Σχέδια Βελτίωσης: Άνοιξαν οι οριστικοποιήσεις προκαταβολών, ζητείται ρευστότητα

Μετά από τις απαραίτητες τροποποιήσεις (ΦΕΚ Β΄1706, 6/5/2020) καθώς και τη δημοσίευση της εγκυκλίου του ΟΠΕΚΕΠΕ σχετικά με τη διαδικασία αιτημάτων προκαταβολών και πληρωμών, η πλατφόρμα του ΠΣΚΕ έχει ήδη ξεκινήσει να δέχεται τα πρώτα αιτήματα προκαταβολών. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «ΥΧ», μέσα στην εβδομάδα δόθηκε η δυνατότητα οριστικοποίησης των αιτημάτων, με την πρώτη οριστικοποίηση να προέρχεται από τη Θεσσαλία και συγκεκριμένα τα Τρίκαλα.

Η νέα εξέλιξη, που σχετίζεται με τις προκαταβολές, είναι ότι οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να βρουν στο πληροφοριακό σύστημα κρατικών ενισχύσεων την τυποποιημένη φόρμα της εγγυητικής επιστολής που απαιτείται να συμπληρώσουν οι παραγωγοί για να λάβουν έως και το 50% της δημόσιας δαπάνης και να προχωρήσουν την επένδυσή τους. Αυτό σημαίνει ότι δεν αργεί και η ώρα των πρώτων εκταμιεύσεων, καθώς τα απαιτούμενα κονδύλια είναι ήδη διαθέσιμα. Αυτό που μένει είναι όσοι οριστικοποιούν τις προκαταβολές να υποβάλουν εν συνεχεία αίτημα που θα ελέγχεται από τα στελέχη των τοπικών διευθύνσεων αγροτικής οικονομίας.

Την ίδια στιγμή, ολοένα και αυξάνεται το ενδιαφέρον των αγροτών που έχουν πάρει έγκριση και θέλουν να προχωρήσουν τις επενδύσεις τους για επιπλέον λύσεις ρευστότητας. Το χρηματοδοτικό εργαλείο που έχει εξαγγείλει το ΥΠΑΑΤ σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (EΤαΕ) αποκτά μέρα με τη μέρα μορφή και όλα δείχνουν ότι η μόχλευση που θα προκύψει θα ξεπερνά αρκετά τα 400 εκατ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, προέκυψε μια επιπλέον λύση χρηματοδότησης, καθώς την Τρίτη 12 Μαΐου η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ) ανακοίνωσε εργαλείο ύψους κατ’ αρχήν ενός δισ. ευρώ, που θα γίνει άμεσα διαθέσιμο και θα απευθύνεται σε ευρεία γκάμα επιχειρήσεων. Σε αυτές περιλαμβάνονται τόσο οι επιχειρήσεις αγροτικών προϊόντων όσο και οι μεμονωμένοι παραγωγοί.

Αγωνία για τα δάνεια του Ταμείου Εγγυήσεων

Με μεγάλο ενδιαφέρον περιμένουν οι αγρότες τη διαθεσιμότητα των δανείων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Εγγυήσεων στις ελληνικές τράπεζες. Αρκετοί παραγωγοί δεν έχουν προχωρήσει σε αίτημα προκαταβολής στο ΠΣΚΕ, προτιμώντας να περιμένουν τη λύση του τραπεζικού δανεισμού.

Όπως δήλωσε στην «ΥΧ» ο μελετητής Χρήστος Τρέλλης από την Αλεξανδρούπολη, «ένας αγρότης με επενδυτικό πλάνο 100.000 ευρώ, για παράδειγμα, μπορεί να πάει στην τράπεζα βάζοντας εγγύηση την ενίσχυση που δικαιούται και να πάρει το υπόλοιπο 40% βάζοντας δικές του εγγυήσεις. Υπάρχουν αρκετοί παραγωγοί που θέλουν να πάρουν παραπάνω από το 50% των απαιτούμενων χρημάτων για την υλοποίηση του σχεδίου τους, που προβλέπει η προκαταβολή. Αυτοί οι αγρότες περιμένουν να γίνουν διαθέσιμα τα δάνεια του ΕΤαΕ».

Τα σενάρια για αύξηση των διαθέσιμων πόρων

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «ΥΧ», οι διαδικασίες μεταξύ ΕΤαΕ και ελληνικών τραπεζών βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, ενώ τα οκτώ ενδιαφερόμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν λάβει προέγκριση για να προχωρήσουν στο επόμενο βήμα.

