Εξάμηνη στάση πληρωμών στις επενδυτικές δράσεις

Με σοβαρά κενά, που επηρεάζουν άμεσα την υλοποίησή του, πορεύεται το ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΣΣ-ΚΑΠ) 2023-2027. Κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του προγράμματος στην Αράχωβα, που ελέγχει κάθε εξάμηνο την πορεία των πληρωμών και των δεσμεύσεων, φάνηκε ουσιαστικά ότι έχουν παγώσει οι πληρωμές σε όλα τα αναπτυξιακά προγράμματα του Β΄ Πυλώνα από τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Επίσης, υπάρχει σοβαρή καθυστέρηση στις πληρωμές του Α΄ Πυλώνα, με κυριότερη των Οικολογικών Σχημάτων – μέχρι την Τρίτη που συνεδρίασε η Επιτροπή Παρακολούθησης – δεν είχε πληρωθεί τίποτα για το 2025, ενώ από τις Συνδεδεμένες Ενισχύσεις είχαν πληρωθεί μόλις 22,6 εκατ. ευρώ επί συνόλου 245,2 εκατ. ευρώ. Βέβαια, σύμφωνα με τις τελευταίες διαβεβαιώσεις, ένα σημαντικό ποσοστό των εκκρεμών συνδεδεμένων ενισχύσεων αναμένεται να πληρωθεί σήμερα, Παρασκευή.

Μόνιμη επωδός η απουσία πληροφοριακού συστήματος

Κατά την παρουσίαση της πορείας υλοποίησης του ΣΣ-ΚΑΠ, η μόνιμη φράση που συνόδευε κάθε παρέμβαση που έχει μείνει χωρίς προκήρυξη ή χωρίς αξιολογήσεις αιτήσεων ή χωρίς πληρωμή ανέφερε: «Οι προδιαγραφές για την ανάπτυξη του Πληροφοριακού Συστήματος διαβιβάστηκαν στον Οργανισμό Πληρωμών τον Οκτώβριο του 2025». Ουσιαστικά, λόγω της μετάβασης από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, η συγκρότηση πληροφοριακού συστήματος για την υποδοχή και αξιολόγηση των υποψηφίων όλων των παρεμβάσεων έχει καθυστερήσει πέρα από κάθε υπολογισμό, με αποτέλεσμα να εκφραστεί και η ανάλογη αγανάκτηση από την πλευρά της ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Παράλληλα, για την προκήρυξη πολλών παρεμβάσεων, εκκρεμούν ακόμα οι υπογραφές για τις αντίστοιχες αποφάσεις, καθώς συναρμόδιος πλέον είναι και ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, ο οποίος θα πρέπει να τις συνυπογράψει.

Τέλη Ιουνίου η προκήρυξη για τα Σχέδια Βελτίωσης

Την Παρασκευή το απόγευμα, 22 Μαΐου, τροποποιήθηκε το κείμενο της πορείας υλοποίησης των τριών παρεμβάσεων του ΣΣ-ΚΑΠ που στοιχειοθετούν τα Σχέδια Βελτίωσης. Ενώ προηγουμένως η διαχειριστική αρχή τοποθετούσε την έναρξη υποβολής αιτήσεων από τον Σεπτέμβριο, τώρα απαλείφθηκε αυτή η αναφορά και λέγεται μόνο ότι η προκήρυξη αναμένεται για τα τέλη Σεπτεμβρίου. Πιο αναλυτικά: «Τον Δεκέμβριο 2025 εκδόθηκε η προδημοσίευση των Παρεμβάσεων. Προβλέπεται μία αίτηση, κοινή και για τις τρεις Παρεμβάσεις. Τον Φεβρουάριο 2026 δόθηκε σε διαβούλευση το θεσμικό πλαίσιο και ακολούθησε η ενσωμάτωση σε αυτό των παρατηρήσεων της διαβούλευσης. Η Κοινή Απόφαση έχει προωθηθεί στις συναρμόδιες υπηρεσίες για σχόλια και παρατηρήσεις. Η έκδοση της Πρόσκλησης που προγραμματίζεται μέχρι τα τέλη Ιουνίου θα ακολουθήσει την υπογραφή της Κοινής Απόφασης. Η έναρξη υποβολής των αιτήσεων θα ξεκινήσει με την ολοκλήρωση προσαρμογής του Πληροφοριακού Συστήματος».

