Εξαντλούνται με ταχείς ρυθμούς τα ελληνικά αρνάκια
Μουδιασμένοι εμφανίζονται φέτος οι κτηνοτρόφοι, καθώς η πασχαλινή περίοδος τούς βρίσκει αντιμέτωπους με ένα εκρηκτικό μείγμα: Το ήδη επιβαρυμένο κλίμα στην κτηνοτροφία, την ακρίβεια που πιέζει κάθε στάδιο της παραγωγής και τις επιπτώσεις του πολέμου που έχουν εκτοξεύσει το κόστος ζωοτροφών και ενέργειας. Στη δυσμενέστερη θέση όλων βρίσκονται οι Λέσβιοι κτηνοτρόφοι, που λόγω του αφθώδους πυρετού δεν μπορούν να διαθέσουν τα αρνάκια τους στην αγορά.
Επίσης, από την άλλη πλευρά οι καταναλωτές βλέπουν την τιμή του κρέατος να «σκαρφαλώνει» και τις ποσότητες του εγχώριου προϊόντος να εξαντλούνται με γρήγορους ρυθμούς. Πάντως, τα μεγάλα σούπερ-μάρκετ φαίνεται να πρόλαβαν κάποιες περιορισμένες ποσότητες ελληνικού αρνιού και κατσικιού, σε χαμηλές τιμές – πέριξ των 8 ευρώ στο σφαγείο – προκειμένου να τις διαθέσουν στους καταναλωτές τη Μεγάλη Εβδομάδα σε τιμές 12-13 ευρώ/κιλό. Είναι το γνωστό κόλπο των λιανεμπόρων κάθε Πάσχα, που διαθέτουν ολόκληρο το σφάγιο (μαζί με το κεφάλι) σε χαμηλή τιμή, αλλά εξαντλείται πολύ γρήγορα, οπότε μετά ο καταναλωτής στρέφεται σε πιο ακριβές εναλλακτικές. Τουλάχιστον δεν είχαμε το φαινόμενο γνωστή αλυσίδα discount να πουλά κάτω του κόστους, όπως είχε γίνει παλιότερα.
Λέσβος: Κατάρρευση λόγω αφθώδους
Το φετινό Πάσχα στη Λέσβο διαμορφώνεται υπό συνθήκες πρωτόγνωρες, σύμφωνα με το ρεπορτάζ. Για πρώτη φορά η τοπική αγορά δεν στηρίζεται στο ντόπιο αρνί, αλλά κυρίως σε ζώα που έρχονται από τη Λήμνο, τη Λάρισα και άλλες περιοχές. Τα σφαγεία παραμένουν κλειστά από τις 15 Μαρτίου, λόγω των κρουσμάτων του αφθώδους πυρετού, η αγορά κρέατος καταγράφει καθίζηση, η συνολική ζημιά για τη Λέσβο αγγίζει τα 6 εκατ. ευρώ και η αβεβαιότητα εξαπλώνεται από τον παραγωγό μέχρι το τελευταίο κατάστημα της πόλης.
Νάξος: Μέχρι και 10 ευρώ η διαφορά στην τιμή
Το εύλογο ερώτημα του πώς είναι δυνατόν, ενώ οι τιμές που διέθεσαν τα αρνιά και τα κατσίκια τους φέτος το Πάσχα οι κτηνοτρόφοι της Νάξου ήταν ίδιες ή και χαμηλότερες σε σχέση με τα Χριστούγεννα, το προϊόν να φθάνει στον καταναλωτή σε διπλάσια ή και τριπλάσια τιμή από πέρυσι διατυπώνει ο πρόεδρος της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου, Δημήτρης Καπούνης: «Φέτος, εδώ στη Νάξο, οι παραγωγοί πούλησαν από 8 έως 8,30 ευρώ το κατσίκι. Τα αμνοερίφιά τους τα διέθεσαν σε τιμές ίδιες ή και πιο χαμηλές από τα Χριστούγεννα. Στον καταναλωτή, ωστόσο, το κρέας θα πωλείται στα 18,20 ευρώ. Ποιος κερδίζει τελικά; Τα κόστη των παραγωγών είναι πολύ αυξημένα και παίρνουν ψίχουλα, την ώρα που ο καταναλωτής πληρώνει τη διπλάσια και παραπάνω τιμή για το αρνί. Τι ήταν αυτό που αυξήθηκε στον κρεοπώλη έτσι ώστε η τιμή που βρίσκει το προϊόν ο καταναλωτής να είναι διπλάσια; Δεν πρέπει να το εξετάσει αυτό το ζήτημα το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων;».
