Ο.Χ.Ε. Λιμνών και Ποταμών: Το αναπτυξιακό στοίχημα της Περιφέρειας και του Δήμου Αμυνταίου

Σε μια νέα εποχή σχεδιασμού εισέρχεται η Δυτική Μακεδονία, όπου το φυσικό υδάτινο κεφάλαιο —οι λίμνες, τα ποτάμια και τα υγροτοπικά οικοσυστήματα— μετατρέπεται σε μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης.

Η Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (Ο.Χ.Ε.) Λιμνών και Ποταμών αποτελεί μία από τις πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις, με προϋπολογισμό 40,3 εκατ. ευρώ, και έχει ως στόχο να αναδιαμορφώσει το παραγωγικό και περιβαλλοντικό προφίλ της περιοχής. Κομβικό ρόλο στην υλοποίηση των πρώτων δράσεων έχει ο Δήμος Αμυνταίου και η πρόθεσή του να αξιοποιήσει το υδάτινο και φυσικό περιβάλλον, μετατρέποντάς το σε μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και νέων ευκαιριών για τους κατοίκους. Όπως τονίζει ο δήμαρχος Αμυνταίου, Ιωάννης Λιάσης, η Ο.Χ.Ε. δεν είναι απλώς ένα σύνολο έργων. Είναι μια στρατηγική που επιχειρεί να συνδέσει το φυσικό περιβάλλον με την οικονομία, την κοινωνία και την τοπική ταυτότητα.

«Σε μια περιοχή που αναζητά το επόμενο βήμα στη μεταλιγνιτική εποχή, η αξιοποίηση των υδάτινων πόρων λειτουργεί ως βάση για ένα νέο μοντέλο ενδογενούς ανάπτυξης, που ξεκινά από τα ίδια τα πλεονεκτήματα του τόπου. Η Ο.Χ.Ε. δεν είναι ένα ακόμη τεχνικό πρόγραμμα, αλλά μια συνολική επανεκκίνηση για τον τόπο, με επίκεντρο τις λίμνες, τα ποτάμια και τον φυσικό πλούτο που για χρόνια έμενε αναξιοποίητος. Οι λίμνες, οι αγροτικές καλλιέργειες, η βιοποικιλότητα και η τοπική παραγωγή — όλα αυτά μπορούν να συνδεθούν σε ένα ενιαίο αναπτυξιακό αφήγημα», επισημαίνει ο κ. Λιάσης.

Ο πρωτογενής τομέας στο επίκεντρο

Ο Δήμαρχος Αμυνταίου στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο του πρωτογενούς τομέα της περιοχής, ο οποίος αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας.

«Η Ο.Χ.Ε. δεν αφορά μόνο τις λίμνες. Αφορά και τον άνθρωπο που ζει από τη γη, τον παραγωγό που χρειάζεται υποδομές, στήριξη, πρόσβαση σε νέες αγορές και τεχνογνωσία», τόνισε. Οι παρεμβάσεις που σχεδιάζονται για τον πρωτογενή τομέα περιλαμβάνουν δράσεις για την προστασία και ορθολογική διαχείριση των υδάτων, κρίσιμη για τις καλλιέργειες, την ενίσχυση της αγροδιατροφικής ταυτότητας της περιοχής, την προώθηση προϊόντων με ισχυρή τοπική ταυτότητα (οίνος, φρούτα, κτηνοτροφικά προϊόντα) και τη διασύνδεση του αγροτικού τομέα με τον τουρισμό και την τοπική οικονομία.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Δήμος προχωρά στην ωρίμανση μελετών για μεγάλα αρδευτικά έργα στις λίμνες Ζάζαρη, Χειμαδίτιδα και Βεγορίτιδα, με στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος άρδευσης που μπορεί να ξεπεράσει σε προϋπολογισμό τα 100 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για έργα που θα εκσυγχρονίσουν την αγροτική παραγωγή και θα ενισχύσουν τόσο τις καλλιέργειες όσο και την κτηνοτροφία.

Ωστόσο, όπως τόνισε ο Δήμαρχος Αμυνταίου, για να προχωρήσουν οι επενδύσεις απαιτείται η επίλυση χρόνιων ζητημάτων, όπως η αναβάθμιση των σιδηροδρομικών αξόνων, η πλήρης λειτουργία του σιδηροδρόμου, καθώς και η ενεργοποίηση των επιχειρηματικών πάρκων και βιομηχανικών ζωνών, που θα δώσουν πραγματική ώθηση στην τοπική οικονομία.

Οι πρώτες δράσεις

Με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες στο Αμύνταιο σηματοδοτήθηκε η έναρξη των πρώτων έργων της Ο.Χ.Ε.

Η υπογραφή του Συμφώνου Αμοιβαίας Κατανόησης με τον Αρκτούρο ανοίγει τον δρόμο για δράσεις που αφορούν την προστασία της άγριας ζωής, την ανάδειξη των λιμνών, την περιβαλλοντική εκπαίδευση και την ήπια τουριστική ανάπτυξη.

Ο Δήμος πρόκειται να αναβαθμίσει το Κέντρο Ενημέρωσης στη λίμνη Χειμαδίτιδα, επεκτείνοντας τη συνεργασία με τον Αρκτούρο έως το 2037. Το Κέντρο θα λειτουργεί ως κόμβος ενημέρωσης για τον υγροβιότοπο και την πανίδα της περιοχής, συνδεόμενο με το δίκτυο του Αρκτούρου (καταφύγιο αρκούδας, λύκου και ελληνικού ποιμενικού), δημιουργώντας έναν ενιαίο περιβαλλοντικό πόλο που αναμένεται να προσελκύσει επισκέπτες.

Η δεύτερη δράση της Ο.Χ.Ε. εστιάζει στη φύση, στην ευεξία και στην ήπια αναψυχή, αναδεικνύοντας το οικοσύστημα των λιμνών Βεγορίτιδας, Πετρών και Ζάζαρης.

Όπως σημειώνει ο Δήμαρχος, η Ο.Χ.Ε. αποτελεί «ένα ολοκληρωμένο σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης που αξιοποιεί το φυσικό κεφάλαιο της περιοχής για ανάπτυξη, θέσεις εργασίας και καλύτερη ποιότητα ζωής».

Οικισμός πρότυπος για ΑμεΑ

Σημαντικό μέρος των πρώτων έργων αφορά τη διαμόρφωση κοινόχρηστων χώρων στο Λιμνοχώρι, με προϋπολογισμό 1,2 εκατ. ευρώ, ώστε ο οικισμός να γίνει πλήρως προσβάσιμος για άτομα με αναπηρία.

Η παρέμβαση βασίζεται στις προμελέτες της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και συνοδεύεται από τη βελτίωση της οδοποιίας γύρω από τη λίμνη Ζάζαρη, επίσης με πρόβλεψη για προσβάσεις ΑμεΑ.

Οι δράσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σχέδιο επαναλειτουργίας και διασύνδεσης των ιαματικών λουτρών της περιοχής με το Κέντρο Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης (ΚΕΦΙΑΔ) στο Αμύνταιο, ώστε οι ασθενείς να συνεχίζουν τη θεραπεία τους στα λουτρά και να διαμένουν σε έναν πλήρως προσβάσιμο οικισμό.