Οι τιμές του ρυζιού δοκιμάζουν την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας

Προσπαθώντας να εκπληρώσει τις προεκλογικές δεσμεύσεις της για τον έλεγχο του πληθωρισμού, ξεκίνησε τη θητεία της η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σανάε Τακάιτσι. Ωστόσο, η απόφασή της να στηρίξει μια πολιτική που μειώνει την καλλιέργεια ρυζιού —η τιμή του οποίου έχει διπλασιαστεί σε τιμή από το 2024— έχει ήδη εγείρει ανησυχίες για δυσλειτουργίες στο οικονομικό και πολιτικό σύστημα της χώρας. Η πολιτική αυτή ωστόσο αναμένεται να θέσει σε δοκιμασία το κυβερνών Κόμμα Φιλελεύθερων Δημοκρατών (LDP) και την ίδια την Τακάιτσι. Πολιτικές αναταράξεις Το ρύζι στην Ιαπωνία δεν είναι απλά μια καλλιέργεια. Η λέξη για το μαγειρεμένο ρύζι, gohan, χρησιμοποιείται ως γενικός όρος για το γεύμα, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη βαθιά πολιτιστική και κοινωνική σημασία του προϊόντος. Οι αυξανόμενες τιμές είχαν ήδη οδηγήσει σε πολιτικές αναταράξεις το περασμένο καλοκαίρι, προκαλώντας την πτώση του προηγούμενου πρωθυπουργού, Σιγκερού Ισίμπα και ανοίγοντας τον δρόμο για την Τακάιτσι να γίνει η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της χώρας τον Οκτώβριο. Από τον Μάιο του 2025, όταν η κυβέρνηση ξεκίνησε την πώληση αποθεματικού ρυζιού έκτακτης ανάγκης απευθείας σε λιανοπωλητές, για να συγκρατήσει τις τιμές, η τιμή ενός σακουλιού 5 κιλών είχε ήδη υπερδιπλασιαστεί, φτάνοντας τα 4.000 γιεν (25,30 δολάρια). Η άνοδος αυτή οφειλόταν σε μειωμένη παραγωγή και σε ακραίες θερμοκρασίες, που κατέστρεψαν τις καλλιέργειες, ενώ οι εντομολογικές προσβολές περιόρισαν ακόμη περισσότερο την προσφορά. Επιπλέον η λαϊκή οργή, που σημειώθηκε, συνέβαλε στην πτώση του Ισίμπα και στην άνοδο της Τακάιτσι.

Η πολιτική της Τακάιτσι

Παρά την αντιπληθωριστική ρητορική της, η Τακάιτσι ενισχύει πλέον μια πολιτική που ενθαρρύνει τους παραγωγούς να μειώσουν την καλλιέργεια ρυζιού. Ο νέος υπουργός Γεωργίας, Νορικάζου Σουζούκι, όρισε στόχο παραγωγής ρυζιού για το 2026 χαμηλότερο από εκείνον του 2025, μια κίνηση που ενδέχεται να αυξήσει περαιτέρω τις τιμές. Η πολιτική αυτή αντανακλά τη συμμαχία μεταξύ μικρών αγροτών, της ισχυρής αγροτικής συνεταιριστικής ένωσης και του LDP, η οποία επί δεκαετίες εξασφάλιζε κέρδη στους αγρότες, ενίσχυε τις ενώσεις και δημιουργούσε οργανωμένο εκλογικό μπλοκ για το κόμμα.

Gentan

Το ιστορικό παρελθόν της πολιτικής μείωσης της καλλιέργειας, γνωστής ως «gentan», χρονολογείται από τις αγροτικές μεταρρυθμίσεις του 1947, όταν η κυβέρνηση υπό τον Αμερικανό στρατηγό Ντάγκλας ΜακΆρθουρ μεταβίβασε γη από γαιοκτήμονες σε αγρότες που ενοικίαζαν χωράφια. Οι αγρότες αυτοί στη συνέχεια μετατράπηκαν σε συντηρητικούς γαιοκτήμονες, δημιουργώντας ισχυρούς συνεταιρισμούς που παραμένουν πολιτικά ενεργοί μέχρι σήμερα. Από τη δεκαετία του 1970, το LDP επιδοτεί τους αγρότες να καλλιεργούν άλλες καλλιέργειες αντί για ρύζι, μειώνοντας την προσφορά και αυξάνοντας τις τιμές. Η πρωθυπουργός Τακάιτσι καλείται τώρα να ισορροπήσει μεταξύ των συμφερόντων, των παραδοσιακών αγροτών και της ευρύτερης κοινωνίας, σε μια κρίσιμη στιγμή για την πολιτική σταθερότητα και την οικονομία της Ιαπωνίας.