Θεσσαλία: Πρωτοφανής έλλειψη αμνοεριφίων
Σε αναζήτηση ντόπιων αμνοεριφίων βρίσκει τους Θεσσαλούς η Μεγάλη Εβδομάδα, καθώς η συνδυαστική επίδραση των φυσικών καταστροφών, των ζωονόσων και των εξαγωγών έφερε μια πρωτοφανή έλλειψη αμνοεριφίων, με αποτέλεσμα να πιέσει και τις τιμές για τον καταναλωτή προς τα πάνω.
Η τιμή για τον κτηνοτρόφο κυμάνθηκε περί τα 12 ευρώ/κιλό, ενώ οι καταναλωτές που παραδοσιακά αναζητούν αρνιά περίπου 12 κιλών για το πασχαλινό τραπέζι, το πλήρωσαν γύρω στα 18 ευρώ/κιλό.
Η δραματική μείωση του ζωικού κεφαλαίου αποδίδεται κυρίως στις καταστροφικές συνέπειες της κακοκαιρίας Daniel, η οποία αποδεκάτισε τα κοπάδια της Θεσσαλίας, αλλά και στις πρόσφατες ζωονόσους, που έπληξαν την κτηνοτροφία. Παράλληλα, οι αυξημένες εξαγωγές προς το εξωτερικό για το Καθολικό Πάσχα περιόρισαν ακόμη περισσότερο τα διαθέσιμα αποθέματα, ενώ οι εισαγωγές –κυρίως από τη Ρουμανία– δεν έχουν φτάσει ακόμη στα κρεοπωλεία.
Πάσχα χωρίς… μαγειρίτσα και κοκορέτσι
Μια ιδιαίτερα δυσμενής εξέλιξη αφορά τη διάθεση της συκωταριάς. Λόγω των αυστηρών περιοριστικών μέτρων για την ευλογιά, απαγορεύεται η διάθεση εντοσθίων εντός των ζωνών προστασίας και επιτήρησης (ακτίνα 20 χλμ.). Δεδομένου ότι σχεδόν ολόκληρη η Θεσσαλία βρίσκεται υπό αυτό το καθεστώς, οι συκωταριές των ζώων που σφάζονται τοπικά θα καταστρέφονται. Οι κτηνοτρόφοι προειδοποιούν για τεράστια απώλεια εισοδήματος και «κυριαρχία» κατεψυγμένων εισαγόμενων εντοσθίων στην αγορά.
Οι κτηνοτρόφοι εκφράζουν έντονη δυσφορία για την απόφαση να απαγορευτεί η διάθεση της συκωταριάς εντός της ζώνης των 20 χιλιομέτρων. Χαρακτηρίζουν το μέτρο «υπερβολικό», υπενθυμίζοντας ότι σε προηγούμενες κρίσεις (όπως στην πανώλη) η χώρα είχε καταφέρει να εξασφαλίσει παρεκκλίσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, περιορίζοντας τη ζώνη στα 10 χιλιόμετρα. Θεωρούν παράλογο να καταστρέφεται ένα τόσο περιζήτητο προϊόν, τη στιγμή που τα ζώα ελέγχονται εξονυχιστικά στα σφαγεία. Για τον παραγωγό, η συκωταριά και το κεφαλάκι δεν είναι απλώς «παραπροϊόντα», αλλά ένα σημαντικό μέρος του κέρδους του. Η καταστροφή των εντοσθίων στα σφαγεία της Λάρισας σημαίνει ότι ο κτηνοτρόφος χάνει ένα άμεσο έσοδο από κάθε σφάγιο. Αυτό έρχεται να προστεθεί στο ήδη αυξημένο κόστος παραγωγής και στις απώλειες που προκάλεσε ο «Ντάνιελ», αφήνοντας πολλούς παραγωγούς σε οριακή οικονομική κατάσταση.
