Αγροτική πολιτική: ένα είναι το πρόβλημα

του Σπύρου Καχριμάνη, προέδρου στο Κέντρο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας

Η απουσία ιστορικής μνήμης αποτελεί κυρίαρχο χαρακτηριστικό του κομματικού δημόσιου λόγου για την αγροτική πολιτική. Από άγνοια, λήθη ή επιλεκτική «πολιτική αμνησία», όσοι τον αρθρώνουν ανακυκλώνουν διαπιστώσεις δεκαετιών και προβάλλουν χιλιοειπωμένες λύσεις ως «φρέσκες ιδέες».

Η επανάληψη είναι τόσο εμφανής, ώστε ήδη από το 2000 καταγράφονται στα πρακτικά της Βουλής αντιπαραθέσεις για την αντιγραφή κομματικών προγραμμάτων. Ο τότε υπουργός Γεωργίας Γιώργος Ανωμερίτης, απαντώντας σε σχετική κριτική της αντιπολίτευσης, αναρωτιόταν «δεν ξέρω ποιος αντιγράφει ποιον» (Πρακτικά Βουλής, 23.4.2000).

Όποιος ανατρέξει στις προγραμματικές δηλώσεις των υπουργών Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης των τελευταίων τριάντα χρόνων θα συναντήσει, ανεξαρτήτως κυβέρνησης, έναν εντυπωσιακά σταθερό κατάλογο πολιτικών προτεραιοτήτων: ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της υπαίθρου, ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού, στήριξη των νέων αγροτών, κατοχύρωση του αγροτικού επαγγέλματος, εξυγίανση και αναδιάρθρωση των συνεταιρισμών, εκσυγχρονισμός του ΕΛΓΑ, διαφάνεια στη διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων, αντιμετώπιση των παράνομων ελληνοποιήσεων, ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, αγροτική έρευνα και καινοτομία, πιστοποίηση και ποιότητα των προϊόντων, προστασία του περιβάλλοντος και ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων.

Ο κατάλογος αυτός μεταβιβάζεται από κυβέρνηση σε κυβέρνηση και από κάλπη σε κάλπη, σαν ιερό κειμήλιο. Και κάθε φορά λειτουργεί ως πολιτικό υπνωτικό, καλλιεργώντας στους πολίτες την εντύπωση ότι τώρα εντοπίστηκαν τα προβλήματα, τώρα βρέθηκαν οι λύσεις και η δικαίωση επίκειται. Αποσιωπάται όμως ότι τις ίδιες θέσεις έχουν διατυπώσει προκάτοχοι των σημερινών πολιτικών στελεχών, οι οποίοι μάλιστα βρέθηκαν σε θέσεις ευθύνης, χωρίς τελικά να καταφέρουν να τις κάνουν πράξη.

Η ιστορική επανάληψη αφορά και τα ίδια τα προβλήματα, που κατά καιρούς παρουσιάζονται ως πρωτοφανή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις. Ήδη στις 13 Οκτωβρίου 1996 ο τότε υπουργός Γεωργίας Στέφανος Τζουμάκας, σε συνέντευξή του στο «Βήμα» με τίτλο «Θα στείλω τους κλέφτες φυλακή», αποκάλυπτε πληρωμές για ανύπαρκτη παραγωγή και φαινόμενα διαφθοράς. Σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, το 2025, οι απάτες με τις αγροτικές επιδοτήσεις συγκλόνισαν την κοινή γνώμη σαν να αποκαλύπτονταν για πρώτη φορά.

Τα βασικά προβλήματα, επομένως, έχουν εντοπιστεί και οι λύσεις έχουν προταθεί εδώ και δεκαετίες.

Το ένα και μοναδικό, το κεντρικό πρόβλημα της αγροτικής πολιτικής είναι η υλοποίηση. Ακριβέστερα, η μη υλοποίηση.

Και το ερώτημα που αξίζει να τίθεται σε κάθε υποψήφιο είναι: τι ακυρώνει συστηματικά τις εξαγγελίες κάθε φορά που ένα κόμμα αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση; Η πρόχειρη μελέτη της εφαρμογής τους; Η ανεπάρκεια των στελεχών; Οι παρεμβάσεις τρίτων; Ή συμφέροντα ισχυρότερα από κάθε κυβέρνηση; Όποιος ζητά την ψήφο των αγροτών οφείλει πρώτα να απαντήσει σε αυτό.