Μέχρι στιγμής, δεν έχει ξεκαθαρίσει πότε ακριβώς θα είναι διαθέσιμα τα δάνεια στην αγορά. Όπως είχε γνωστοποιήσει πρόσφατα η εφημερίδα μας, στην αλληλογραφία μεταξύ Ταμείου και ΥΠΑΑΤ ως ενδεικτικό ορόσημο χορήγησης των πρώτων δανείων αναφερόταν ο Ιούλιος. Ωστόσο, κύκλοι του ΕΤαΕ εξέφρασαν την άποψη στην «ΥΧ» ότι, ανάλογα με την ευελιξία της εκάστοτε τράπεζας, οι αγρότες θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση και αρκετά νωρίτερα. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο τραπέζι των διαβουλεύσεων έχει πέσει από ορισμένες μεγάλες τράπεζες η αύξηση του διαθέσιμου «κουμπαρά» των εγγυήσεων που θα λάβουν, ώστε να χορηγήσουν περισσότερα δάνεια.

Για να γίνει αυτό υπάρχουν τρία σενάρια: Πρώτον, οι ίδιες οι τράπεζες να μειώσουν τις απαιτήσεις τους για το ποσοστό που θα καλυφθεί από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Δεύτερον, να αυξήσουν οι τράπεζες το χαρτοφυλάκιό τους. Τρίτον, να αυξηθεί ο διαθέσιμος προϋπολογισμός του Ταμείου Εγγυήσεων, μέσω της ΕΤΕπ με πιθανή συμμετοχή και του ελληνικού ΠΑΑ.

Τι ισχύει για το νέο εργαλείο της ΕΑΤ

Την Τρίτη 12/5 η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ) ανακοίνωσε ότι ενεργοποιείται χρηματοδοτικό εργαλείο δανεισμού μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, το οποίο απευθύνεται, μεταξύ άλλων, και σε μεμονωμένους παραγωγούς, αγροτικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην αλιεία και τις υδατοκαλλιέργειες. Αυτήν τη στιγμή, το συνολικό χαρτοφυλάκιο που είναι διαθέσιμο μέσω του «Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων COVID – 19» είναι ένα δισ. ευρώ, με τα μισά να κατευθύνονται στη δανειοδότηση πολύ μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων του πρωτογενούς τομέα. Ανάλογα με τη ζήτηση που θα υπάρξει, τα διαθέσιμα κονδύλια στα οποία θα έχουν πρόσβαση και οι αγρότες μπορούν φτάσουν έως και τα δύο δισ. ευρώ. Το εν λόγω χρηματοδοτικό εργαλείο θα αφορά νέα δάνεια που θα χορηγηθούν έως τις 31/12/2020.

Την Τετάρτη 13/5, η ΕΑΤ ανήρτησε πρόσκληση προς τις ενδιαφερόμενες τράπεζες, ώστε να δηλώσουν συμμετοχή στο Ταμείο Εγγυοδοσίας, έως τις 26 Μαΐου. Σύμφωνα με κορυφαίο στέλεχος της τράπεζας, οι διαβουλεύσεις βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο επίπεδο και συμμετέχουν τόσο τα συστημικά όσο και συνεταιριστικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό της Αναπτυξιακής Τράπεζας, από τα τέλη Μαΐου θα υπάρχουν διαθέσιμα δάνεια στην αγορά. Βασικό χαρακτηριστικό του χρηματοδοτικού εργαλείου είναι η εγγύηση για το εκάστοτε δάνειο κατά 80% και η κάλυψη του κόστους προμήθειας της εγγύησης του δανειολήπτη από την ΕΑΤ.

Aπό μέρα σε μέρα η τραπεζική «δικλείδα ασφαλείας»

