεσία για την ενίσχυση της θέσης των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων
Στοχευμένες αλλαγές στη νομοθεσία που διέπει την κοινή οργάνωση της αγοράς αγροτικών προϊόντων (ΚΟΑΠ) και άλλες συναφείς διατάξεις για την ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική, προωθεί η ΕΕ, μετά την πολιτική συμφωνία που επετεύχθη, την Πέμπτη, 5 Μαρτίου, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ. Με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να χαιρετίζει αυτή την πολιτική συμφωνία, η ΕΕ, επιδιώκει με τις νέες αυτές ρυθμίσεις, να ενισχύσει τη θέση των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων αλλά και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ όλων των εμπλεκομένων φορέων.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κομισιόν, οι αλλαγές θα επιτρέψουν στους αγρότες να έχουν ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση απέναντι στους μεταποιητές και άλλους κρίκους της αλυσίδας, διασφαλίζοντας δικαιότερη κατανομή σε όλη την αγορά της προστιθέμενης αξίας των προϊόντων. Οι βασικές βελτιώσεις των νέων ρυθμίσεων περιλαμβάνουν:
- Ενίσχυση των κανόνων για τη σύναψη συμβολαίων: Απαιτείται, πλέον, η χρήση γραπτών συμβάσεων, προσφέροντας στους αγρότες μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και διαφάνεια στις συναλλαγές τους.
- Ενίσχυση του ρόλου των οργανώσεων παραγωγών: Αυξάνεται η δυνατότητά τους να οργανώνονται αποτελεσματικά στην αγορά, με απλούστευση των κανόνων αναγνώρισης των Ενώσεων Οργανώσεων Παραγωγών (ΕΟΠ).
- Καθορισμός κανόνων για προαιρετικούς όρους: Όροι όπως «δίκαιος», «ισότιμος» και αντίστοιχες εκφράσεις, καθώς και η έννοια των «σύντομων αλυσίδων εφοδιασμού», θα χρησιμοποιούνται πλέον σύμφωνα με συγκεκριμένα πρότυπα.
- Δυνατότητα πρόσθετης χρηματοδοτικής στήριξης: Η ΕΕ μπορεί να παρέχει επιπλέον οικονομική βοήθεια στα κράτη μέλη για μέτρα που εφαρμόζονται σε περιόδους σοβαρών ανισορροπιών στην αγορά.
- Επιπλέον, η συμφωνία προβλέπει προστασία συγκεκριμένων ονομασιών κρέατος και ειδών ζώων, οι οποίες θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για προϊόντα κρέατος και δεν θα καλύπτουν προϊόντα από κυτταρική ή ιστική καλλιέργεια. Προϊόντα όπως μπέργκερ ή λουκάνικα που περιέχουν κρέας ή φυτικά συστατικά δεν εντάσσονται σε αυτήν την προστασία.
Η προσωρινή συμφωνία διατηρεί τον πυρήνα της αρχικής πρότασης της Επιτροπής του Δεκεμβρίου 2024 και ευθυγραμμίζεται με τις συστάσεις του Στρατηγικού Διαλόγου για το Μέλλον της Γεωργίας της ΕΕ του Σεπτεμβρίου 2024, επισημαίνει η Κομισιόν. Όπως υπογραμμίζει, η εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων θα εξαρτηθεί από την υιοθέτηση ορισμένων εθελοντικών μέτρων από αγρότες και αγοραστές, καθώς και από τις αποφάσεις των κρατών μελών να αξιοποιήσουν τις προβλεπόμενες επιλογές και παραχωρήσεις, ενώ η επικύρωσή της θα πρέπει να γίνει το ταχύτερο δυνατό από τους συννομοθέτες.
Οι λόγοι που κατέστησαν αναγκαίες τις αλλαγές
Σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από πληθώρα προκλήσεων, «η αποσταθεροποιημένη κατανομή της προστιθέμενης αξίας στην αλυσίδα εφοδιασμού έχει αυξήσει την αβεβαιότητα για τους αγρότες, ενώ η πίεση στα εισοδήματα προβλέπεται να συνεχιστεί λόγω αυξανόμενων κινδύνων και κόστους εισροών», σημειώνεται. Με αυτά τα δεδομένα, οι πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της Κομισιόν, για την περίοδο 2024-2029, τονίζουν τις ανάγκες για ένα δίκαιο και επαρκές εισόδημα για τους αγρότες, για διόρθωση των υφιστάμενων ανισορροπιών, αλλά και ενίσχυση της θέσης τους και την προστασία τους από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Πρόκειται για «συμφωνία ορόσημο» για τους Ευρωπαίους αγρότες, όπως τη χαρακτήρισε, σε δήλωσή του ο Κριστόφ Χάνσεν, Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων, καθώς μετατρέπει σε συγκεκριμένη δράση ένα από τα βασικά τους αιτήματα, ανέφερε χαρακτηριστικά. «Με ισχυρότερες οργανώσεις παραγωγών, σαφέστερους κανόνες συμβολαίων και καλύτερη προστασία των ονομασιών κρέατος, η συμφωνία διασφαλίζει ότι οι αγρότες ακούγονται, έχουν ισχυρότερη φωνή στην αγορά και λαμβάνουν ένα δίκαιο μερίδιο της αξίας που δημιουργούν», υπογράμμισε.
