Ευθύμιος Φωτεινός, Πρόεδρος ΔΟΒ: Η αγορά του βαμβακιού δεν καθοδηγείται από τυχαίες, κερδοσκοπικές «φούσκες»

Τα θεμελιώδη στοιχεία που καθορίζουν την πορεία των διεθνών τιμών του βαμβακιού, οι παράγοντες που θα επηρεάσουν τις φετινές καλλιεργητικές αποδόσεις και τα σημεία-κλειδιά που θα κρίνουν το εισόδημα του Έλληνα παραγωγού είναι μερικά από τα θέματα που συζητήσαμε με τον πρόεδρο της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Βάμβακος, Ευθύμιο Φωτεινό, στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στην «ΥΧ».

Ποια είναι η εικόνα των βαμβακοχώραφων αυτή την περίοδο; Πώς εξελίσσεται η φετινή χρονιά από πλευράς αποδόσεων και ποιότητας;

Την τρέχουσα περίοδο, η εικόνα στα ελληνικά βαμβακοχώραφα ποικίλλει ανάλογα με την περιοχή και τον χρόνο σποράς, κυριαρχούμενη από την έντονη βλαστική ανάπτυξη, την ανθοφορία και τον σχηματισμό καρπών («χτενιών» και καρυδιών).

Στις κύριες παραγωγικές ζώνες της επικράτειας, οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού ευνόησαν την ικανοποιητική εξέλιξη των φυτών. Εφόσον οι καιρικές συνθήκες διατηρηθούν σταθερές, διαμορφώνονται προοπτικές για θετικές αποδόσεις τόσο σε ποσότητα όσο και σε ποιότητα.

Στο κρίσιμο αυτό στάδιο της καλλιεργητικής περιόδου, οι γεωπόνοι και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) παραμένουν σε διαρκή εγρήγορση, εκδίδοντας συστηματικά δελτία γεωργικών προειδοποιήσεων προς τον αγροτικό κόσμο. Οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφονται ευνοούν σημαντικά την εμφάνιση και την ταχεία ανάπτυξη επικίνδυνων εντομολογικών εχθρών, με κυριότερους τον τετράνυχο, τον λύγκο και το πράσινο σκουλήκι. Η κατάσταση αυτή καθιστά απολύτως αναγκαία τη στενή και αδιάλειπτη παρακολούθηση των φυτειών από τους παραγωγούς, καθώς και την εφαρμογή στοχευμένων επεμβάσεων, πάντα μέσα στο αυστηρό πλαίσιο των αρχών της ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας, ώστε να προστατευθεί το δυναμικό της παραγωγής.

Παράλληλα, παρόλο που είναι ακόμη πρόωρο να εξαχθούν ασφαλή και οριστικά συμπεράσματα σχετικά με τα τελικά κιλά και τον ακριβή όγκο της σοδειάς, ο στρατηγικός προσανατολισμός του κλάδου στη χώρα μας παραμένει σταθερά προσηλωμένος στην περαιτέρω αναβάθμιση της ποιότητας και της διεθνούς ταυτότητας του ελληνικού βαμβακιού. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι χειρισμοί των παραγωγών αυτή την περίοδο. Η ορθολογική και προγραμματισμένη διαχείριση της άρδευσης, σε συνδυασμό με την αποφυγή της υπερβολικής βλάστησης μέσω της κατάλληλης χρήσης ρυθμιστών ανάπτυξης όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο, αποτελούν τα βασικά κλειδιά. Οι ενέργειες αυτές είναι απολύτως κρίσιμες για να διασφαλιστεί τόσο η υψηλή απόδοση σε ποιοτική ίνα όσο και η άριστη λευκότητά της, θωρακίζοντας έτσι την ανταγωνιστικότητα του προϊόντος στις διεθνείς αγορές.