Καθυστέρηση έχει σημειωθεί ως προς μια απόφαση που περιμένουν τα τραπεζικά ιδρύματα από το ΥΠΑΑΤ, έτσι ώστε να είναι καθ’ όλα έτοιμα να χορηγήσουν δάνεια στους παραγωγούς που θέλουν να προχωρήσουν στην υλοποίηση των επενδυτικών τους σχεδίων. Πρόκειται για μια διασφάλιση που από τους τραπεζικούς κύκλους περιγράφεται ως «μηχανισμός διευκόλυνσης χορήγησης δανείων έναντι επιχορήγησης του ΠΑΑ» και διασφαλίζει ότι τα χρήματα που θα λάβει ο δικαιούχος από το ΠΑΑ θα «πέσουν» σε συγκεκριμένο λογαριασμό, τον οποίο ο παραγωγός δεν θα μπορεί να αλλάξει παρά μόνον με τη συγκατάθεση της τράπεζας. Η εν λόγω απόφαση αφορά πρωτίστως τις περιπτώσεις των παραγωγών που διαθέτουν το σύνολο ή ένα μεγάλο μέρος της ιδίας συμμετοχής και ενδιαφέρονται να λάβουν ένα τραπεζικό δάνειο με ευνοϊκούς όρους, όπως αυτούς που προβλέπουν τα υπό δρομολόγηση χρηματοδοτικά εργαλεία. Για παράδειγμα, ένας αγρότης θέλει να υλοποιήσει μια επένδυση συνολικού ύψους 100.000 ευρώ. Γνωρίζει ότι θα λάβει τα 60.000 ευρώ από τη δημόσια δαπάνη και εκείνος διαθέτει τα υπόλοιπα 40.000. Με τη συγκεκριμένη διασφάλιση ο παραγωγός μπορεί να λάβει τραπεζικό δάνειο έως του ποσού της ενίσχυσης της δημόσιας δαπάνης. Αυτά τα χρήματα του δανείου θα κατατίθενται σε λογαριασμό του παραγωγού που όμως δεν θα μπορεί να αλλάξει, εκτός και αν καταβληθούν τα χρήματα του δανείου. Με αυτόν τον τρόπο, οι τράπεζες θέλουν να αποφύγουν αθέμιτες πρακτικές του παρελθόντος από μερίδα παραγωγών που μπορεί να εκμεταλλεύονταν τη ρευστότητα που τους δινόταν για άλλους λόγους. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «ΥΧ», η εν λόγω απόφαση αναμένεται πολύ σύντομα.

Οι λύσεις δανειοδότησης

Ας υποθέσουμε ότι ένας παραγωγός ενδιαφέρεται να λάβει ένα δάνειο για να αποκτήσει ρευστότητα που θα του επιτρέψει να κινηθεί για το επόμενο διάστημα, ή για να προχωρήσει σε μια επένδυση. Ο παραγωγός σύντομα θα μπορεί να απευθυνθεί σε μία από τις τράπεζες που θα συμμετάσχουν στο χρηματοδοτικό εργαλείο.

Για να λάβει τη δανειοδότηση, υπάρχουν τρεις εναλλακτικές λύσεις: Πρώτον, να λάβει το διπλάσιο του ετήσιου μισθολογικού κόστους της επιχείρησής του για το 2019. Όπως γίνεται αντιληπτό, η συγκεκριμένη λύση δεν αφορά μεγάλο αριθμό παραγωγών. Δεύτερον, να λάβει έως το 25% του ετήσιου κύκλου εργασιών του. Σε αυτή την περίπτωση, εάν, για παράδειγμα, ο παραγωγός έχει ετήσιο τζίρο 30.000 ευρώ, μπορεί να δανειοδοτηθεί με κεφάλαιο κίνησης ύψους έως 7.500 για να καλύψει τρέχουσες ανάγκες ρευστότητας.

Σημειώνεται ότι ο εν λόγω δανεισμός δεν αφορά ανοιχτό αλληλόχρεο λογαριασμό, όπως αναφέρθηκε λανθασμένα από άλλα μέσα ενημέρωσης. Η τρίτη διαθέσιμη λύση για τον παραγωγό είναι να λάβει ένα δάνειο για να προχωρήσει σε μία επένδυση που απαιτείται ένα σημαντικά υψηλότερο ποσό σε σχέση με τη δεύτερη εναλλακτική. Σε αυτή την περίπτωση ο ενδιαφερόμενος θα χρειαστεί να φτιάξει ένα συνοπτικό επενδυτικό σχέδιο (ένα business plan μιας σελίδας), όπου θα περιγράψει την επένδυση στην οποία επιθυμεί να προχωρήσει.

Εδώ η επένδυση μπορεί να αφορά ένα σημαντικά μεγαλύτερο ποσό, αρκεί το business plan να γίνει δεκτό από την τράπεζα. Ο αγρότης θα συμφωνεί την περίοδο αποπληρωμής αυτού του δανείου με ανώτατο όριο τα πέντε έτη.