Στο τέλος, επισημαίνεται ότι έχουν μείνει απλήρωτα 1.049 Σχέδια Βελτίωσης από την προηγούμενη προγραμματική περίοδο, τα οποία μεταφέρονται στη νέα περίοδο. Και η διαχειριστική αρχή προσθέτει: «Αναμένεται η εκχώρηση από την ΑΑΔΕ/ΓΔΕΛΕΠ της αρμοδιότητας εκκαθάρισης των αιτήσεων, προκειμένου να εκκινήσει εκ νέου η χρηματοδότηση των μέτρων. Η επανέναρξη των πληρωμών εξαρτάται από την ολοκλήρωση της έκδοσης αποφάσεων ανάθεσης αρμοδιοτήτων για αναγνώριση και εκκαθάριση της δαπάνης και της έκδοσης απόφασης οδηγιών πληρωμής από τον Οργανισμό Πληρωμών».

Το ίδιο ισχύει για όλες τις δράσεις του ΠΑΑ 2015-2022, οι οποίες έχουν αφήσει απλήρωτες «ουρές» και έχουν μεταφερθεί προς πληρωμή από το ΣΣ-ΚΑΠ.

Ρεκόρ καθυστέρησης στους Νέους Αγρότες της προκήρυξης του 2024

Κάθε προηγούμενο καθυστέρησης έχει ξεπεράσει η διαδικασία αξιολόγησης και – σε μελλοντικό χρόνο πληρωμής – των νέων αγροτών, που υπέβαλαν αίτηση για να ενισχυθούν στο πλαίσιο της Παρέμβασης Π3-75.1 «Εγκατάσταση Νέων Γεωργών», που είχε προκηρυχθεί με ημερομηνία 1 Νοεμβρίου 2024. Κι ακόμα – 19 μήνες μετά – δεν έχει οριστικοποιηθεί η αξιολόγηση των φακέλων τους, διότι αναμένονται τα αρχεία του ΟΣΔΕ από την ΑΑΔΕ. Οπότε δεν μπορεί να αποσαφηνιστεί και το πότε θα είναι εφικτή η πληρωμή της α΄ δόσης του προγράμματος.

Πιο συγκεκριμένα, στο έγγραφο της διαχειριστικής αρχής του ΣΣ-ΚΑΠ αναφέρεται: «Ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση των αιτήσεων στήριξης πλην του ελέγχου των εξατομικεύσεων των υποψηφίων για τα έτη 2024 και 2025. Αναμένεται από την ΑΑΔΕ / ΓΔΕΛΕΠ η παράδοση των στοιχείων τυπικής απόδοσης των εκμεταλλεύσεων των υποψηφίων για τα έτη 2024 και 2025, σύμφωνα με την προσδιορισθείσα έκταση και τα προσδιορισθέντα ζώα».

Έχουν «κολλήσει» και τα θερμοκήπια

Στο πλαίσιο της υπ’ αρ. 119311/08.05.2025 πρόσκλησης για την Παρέμβαση Π3-73-2.9 «Επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό και την κατασκευή θερμοκηπίων και προσπελάσιμων στεγάστρων φυτικής παραγωγής» υποβλήθηκαν το 2025 συνολικά 944 αιτήσεις στήριξης με αιτούμενη Δημόσια Δαπάνη ύψους 268 εκατ. ευρώ και συνολικό ύψος επενδύσεων 475 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τη διαχειριστική αρχή, οι προδιαγραφές του πληροφοριακού συστήματος απεστάλησαν τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων ξεκίνησε τον Απρίλιο 2026. «Δεδομένου του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης, δεν αναμένεται συνεισφορά πληρωμών στο τρέχον Ν+2 έτος», επισημαίνεται με νόημα, δηλαδή από το συγκεκριμένο δεν αναμένεται να πραγματοποιηθούν πληρωμές προς δικαιούχους μέσα στο 2026.

Στο 37,73% το ποσοστό απορρόφησης του ΣΣ-ΚΑΠ

Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα της Διαχειριστικής Αρχής, η συνολική Δημόσια Δαπάνη του ΣΣ-ΚΑΠ 2023-2027 ανέρχεται στα 14.372.946.344,98 ευρώ, ενώ η αντίστοιχη ενωσιακή συμμετοχή σε 13.480.914.440,00 ευρώ.

Μέχρι τις 11 Μαΐου, οι εντάξεις Δημόσιας Δαπάνης ανέρχονταν σε 7.337.729.636,62 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 51,05% και οι πληρωμές σε 5.423.112.480,78 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό απορρόφησης 37,73%.

Σύμφωνα με το άρθρο 31 του καν ΕΕ(2021)2116, μετά την εκτελεστική απόφαση για έγκριση του στρατηγικού σχεδίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέβαλλε στο κράτος μέλος αρχικό ποσό προχρηματοδότησης για ολόκληρη τη διάρκεια του στρατηγικού σχεδίου για την ΚΑΠ σε τρεις δόσεις. Το συνολικό ποσό ήταν 109.079.100,48 ευρώ.