Έχει επηρεάσει την παραγωγή η πρόσφατη κακοκαιρία, που έπληξε την Παρασκευή, 24/7, διάφορες περιοχές της χώρας;

Η πρόσφατη κακοκαιρία που έπληξε τη χώρα έχει επηρεάσει αρνητικά και τοπικά σημαντικά τις βαμβακοκαλλιέργειες σε ορισμένες περιοχές, προκαλώντας ανησυχία στον αγροτικό κόσμο και κινητοποίηση των φορέων. Τα βαμβακοχώραφα που βρέθηκαν στο επίκεντρο του χαλαζιού υπέστησαν ζημιές στη βλάστηση και στα νεαρά καρύδια, σε μια κρίσιμη μάλιστα περίοδο που τα φυτά βρίσκονται σε φάση έντονης καρποφορίας.

Με αφορμή τις εκτεταμένες ζημιές σε τοπικό επίπεδο, η ΔΟΒ παρακολουθεί στενά την κατάσταση και από την πρώτη στιγμή βρισκόμαστε σε ανοιχτή επικοινωνία με τους τοπικούς φορείς και τους παραγωγούς ώστε να υπάρξει άμεση κινητοποίηση της πολιτείας και έχουμε κρούσει ήδη τον κώδωνα του κινδύνου, ζητώντας την άμεση και ταχεία καταγραφή των ζημιών από τον ΕΛΓΑ, προκειμένου να αποφευχθούν καθυστερήσεις.

Δεδομένου του αυξημένου κόστους καλλιέργειας και των συνεχιζόμενων προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας η ΔΟΒ ζήτησε από την πρώτη στιγμή την άμεση δρομολόγηση προκαταβολών και αποζημιώσεων στους πληγέντες παραγωγούς, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις τρέχουσες οικονομικές τους υποχρεώσεις και να διασφαλίσουν τη συνέχιση της δραστηριότητάς τους.

Πώς πήγαν γενικά οι εξαγωγές του ελληνικού σύσπορου βαμβακιού, τώρα που βρισκόμαστε στο τέλος της εμπορικής περιόδου; Υπάρχουν αποθέματα;

Με θετικό πρόσημο οδεύει προς την ολοκλήρωσή της η εμπορική περίοδος 2025/26 για το ελληνικό βαμβάκι για μια σεζόν που επιβεβαιώνει τη σταθερή θέση του ελληνικού εκκοκκισμένου στις διεθνείς αγορές.

Οι εξαγωγές εκκοκκισμένου κινούνται σε ικανοποιητικά επίπεδα, έχοντας ανακτήσει ρυθμό μετά το τέλος του Δεκεμβρίου. Επί συνόλου παραγωγής περίπου 240.000 τόνων, τα αδιάθετα αποθέματα υπολογίζονται σε λιγότερους από 10.000 τόνους, ποσότητα που αναμένεται να διατεθεί πλήρως πριν την έναρξη της νέας σεζόν. Ουσιαστικά μπαίνουμε στη νέα περίοδο με σχεδόν μηδενικά αποθέματα -αυτό είναι υγιές σημάδι για την αγορά.

Η Τουρκία παραμένει ο βασικός πελάτης, απορροφώντας το 42% των εξαγωγών, με την Αίγυπτο να ακολουθεί στο 28%, μειωμένη από 36% πέρυσι λόγω αυξημένου ανταγωνισμού από βραζιλιάνικο βαμβάκι. Εντυπωσιακή είναι η άνοδος της Ασίας -Ινδονησία, Ινδία, Μπαγκλαντές- που αύξησε τη συμμετοχή της από 18% σε 25%, ενώ οι ευρωπαϊκές αγορές (Ιταλία, Γερμανία, Πορτογαλία) ενισχύονται με ρυθμό άνω του 30% σε ετήσια βάση, εξέλιξη που συνδέεται με τις πρωτοβουλίες γύρω από το ευρωπαϊκό σήμα βάμβακος. Επιπλέον, τα προβλήματα σποράς στη γειτονική Τουρκία, λόγω παρατεταμένων βροχοπτώσεων και μειωμένων καλλιεργούμενων εκτάσεων, δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για το ελληνικό προϊόν.

