Ξηρασία: Παρέκκλιση για συμβατικές ζωοτροφές στις βιολογικές μονάδες της Γερμανίας

Η παρατεταμένη ξηρασία στο γερμανικό κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης έχει προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις στις ζωοτροφές, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που βασίζονται στη χλωρή χορτονομή, τον σανό και το καλαμπόκι για ενσίρωση. Τα λιβάδια και οι βοσκότοποι έχουν σε μεγάλο βαθμό ξεραθεί, ενώ το ενσιρωμένο καλαμπόκι έχει υποστεί εκτεταμένες ζημιές ή έχει καταστραφεί ολοκληρωτικά.

Οι συνθήκες αυτές έχουν οδηγήσει τους κτηνοτρόφους να καταναλώνουν ήδη τα αποθέματα ζωοτροφών τους, δημιουργώντας ανησυχία για την επάρκεια κατά το υπόλοιπο της καλλιεργητικής περιόδου.

Έκτακτη πρόσβαση των βιολογικών μονάδων σε συμβατικές ζωοτροφές

Για την αντιμετώπιση της κατάστασης, οι γερμανικές αρχές ενεργοποίησαν το προβλεπόμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο για περιπτώσεις έκτακτων περιστάσεων. Μετά την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης στις 7 Αυγούστου 2026, οι βιολογικές κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στη Βάδη-Βυρτεμβέργη μπορούν να προμηθεύονται συμβατικές ζωοτροφές από λιβαδικές και αρόσιμες εκτάσεις.

Η δυνατότητα αυτή, ωστόσο, δεν εφαρμόζεται αυτόματα. Οι βιολογικοί κτηνοτρόφοι πρέπει να υποβάλουν αίτηση στην αρμόδια αρχή βιολογικής πιστοποίησης του Περιφερειακού Συμβουλίου της Καρλσρούης, η οποία εξετάζει την κατάσταση και τη διαθεσιμότητα βιολογικών χορτονομών σε επίπεδο εκμετάλλευσης. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει τέτοιες παρεκκλίσεις όταν ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως η ξηρασία, αναγνωρίζονται ως καταστροφικά γεγονότα.

Παράλληλα, οι αρχές έχουν δώσει τη δυνατότητα αξιοποίησης εκτάσεων σε αγρανάπαυση για την παραγωγή ζωοτροφών, ενώ σε ορισμένες εκτάσεις μπορούν να σπαρθούν μείγματα ζωοτροφών αντί των προβλεπόμενων μειγμάτων. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να αυξηθεί άμεσα η διαθεσιμότητα ποσοτήτων.

Για τη στήριξη των κτηνοτρόφων προβλέπεται, επίσης, συνολική ενίσχυση έως 5 εκατ. ευρώ για το 2026. Η ενίσχυση αφορά μέρος της ζημιάς που προκλήθηκε από την ξηρασία στις εκτάσεις παραγωγής ζωοτροφών για μηρυκαστικά και μπορεί να καλύψει την αγορά αναγκαίων ζωοτροφών και τα έξοδα μεταφοράς τους. Βασική προϋπόθεση είναι η ξηρασία να έχει προκαλέσει απώλεια άνω του 30% της μέσης ετήσιας παραγωγής της εκμετάλλευσης.

Η εξέλιξη στη Βάδη-Βυρτεμβέργη καταδεικνύει, σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν, τον άμεσο αντίκτυπο της ξηρασίας στη διαθεσιμότητα ζωοτροφών και την ανάγκη έκτακτων παρεμβάσεων ακόμη και στις βιολογικές μονάδες, όπου η χρήση συμβατικών ζωοτροφών υπό κανονικές συνθήκες δεν επιτρέπεται.

Η Ολλανδία παρακολουθεί την κατάσταση

Παρόμοιο ενδεχόμενο υπάρχει και στην Ολλανδία, όπου οι αρχές της χώρας μπορούν, επίσης, να επιτρέψουν σε βιολογικές κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις την αγορά συμβατικών ζωοτροφών. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα από τον βιολογικό τομέα. Η οργάνωση Bionext αναγνωρίζει ότι υπάρχουν ανησυχίες ως προς την επάρκεια χορτονομών στις βιολογικές γαλακτοπαραγωγικές εκμεταλλεύσεις, εκτιμά όμως ότι η κατάσταση δεν έχει γίνει ακόμη τόσο κρίσιμη ώστε να απαιτείται παρέκκλιση. Η οργάνωση θα μπορούσε να επανεξετάσει τη στάση της εάν οι ελλείψεις επιδεινωθούν.