Η Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Θεσσαλίας υπενθυμίζει στους καταναλωτές να προμηθεύονται κρέας μόνο από εγκεκριμένα σημεία πώλησης, καθώς τα ζώα που σφάζονται εκτός σφαγείου, χωρίς κτηνιατρικό έλεγχο, αποτελούν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα τώρα που κυριαρχούν οι ζωονόσοι και επισύρουν βαριά πρόστιμα.
Κεντρική Μακεδονία: Τιμές παραγωγού 10,50 έως 11 ευρώ/κιλό
Μέσα στο επιβαρυμένο κλίμα των τελευταίων εβδομάδων, όπου η ακρίβεια πιέζει κάθε στάδιο της παραγωγής και οι επιπτώσεις του πολέμου έχουν εκτοξεύσει το κόστος ζωοτροφών και ενέργειας, οι τιμές παραγωγού για τα αμνοερίφια παραμένουν χαμηλές, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Συλλόγου Αιγοπροβατοτρόφων Επαρχίας Λαγκαδά, Δημήτρης Στραζέμης. «Οι τιμές για τον παραγωγό κυμαίνονται για τα αμνοερίφια από 10,50 έως 11 ευρώ. Μια δίκαιη τιμή θα ήταν τα 12 ευρώ. Δεν μπορώ να πω ότι ο κόσμος είναι χαρούμενος, γιατί από τη μια η ακρίβεια κι από την άλλη ο πόλεμος, δε δημιούργησαν ιδιαίτερες προσδοκίες. Υποτονικό ήταν και το παραδοσιακό παζάρι στον Λαγκαδά, χωρίς ενδιαφέρον από κτηνοτρόφους και εμπόρους, που κάνουν τη δουλειά πλέον από το τηλέφωνο», σημειώνει.
Την ίδια στιγμή, σε περιοχές όπου είχαν καταγραφεί κρούσματα ευλογιάς, οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μια ακόμη απώλεια εισοδήματος. Παρότι τα πρόσφατα δείγματα στα ζώα βγήκαν αρνητικά, η ισχύουσα νομοθεσία εξακολουθεί να απαγορεύει την πώληση συκωταριάς, στερώντας από τους κτηνοτρόφους ένα προϊόν που παραδοσιακά ενισχύει σημαντικά το εισόδημά τους την πασχαλινή περίοδο. «Εδώ υπάρχει μια μεγάλη αδικία, που η κυβέρνηση πρέπει να δει. Καταθέσαμε το αίτημα και ο νέος υπουργός πιστεύουμε ότι θα βοηθήσει τους κτηνοτρόφους, που αδίκως έχασαν αυτό το εισόδημα, το οποίο είναι από 10 έως 20 ευρώ κατά αρνί, σύμφωνα με τα κιλά», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Στραζέμης. Σε ό,τι αφορά, τέλος, την επάρκεια στην αγορά, τονίζει ότι αυτή κρίνεται ικανοποιητική.
Στερεά Ελλάδα: Λίγα τα αμνοερίφια, ανεβαίνουν οι τιμές παραγωγού
Μέχρι και την τελευταία ώρα πριν το Πάσχα, δεν είχε ξεκαθαρίσει το τοπίο των τιμών παραγωγού για τα αμνοερίφια στη Στερεά Ελλάδα. Στα αρνητικά της φετινής περιόδου έχουν επιπλέον προστεθεί και τα μέτρα βιοασφάλειας για τις ζωονόσους, κάτι που επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα των κτηνοτρόφων.
Όπως μας ενημερώνει ο Ηλίας Μπαλαφούτης, μέλος της διοίκησης του Συλλόγου Κτηνοτρόφων Φθιώτιδας, η χρονιά είναι δύσκολη λόγω του εγκλεισμού των ζώων ελευθέρας βοσκής για μεγάλο χρονικό διάστημα στους στάβλους. «Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υπάρξουν απώλειες στις γέννες και η χρονιά να πάει πίσω. Τα αμνοερίφια αυτή την περίοδο στην περιφέρειά μας είναι σημαντικά μειωμένα σε σύγκριση με πέρυσι και, για τον λόγο αυτό, οι τιμές ανεβαίνουν καθημερινά». Ανάλογα με τη διαπραγμάτευση που κάνουν οι κτηνοτρόφοι, μπορούν να πωληθούν πάνω από 10,50 ευρώ το κιλό.