Θετική εικόνα καταγράφει και ο βαμβακόσπορος, με τις εξαγωγές να ξεπερνούν τους 200.000 τόνους -πάνω από το 60% της παραγωγής. Η Σαουδική Αραβία αναδείχθηκε στην πρώτη αγορά, με άλμα άνω του 44%, ξεπερνώντας παραδοσιακούς προορισμούς όπως η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ εντυπωσιακή είναι και η αύξηση προς την Ιαπωνία, τρεις φορές πάνω από πέρυσι.

Η διασπορά προορισμών, η αυξημένη ζήτηση και οι δυσκολίες του ανταγωνισμού μας δημιουργούν αισιόδοξες προοπτικές για τους παραγωγούς.

Ποια είναι η εκτίμησή σας σε σχέση με την τιμή του βαμβακιού; Είναι πρόσκαιρη η άνοδος ή υπάρχουν θεμελιώδη δεδομένα για διατήρηση σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με πέρυσι;

Η πορεία των τιμών στο βαμβάκι δεν αποτελεί μια παροδική εξέλιξη, αλλά εδράζεται σε ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη της παγκόσμιας αγοράς, παρά το περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας. Στην παγκόσμια κλωστοϋφαντουργία, ο ανταγωνισμός από τις τεχνητές ίνες και τον πολυεστέρα εξακολουθεί να ασκεί πιέσεις, περιορίζοντας τη δυναμική της ζήτησης. Παράλληλα, η κατανάλωση ειδών ένδυσης σε Ευρώπη και Αμερική εξαρτάται άμεσα από την αγοραστική δύναμη των πολιτών, η οποία παραμένει ευάλωτη στις πληθωριστικές πιέσεις.

Στο εγχώριο μέτωπο, η τιμή του σύσπορου βαμβακιού συνδέεται στενά με τον διεθνή δείκτη και την ισοτιμία ευρώ/δολαρίου. Παρά τις καθημερινές διακυμάνσεις, η συγκράτηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων παγκοσμίως και τα περιορισμένα αποθέματα αποδεικνύουν ότι η αγορά δεν καθοδηγείται από τυχαίες, κερδοσκοπικές «φούσκες». Ωστόσο, το καθαρό εισόδημα του Έλληνα παραγωγού θα κριθεί τελικά από τον τελικό όγκο και την ποιότητα της σοδειάς μετά τα πρόσφατα πλήγματα της κακοκαιρίας, καθώς και από την αξιοποίηση των κοινοτικών ενισχύσεων και των περιβαλλοντικών πριμ.

Προχωρά η πρωτοβουλία EU COTTON; Ποια είναι η ανταπόκριση από τις διεθνείς αγορές;

Στον δεύτερο χρόνο υλοποίησής της βρίσκεται η φιλόδοξη τριετής ευρωπαϊκή καμπάνια EU Cotton, η οποία στοχεύει στην προώθηση του ευρωπαϊκού βαμβακιού –που παράγεται με υπεύθυνες πρακτικές σε Ελλάδα και Ισπανία– στις αγορές της Δανίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας, επηρεάζοντας τις αποφάσεις προμήθειας των τοπικών επιχειρήσεων.

Καθώς το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο οδηγεί την αγορά σε μεγαλύτερη διαφάνεια –με κορυφαίο παράδειγμα το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος (Digital Product Passport – DPP) που καθίσταται υποχρεωτικό για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα από το 2027– οι κατασκευαστές ενδυμάτων θα υποχρεούνται να τεκμηριώνουν την προέλευση των υλών και το ανθρακικό τους αποτύπωμα.

Ενδεικτικά, θα ήθελα να αναφέρω ότι έχουμε εντυπωσιαστεί από τους φιλόδοξους στόχους βιωσιμότητας των φινλανδικών επιχειρήσεων αλλά και από τη γενικότερη κουλτούρα που επικρατεί στη χώρα. Ακόμη και στο αεροδρόμιό τους λειτουργεί κατάστημα μεταχειρισμένων ειδών.

Παράλληλα με τις συναντήσεις μας με τις επιχειρήσεις, επιδιώκουμε να ενημερώσουμε τους καταναλωτές για το ευρωπαϊκό βαμβάκι, το οποίο εξακολουθεί να είναι σχετικά άγνωστο στο ευρύ κοινό.

συνέντευξη στον Πέτρο Αλεξανδρή