«Πόλεμος» για τη φέτα και την παρμεζάνα στις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ–Μεξικού
Μια μάχη για τις ονομασίες των τυριών βρίσκεται στο επίκεντρο των δύσκολων εμπορικών διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Μεξικού, με τη φέτα, την παρμεζάνα και άλλες ευρωπαϊκές ονομασίες να αποκτούν απρόσμενα σημαντικό ρόλο στις σχέσεις των δύο χωρών, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.
Η αφορμή είναι η νέα εμπορική συμφωνία του Μεξικού με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία προβλέπει αυξημένη προστασία για εκατοντάδες ευρωπαϊκά προϊόντα που συνδέονται με συγκεκριμένες περιοχές προέλευσης. Στη λίστα περιλαμβάνονται η Parmigiano Reggiano, η φέτα και το manchego, ενώ η συμφωνία δίνει στην ΕΕ τη δυνατότητα να κινηθεί νομικά σε περίπτωση παραβίασης των σχετικών δικαιωμάτων.
Τι υποστηρίζει η Ουάσιγκτον και η άποψη της ΕΕ
Η Ουάσιγκτον εκτιμά ότι οι νέοι κανόνες θα μπορούσαν να περιορίσουν τη δυνατότητα των Αμερικανών παραγωγών να χρησιμοποιούν ονομασίες όπως «παρμεζάνα» και «φέτα» για προϊόντα που παράγονται στις ΗΠΑ. Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι πρόκειται για γενικές ονομασίες και όχι για όρους που πρέπει να συνδέονται αποκλειστικά με συγκεκριμένες περιοχές.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει διαφορετική άποψη. Για τους Ευρωπαίους παραγωγούς, οι ονομασίες αυτές δεν αποτελούν απλώς εμπορικές ετικέτες, αλλά μέρος της ταυτότητας και της παράδοσης συγκεκριμένων περιοχών. Η παρμεζάνα, για παράδειγμα, παραπέμπει στην Parmigiano Reggiano της βόρειας Ιταλίας, ενώ η φέτα συνδέεται με την ελληνική παραγωγή και συγκεκριμένες γεωγραφικές προϋποθέσεις.
Η μεξικάνικη αγορά
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία λόγω του μεγέθους της μεξικανικής αγοράς. Το Μεξικό είναι ένας από τους μεγαλύτερους καταναλωτές τυριού στον κόσμο, με ισχυρή παράδοση σε τοπικές ποικιλίες όπως το Oaxaca και το queso fresco. Την ίδια στιγμή, οι εισαγωγές έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες και πλέον αντιστοιχούν σχεδόν στο 30% της εγχώριας κατανάλωσης.
Οι ΗΠΑ κυριαρχούν στις εισαγωγές. Οι αμερικανικές εξαγωγές τυριού προς το Μεvξικό ανέρχονται περίπου στο 1 δισ. δολάρια ετησίως, ποσό πολλαπλάσιο της αξίας των συνολικών εξαγωγών γαλακτοκομικών προϊόντων της ΕΕ προς τη χώρα, οι οποίες υπολογίζονται σε περίπου 200 εκατ. δολάρια.
Για τους Αμερικανούς παραγωγούς, επομένως, το θέμα δεν είναι απλώς ονοματολογικό. Αφορά την πρόσβαση σε μια μεγάλη και αναπτυσσόμενη αγορά, αλλά και την εμπορική αξία προϊόντων που πωλούνται εδώ και χρόνια με συγκεκριμένες ονομασίες.
Στην άλλη πλευρά, Μεξικανοί τυροκόμοι υποστηρίζουν ότι ο ανταγωνισμός από τις ΗΠΑ πιέζει τις εγχώριες επιχειρήσεις, καθώς τα αμερικανικά προϊόντα μπορούν να διατίθενται σε χαμηλότερες τιμές. Παράλληλα, ορισμένοι εισαγωγείς βλέπουν θετικά τη συμφωνία με την ΕΕ, εκτιμώντας ότι η μείωση των δασμών θα επιτρέψει την είσοδο περισσότερων ευρωπαϊκών τυριών στη μεξικανική αγορά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να αλλάξει τους όρους της συμφωνίας. Το Μεξικό, από την πλευρά του, δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη τις διαδικασίες που απαιτούνται για την πλήρη εφαρμογή της, καθώς εκκρεμεί η επικύρωσή της από το Κογκρέσο.
Η διαμάχη έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για τις σχέσεις ΗΠΑ–Μεξικού, καθώς οι δύο χώρες διαπραγματεύονται παράλληλα μια προσωρινή εμπορική συμφωνία και προετοιμάζονται για τις συζητήσεις σχετικά με την ανανέωση της USMCA. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ουάσιγκτον διαθέτει σημαντικά περιθώρια πίεσης.
Πίσω από τις ονομασίες των τυριών κρύβεται τελικά μια πολύ μεγαλύτερη σύγκρουση: από τη μία πλευρά βρίσκεται το αμερικανικό μοντέλο της μαζικής παραγωγής και των κοινών εμπορικών ονομασιών και από την άλλη το ευρωπαϊκό σύστημα προστασίας της προέλευσης, της παράδοσης και της ιδιαίτερης ταυτότητας των προϊόντων. Και το Μεξικό βρίσκεται ακριβώς στη μέση.
