Σε ιστορικό υψηλό το αγροτικό χρέος στις ΗΠΑ, αλλά τα επίσημα στοιχεία ίσως το υποτιμούν

Το αγροτικό χρέος στις ΗΠΑ έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο, υπερβαίνοντας τα 605 δισ. δολάρια το 2026, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας (USDA). Ωστόσο, το πραγματικό ύψος των υποχρεώσεων ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς ένα σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης των παραγωγών προέρχεται πλέον από πηγές που δεν αποτυπώνονται πλήρως στα επίσημα στοιχεία.

Η αυξανόμενη εξάρτηση από μη παραδοσιακούς δανειστές, καθώς και από πιστώσεις που παρέχουν οι προμηθευτές αγροτικών εφοδίων και εξοπλισμού, δημιουργεί ένα πιο σύνθετο χρηματοδοτικό περιβάλλον για τις αμερικανικές εκμεταλλεύσεις. Παράλληλα, εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο οι διαθέσιμες στατιστικές καταγράφουν με ακρίβεια την έκταση του προβλήματος.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, το αγροτικό χρέος των ΗΠΑ, σε όρους προσαρμοσμένους στον πληθωρισμό, έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2000, όταν ανερχόταν σε περίπου 300 δισ. δολάρια. Για το 2026, η εκτίμηση του USDA ξεπερνά τα 605 δισ. δολάρια, αποτυπώνοντας την αυξανόμενη χρηματοδοτική πίεση στον πρωτογενή τομέα.

Η χρηματοδότηση έξω από το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα

Κεντρικό ζήτημα αποτελεί η διεύρυνση των πηγών χρηματοδότησης που χρησιμοποιούν οι αγρότες. Εκτός από τις τράπεζες και τους εξειδικευμένους αγροτικούς πιστωτικούς οργανισμούς, οι παραγωγοί στρέφονται όλο και περισσότερο σε εμπορικές πιστώσεις από εταιρείες που προμηθεύουν σπόρους, λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά προϊόντα και γεωργικά μηχανήματα.

Η συγκεκριμένη μορφή χρηματοδότησης επιτρέπει στους παραγωγούς να εξασφαλίζουν τις απαραίτητες εισροές και να εξοφλούν τις υποχρεώσεις τους αργότερα, συχνά μετά τη συγκομιδή. Ωστόσο, οι σχετικές οφειλές δεν καταγράφονται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο όπως τα συμβατικά τραπεζικά δάνεια.

Το USDA εξετάζει το ενδεχόμενο οι υφιστάμενες μετρήσεις να υποεκτιμούν σημαντικά αυτές τις υποχρεώσεις. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που αναφέρονται στο δημοσίευμα, η κατηγορία των μη παραδοσιακών πιστώσεων και της χρηματοδότησης από προμηθευτές ενδέχεται να είναι δύο έως τρεις φορές μεγαλύτερη από τα 45 δισ. δολάρια που κατέγραφε το USDA για το 2025.

Περισσότερες πιστωτικές γραμμές για τους παραγωγούς

Η πίεση αποτυπώνεται και στις πρακτικές χρηματοδότησης των εκμεταλλεύσεων. Σύμφωνα με το Reuters, περίπου οι μισές εμπορικές αγροτικές εκμεταλλεύσεις στις ΗΠΑ βασίστηκαν την προηγούμενη καλλιεργητική περίοδο σε μη παραδοσιακούς δανειστές ή σε πιστώσεις προμηθευτών, ποσοστό αυξημένο κατά περίπου 10%.

Παράλληλα, συνεντεύξεις με αγρότες αποκάλυψαν ότι αρκετές εκμεταλλεύσεις διατηρούν επτά έως δέκα διαφορετικές πιστωτικές γραμμές, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ο αριθμός τους ξεπερνά τις 30. Μία οικογένεια αγροτών στην Αϊόβα ανέφερε ότι χρησιμοποιεί συνολικά 42 πιστωτικές γραμμές. Ενδεικτική είναι και η περίπτωση της Land O’Lakes, της οποίας οι δεσμεύσεις για παροχή πιστώσεων αυξήθηκαν από περίπου 100 εκατ. δολάρια σε περισσότερα από 1 δισ. δολάρια για την καλλιεργητική περίοδο του 2027.

Ανησυχία για την πραγματική έκταση του προβλήματος

Ένας ακόμη παράγοντας που δυσκολεύει την αποτύπωση του αγροτικού χρέους είναι η μειωμένη συμμετοχή στις σχετικές έρευνες. Το ποσοστό ανταπόκρισης σε έρευνα του USDA υποχώρησε από 68% το 2009 σε περίπου 33% το 2025, περιορίζοντας την αντιπροσωπευτικότητα των διαθέσιμων δεδομένων.

Επιπλέον, μελέτη του 2024 έδειξε ότι το χρέος για την αγορά γεωργικού εξοπλισμού μέσω μη παραδοσιακών χρηματοδοτικών πηγών θα μπορούσε να είναι έως και τετραπλάσιο από εκείνο που καταγράφουν τα επίσημα στοιχεία.

Η ακριβής αποτύπωση των υποχρεώσεων αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συσσώρευση χρέους δεν αφορά μόνο τους ίδιους τους παραγωγούς. Ενδεχόμενες δυσκολίες αποπληρωμής θα μπορούσαν να μεταφερθούν σε προμηθευτές, εταιρείες αγροτικών εφοδίων και άλλους κρίκους της αγροδιατροφικής αλυσίδας, αυξάνοντας τον κίνδυνο ευρύτερων οικονομικών επιπτώσεων.