Στάσιμα γιγαρτόκαρπα και πυρηνόκαρπα, σε ανοδική τροχιά ακτινίδιο και κελυφωτό φιστίκι
Με συγκρατημένη αισιοδοξία εξελίσσεται μέχρι στιγμής η νέα καλλιεργητική περίοδος για τις δενδρώδεις καλλιέργειες της χώρας. Οι καιρικές συνθήκες, που επικρατούν κατά τη διάρκεια του χειμώνα, συμβάλλουν στην ομαλή ανάπτυξη των δέντρων, επιτρέποντας σε πολλές ποικιλίες να καλύψουν τις απαραίτητες ώρες ψύχους, που απαιτούνται για ικανοποιητική καρποφορία. Ωστόσο, η πορεία έως τη συγκομιδή παραμένει μακρά και το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές εξελίξεις των επόμενων μηνών.
Παρά το γεγονός ότι οι εδαφοκλιματικές συνθήκες της Ελλάδας ευνοούν διαχρονικά την παραγωγή ποιοτικών καρπών, αρκετές καλλιέργειες αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις. Έτσι, βασικά είδη γιγαρτόκαρπων και πυρηνόκαρπων εμφανίζουν στασιμότητα, ενώ άλλες καλλιέργειες, όπως το ακτινίδιο και το κελυφωτό φιστίκι, παρουσιάζουν σαφή αναπτυξιακή δυναμική, ενισχυόμενη και από τη μεγάλη ζήτηση των αγορών.
Σύμφωνα με τον γεωπόνο και φυτωριούχο από τον Άγιο Γεώργιο Βέροιας, Χάρη Τσεσμελή, οι μέχρι τώρα καιρικές συνθήκες ευνοούν τα καρποφόρα δέντρα, αν και όχι στον ίδιο βαθμό για όλες τις ποικιλίες. Όπως επισημαίνει, «ορισμένα είδη έχουν ήδη καλύψει τις απαιτήσεις τους σε ώρες ψύχους, ωστόσο για αρκετές ποικιλίες οι ανάγκες αυτές δεν έχουν ακόμη ικανοποιηθεί πλήρως». Παράλληλα, εκφράζει προβληματισμό για την πιθανή άνοδο της θερμοκρασίας το επόμενο διάστημα: «Ενδεχόμενες θερμοκρασίες άνω των 15 βαθμών Κελσίου θα μπορούσαν να προκαλέσουν πρόωρη ανθοφορία, αυξάνοντας τον κίνδυνο ανοιξιάτικου παγετού, ο οποίος σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε ολοκληρωτική απώλεια της παραγωγής».
Ο κ. Τσεσμελής, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, τονίζει «την ανάγκη προσαρμογής της δενδροκαλλιέργειας στα νέα δεδομένα, μέσω της επιλογής ποικιλιών που ανταποκρίνονται καλύτερα στις μεταβαλλόμενες κλιματολογικές συνθήκες».
Σύνθετα προβλήματα
Αναφορικά με την εικόνα των φυτεύσεων για τη νέα καλλιεργητική περίοδο, επισημαίνει ότι η αχλαδιά παρουσιάζει στασιμότητα, τόσο στο επιτραπέζιο όσο και στο βιομηχανικό προϊόν, κυρίως λόγω προβλημάτων από την ψύλλα και διάφορες ασθένειες, που επηρεάζουν σημαντικά την παραγωγή και την ποιότητα. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στη μηλιά. Στα στάσιμα είδη συγκαταλέγεται και η ροδακινιά, εξαιτίας της παραμόρφωσης των καρπών από προσβολές ακάρεων, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στους παραγωγούς για τη βιωσιμότητα της καλλιέργειας.
Όπως υπογραμμίζει, απαιτείται εντατικοποίηση της έρευνας και συντονισμένοι έλεγχοι για την αντιμετώπιση των ακάρεων, με στόχο την εφαρμογή ενιαίων πρακτικών φυτοπροστασίας στις περιοχές όπου το πρόβλημα έχει ήδη εμφανιστεί.
Στον αντίποδα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν καλλιέργειες με αυξημένη ζήτηση από τις αγορές του εξωτερικού. Το ακτινίδιο και το κελυφωτό φιστίκι καταγράφουν ανοδική πορεία, με τον κ. Τσεσμελή να επισημαίνει, ωστόσο, ότι πρόκειται για πολυετείς καλλιέργειες υψηλών απαιτήσεων, που χρειάζονται σωστό σχεδιασμό τόσο στην εγκατάσταση όσο και στη διαχείρισή τους. Στην ίδια κατηγορία εντάσσεται και η κερασιά, αν και με πιο περιορισμένη αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων.
Κλείνοντας, ο κ. Τσεσμελής τονίζει ότι ο τομέας των καρποφόρων δέντρων χρειάζεται μια ολοκληρωμένη στρατηγική από την πλευρά της πολιτείας, καθώς προσελκύει ολοένα και περισσότερους νέους αγρότες και απευθύνεται σε απαιτητικές διεθνείς αγορές. «Καθοριστικό ρόλο για το μέλλον του κλάδου παίζουν τόσο οι καλλιεργητικές παρεμβάσεις όσο και η αποτελεσματική διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού, δεδομένων των αυξημένων αναγκών σε εργάτες γης», καταλήγει ο κ. Τσεσμελής.
