75 χρόνια ΚΕΟΣΟΕ: Μηνύματα Καραμανλή για τον αγροτικό κόσμο, Σχοινά για τη νέα ΚΑΠ και Μάρκου για την επόμενη μέρα του ελληνικού αμπελώνα

Με έντονο πολιτικό και αγροτικό αποτύπωμα πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης 6 Μαΐου, στο Μουσείο Οίνου στην Παλλήνη, η επετειακή εκδήλωση για τα 75 χρόνια από την ίδρυση της ΚΕΟΣΟΕ, της Κεντρικής Συνεταιριστικής Ένωσης Αμπελοοινικών Προϊόντων. Στην εκδήλωση παρέστησαν εκπρόσωποι του αμπελοοινικού τομέα, βουλευτές, πρώην υπουργοί, στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης και άνθρωποι του συνεταιριστικού κινήματος, με κεντρικές παρεμβάσεις του πρώην πρωθυπουργού, Κώστα Καραμανλή και του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά.

Ο Κώστας Καραμανλής, στην ομιλία του, έθεσε με ιδιαίτερη έμφαση την ανάγκη άμεσου σχεδιασμού και υλοποίησης ενός ολοκληρωμένου σχεδίου βιώσιμης ανάπτυξης για τον πρωτογενή τομέα, «πριν χαθεί οριστικά κάθε δυνατότητα παρέμβασης». Όπως υπογράμμισε, ο αγροτικός κόσμος, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια «εξαιρετικά δύσκολη» και, όπως τη χαρακτήρισε, «ανυπόφορη πραγματικότητα».

Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε διαρθρωτικά προβλήματα και παθογένειες που, όπως είπε, «δεν αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς» και με την πάροδο των ετών «κακοφορμίζουν», εξελισσόμενα σε σοβαρές απειλές για τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα και την προοπτική της περιφέρειας. Στάθηκε ιδιαίτερα στη ραγδαία αύξηση του κόστους παραγωγής, στη μείωση των τιμών παραγωγού, στην υποχώρηση του αγροτικού εισοδήματος, στις εκτεταμένες ζημιές σε υποδομές, φυτικό και ζωικό κεφάλαιο από φυσικές καταστροφές, ασθένειες και ζωονόσους, καθώς και στις καθυστερήσεις στην καταβολή αποζημιώσεων.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του σε «αδιαφανή, ενίοτε σκανδαλώδη και πελατειακής αντίληψης διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων», αλλά και σε «κοντόφθαλμες λογικές» στην προτεραιοποίηση των αναγκών, που οδηγούν, όπως είπε, σε μη παραγωγική κατανομή και χαμηλή αποδοτικότητα των ευρωπαϊκών πόρων. Ο κ. Καραμανλής ζήτησε «να κοιτάξουμε κατάματα την πραγματικότητα, χωρίς εξωραϊσμούς και υπεκφυγές», επιμένοντας ότι απαιτείται, με αίσθημα εθνικής και κοινωνικής ευθύνης, η εκπόνηση και επαρκής χρηματοδότηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου στήριξης του αγροτικού κόσμου και βιώσιμης ανάπτυξης της ελληνικής περιφέρειας.

Μιλώντας ειδικότερα για την ΚΕΟΣΟΕ, σημείωσε ότι στα 75 χρόνια λειτουργίας της υπερασπίζεται τα συμφέροντα των αμπελουργών και συμβάλλει στη βιωσιμότητα και την αξιοπρεπή ανταμοιβή περίπου 160.000 ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο. Αναφέρθηκε, ακόμη, στην ανάγκη αξιοποίησης μικρών φωτοβολταϊκών μονάδων για την ενεργειακή αυτονομία των αγροτών, αλλά και στην άμεση αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων αγροτών και συνεταιρισμών. «Οι προκλήσεις είναι μπροστά μας και μας υπαγορεύουν να ανταποκριθούμε στο πατριωτικό μας χρέος», κατέληξε.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης του αμπελοοινικού τομέα μέσα από τη συλλογική οργάνωση, την εξωστρέφεια, την καινοτομία και τη μετάβαση σε ένα παραγωγικό μοντέλο υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Υπογράμμισε ότι τα 75 χρόνια της ΚΕΟΣΟΕ επιβεβαιώνουν τη σημασία της συνεργασίας στον πρωτογενή τομέα, καθώς μέσα από ισχυρά συλλογικά σχήματα οι παραγωγοί μπορούν να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική τους θέση, να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες αγορές και να συμμετέχουν ουσιαστικά στην υπεραξία του προϊόντος τους.

Ο κ. Σχοινάς παρουσίασε μια εικόνα με δύο όψεις για τον κλάδο. Από τη μία, όπως είπε, το ελληνικό κρασί έχει ενισχύσει τη θέση του στις διεθνείς αγορές, με τις εξαγωγές να αυξάνονται κατά 12% το 2025. Από την άλλη, παραμένουν σοβαρές διαρθρωτικές προκλήσεις: η μείωση των αμπελουργικών εκτάσεων, η εγκατάλειψη καλλιεργειών που αγγίζει το 30% την τελευταία δεκαπενταετία, ο μικρός και κατακερματισμένος κλήρος, η παραοικονομία και τα προβλήματα ιχνηλασιμότητας.