Δεν ζυγίζονται τα εντόσθια
Ερωτηματικό για τον ίδιο, όπως και για άλλους κτηνοτρόφους, παραμένει το θέμα του ζυγίσματος των εντόσθιων, τα οποία αφαιρούνται λόγω των πρωτοκόλλων βιοασφάλειας. «Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, τα εντόσθια θα πρέπει να αφαιρούνται και να καταστρέφονται σε κλιβάνους καύσης, όμως αυτό πρακτικά δεν εφαρμόζεται και μάλλον καταλήγουν στην αγορά, με αποτέλεσμα ο κτηνοτρόφος να χάνει σημαντικό εισόδημα, αν υπολογίσουμε ότι το μέσο βάρος τους είναι περίπου 1,3 κιλά ανά ζώο».
Τιμολόγιο Ρουμανίας – πιστοποιητικό Λαμίας
Προβληματισμό φανερώνει επίσης για το θέμα των εισαγωγών, όπου τα αμνοερίφια που εισάγονται με τιμολόγιο από κυρίως βαλκανικές χώρες, δυστυχώς, στην αγορά εμφανίζονται ως ελληνικό σφάγιο. «Κάτι τέτοιο ο καταναλωτής δεν το γνωρίζει και έχει την εντύπωση ότι αγοράζει ελληνικό αρνάκι». Κλείνοντας, ο κ. Μπαλαφούτης αναφέρθηκε και στα πρωτόκολλα βιοασφάλειας των ζώων, τα οποία, όπως επισημαίνει, παρουσιάζουν σημαντικές ελλείψεις. «Λόγω της ανόδου των θερμοκρασιών το επόμενο διάστημα, φοβόμαστε μήπως επαναληφθεί η ίδια αρνητική εικόνα με την περσινή χρονιά, όταν καταγράφηκαν απώλειες εκατοντάδων χιλιάδων ζώων».
Ανατ. Μακεδονία-Θράκη: 8,50 έως 10 ευρώ το κιλό η τιμή παραγωγού
Στα κατσίκια υπάρχει επάρκεια αλλά τα αρνιά είναι πολύ λιγότερα εξαιτίας της δραματικής μείωσής τους σε επίπεδο περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης από την ευλογιά των αιγοπροβάτων. Για ολιγοπώλιο εντός περιφέρειας κάνει λόγο ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων Καβάλας, Νίκος Δημόπουλος, καθώς απαγορεύεται να μετακινούνται και να σφάζονται εκτός των γεωγραφικών ορίων της. «Τα αρνιά πρέπει να σφάζονται στο κοντινότερο στην εκμετάλλευση σφαγείο, με συνέπεια οι έμποροι που έχουν συμβληθεί με αυτά να κάνουν παιχνίδι στις τιμές. Οι τιμές για αρνί και κατσίκι κυμαίνονται στα 9-10 ευρώ το κιλό». Ο πρόεδρος του κτηνοτροφικού συλλόγου του Δήμου Αλεξανδρούπολης, Κώστας Δουνάκης, σημειώνει πως οι τιμές κυμαίνονται στα 8,50 με 9,20 ευρώ το κιλό και δεν αναμένεται να ανέβουν, γιατί οι αγοραπωλησίες έχουν γίνει, προσθέτοντας ότι στον Έβρο δεν έμειναν πολλά ζώα.
Παραπροϊόντα
Τα παραπροϊόντα αμνοεριφίων (συκωταριά, πνευμόνια, εντεράκια, μαντίλα) από ζώνες προστασίας και επιτήρησης επιβάλλεται να απορρίπτονται στο σφαγείο, ώστε να αποφευχθεί τυχόν διασπορά του ιού, με συνέπεια περαιτέρω απώλεια εισοδήματος για τους κτηνοτρόφους σε μια δραματική χρονική συγκυρία. Ο κ. Δημόπουλος σημειώνει ότι χάνεται ένα 15% και πλέον για τον παραγωγό, που στην ουσία αντιπροσώπευε το κέρδος του. Παραπέμπει μάλιστα σε πρόσφατη ερώτηση βουλευτών της ΝΔ (την οποία δεν είχε υπογράψει ο νυν Καβαλιώτης υφυπουργός, Μακάριος Λαζαρίδης) που επεσήμανε πως «η υποχρέωση απόρριψης της συκωταριάς των αμνοεριφίων που θα σφαγούν ενόψει της πασχαλινής περιόδου επιφέρει σημαντική οικονομική ζημία στους κτηνοτρόφους, καθώς η συκωταριά αντιστοιχεί περίπου στο 10% του βάρους του ζώου μετά τη σφαγή, οδηγώντας σε απώλεια εισοδήματος που μπορεί να φθάσει έως και στο 1/3 του τελικού κέρδους». Σχολιάζει ότι λαμβάνονται μέτρα χωρίς ν’ αποζημιώνονται οι κτηνοτρόφοι, ενώ είναι εύκολο να αποτυπωθεί η ζημιά καθώς «κόβονται άδειες διακίνησης για κάθε ζώο με το ενώτιό του, υπάρχουν τιμολόγια, στα σφαγεία ελέγχουν αποκλειστικά δημόσιοι κτηνίατροι, άρα μπορούν να ταυτοποιηθούν τα ζώα και να δοθεί αποζημίωση».
Στα παραπροϊόντα, που συνήθως εισάγονται από Ρουμανία και Σκόπια, η τιμή για τον καταναλωτή ανεβαίνει.
Πελοπόννησος: Καλύφθηκαν οι ανάγκες της τοπικής αγοράς σε αμνοερίφια
Διχασμένοι είναι οι κτηνοτρόφοι για τις τιμές που έδωσαν οι έμποροι για τα πρόβατα και τα κατσίκια, αλλά ενωμένοι ως προς τις προβλέψεις τους για το μέλλον, αφού όλοι συμφωνούν ότι δεν υπάρχει μέλλον για την ελεύθερη βοσκή και όλα οδηγούν στη στεγασμένη εκτροφή. Ο κτηνοτρόφος Λάμπρος Δημητρακόπουλος δήλωσε: «Τα αρνιά έφυγαν και δεν υπάρχουν πλέον. Οι τιμές που πουλήθηκαν για τον κτηνοτρόφο ήταν 10 ευρώ, πλέον ΦΠΑ, και τα κατσίκια 11 ευρώ. Η κτηνοτροφία μπορεί να έχει μέλλον, αλλά δεν υπάρχει κόσμος, για να καλύψει τις ανάγκες που δημιουργούνται και να συνεχίσει το επάγγελμα. Ζήτηση υπάρχει, αλλά οι νέοι δείχνουν απροθυμία να αναλάβουν. Εκείνο που θα πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι πλέον κανείς δεν κρατά αρνί μετά τα 2-2,5 κιλά, αφού οι ζωοτροφές είναι πανάκριβες. Για αυτό και φέτος τα αρνιά ήταν λίγα».
Ο Μάκης Βαρουξής από την Τρίπολη, μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Κτηνοτρόφων, δήλωσε: «Δεν υπήρχαν πολλά αρνιά, όπως όλες τις άλλες χρονιές, και η τιμή του αρνιού είναι 10 ευρώ. Μην ξεχνάς ότι μόνο τα έξοδα σφαγείου είναι 1,5 έως 2 ευρώ. Το κατσίκι πουλήθηκε ένα ευρώ πιο πάνω». Στη συνέχεια, ο κ. Βαρουξής τονίζει ότι: «Η τιμή των 10 ευρώ είναι η ελάχιστη, όταν μάλιστα το πετρέλαιο έχει φτάσει τα 2,10 ευρώ. Δεν μπορεί να βγει έτσι μεροκάματο. Η πηγή εσόδου είναι το γάλα και όχι το κρέας. Βέβαια, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι το γάλα, το οποίο δίνουμε 1,50 ευρώ, έχει κόστος 1,40 ευρώ».
Στη Λακωνία, που χαρακτηρίζεται κυρίως για την εκτροφή κατσικιών, ο κτηνοτρόφος Τάσος Βλάχος δήλωσε ότι η τιμή ήταν από 8 έως 10 ευρώ και σε κάποιες περιπτώσεις έφτασαν τα 11 ευρώ, καλύπτοντας έτσι την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Κλείνοντας, ο κ. Βλάχος τόνισε ότι η παραδοσιακή κτηνοτροφία εγκαταλείπεται και τελειώνει και έρχεται η σταβλισμένη». Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και οι δηλώσεις του κτηνοτρόφου Πέτρου Φούντα, που δήλωσε ότι τα κατσίκια πήγαν στα 9,50 και 9 ευρώ τα αρνιά.