Ως βασικούς άξονες πολιτικής προσδιόρισε την ενίσχυση των συνεταιριστικών σχημάτων, την προώθηση της καινοτομίας, την αναβάθμιση της εκπαίδευσης και την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων της ΚΑΠ 2023-2027, των προγραμμάτων LEADER, των σχεδίων βελτίωσης, καθώς και των δράσεων για νέους αγρότες και μεταποίηση. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον οινοτουρισμό, τονίζοντας ότι μπορεί να δημιουργήσει σημαντική υπεραξία για τις τοπικές κοινωνίες. «Σε αυτή τη διαδικασία η Ελλάδα δεν θα είναι απλώς παρούσα, αλλά θα πρωταγωνιστήσει», ανέφερε, θέτοντας ως κεντρικό στόχο τη μετάβαση «από την εποχή της επιβίωσης στην εποχή της προστιθέμενης αξίας».

Στην εκδήλωση παρενέβη και ο πρώην υπουργός, Κώστας Σκανδαλίδης, ο οποίος χαρακτήρισε την ΚΕΟΣΟΕ «άξιο πρεσβευτή» του αγροδιατροφικού τομέα και συνέδεσε την πορεία του κλάδου με την ανάγκη παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας. Έδωσε έμφαση στην ποιότητα, στη διάθεση των αναγκαίων πόρων από την Πολιτεία και στην περαιτέρω ενεργοποίηση του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ στο πλαίσιο μιας συνολικής στρατηγικής για την αγροτική ανάπτυξη.

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλης Κόκκαλης, στάθηκε στις πιέσεις που δέχεται ο αμπελοοινικός τομέας και στην ανάγκη ενίσχυσης των συνεργατικών σχημάτων. «Το αμπέλι και ο οίνος βρίσκονται σε μια δύσκολη περίοδο», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι όσα έχει πετύχει ο κλάδος μέχρι σήμερα οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στις προσπάθειες των ίδιων των παραγωγών. Υπενθύμισε, επίσης, την Εθνική Στρατηγική για τον οίνο, η οποία, όπως είπε, διαμορφώθηκε το 2018 σε συνεργασία με τους φορείς του κλάδου.

Από την πλευρά του ΚΚΕ, η βουλευτής, Διαμάντω Μανωλάκου, ανέδειξε τις δυσκολίες των αμπελοκαλλιεργητών και συνολικά του αγροτικού κόσμου, τονίζοντας ότι η πορεία του κλάδου είναι συνυφασμένη με τους κόπους και τις αγωνίες των παραγωγών να κρατήσουν ζωντανή την παραγωγή τους. Όπως είπε, η ύπαιθρος βρίσκεται σε οριακή κατάσταση, καθώς το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί, ενώ οι τιμές παραγωγού παραμένουν καθηλωμένες, πολλές φορές κάτω από το κόστος.

Τη σημασία των συλλογικών σχημάτων υπογράμμισε και ο αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ και πρόεδρος του Αγροτικού Πτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Ιωαννίνων «Η ΠΙΝΔΟΣ», Ανδρέας Δημητρίου. Αναφέρθηκε στο αυξημένο κόστος παραγωγής, στα «κόκκινα» δάνεια, στην περιορισμένη χρηματοδότηση, καθώς και στα προβλήματα που σχετίζονται με το ΟΣΔΕ, τον ΕΛΓΑ και τις ζωονόσους. «Η επόμενη ημέρα του αγροτικού τομέα δεν μπορεί να είναι ατομική, αλλά συλλογική και συνεργατική, βασισμένη σε ισχυρούς συνεταιρισμούς», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «όταν ενώνουμε δυνάμεις, μπορούμε να δώσουμε απαντήσεις στα προβλήματα του Έλληνα παραγωγού».

Ο οικοδεσπότης της βραδιάς, ο Χρήστος Μάρκου, πρόεδρος της ΚΕΟΣΟΕ, αφού έκανε μια μικρή αναφορά στα τρέχοντα προβλήματα του κλάδου, μίλησε για το μέλλον του ελληνικού αμπελώνα τονίζοντας τη σημασία των αγροτικών συνεταιρισμών και συμπλήρωσε: «Θεωρώ ότι είμαστε υποχρεωμένοι να δίνουμε απαντήσεις στην κοινωνία, θα πρέπει να κάνουμε κοινωνική πολιτική μέσα από τη λειτουργία των οργανώσεών μας, να βάλουμε τέλος στη διασπάθιση των κονδυλίων που προορίζονται για επενδύσεις και να δυναμώσουμε περαιτέρω τη συνεταιριστική αλληλεγγύη». 

Η επέτειος των 75 χρόνων της ΚΕΟΣΟΕ δεν περιορίστηκε, έτσι, σε έναν απολογισμό διαδρομής. Ανέδειξε την ανάγκη για ένα νέο σχέδιο για τον ελληνικό αμπελώνα και συνολικά τον πρωτογενή τομέα, με επίκεντρο τον παραγωγό, τη συλλογική οργάνωση, τη χρηματοδότηση, την ποιότητα και τη θέση της ελληνικής παραγωγής στη νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα.