BeeConnected: Ψηφιακή χαρτογράφηση της μελισσοκομικής δραστηριότητας με επίκεντρο τον παραγωγό
Σε μια εποχή όπου η προστασία της βιοποικιλότητας αποτελεί κεντρικό ζητούμενο για την ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική, η μελισσοκομία παραμένει ένας κλάδος ζωτικής σημασίας, αλλά συχνά αθέατος. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον γεννήθηκε η ιδέα της BeeConnected, μιας πρωτοβουλίας που φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν κοινό τόπο συνάντησης, όπου το μέλι αποκτά ταυτότητα και ο μελισσοκόμος ψηφιακό αποτύπωμα. Μέσα από χαρτογράφηση της δραστηριότητας, ανάδειξη της ιστορίας και της περιοχής κάθε παραγωγού επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη σε μια αγορά που δοκιμάζεται. Η επιχειρηματική ιδέα των Κοντοέ Ειρήνη, Σωφρονά Σταυριάννα, Λούβαρη Άννα, Μέντζιου Μαρία βρέθηκε ανάμεσα σε εκείνες που παρουσιάστηκαν στον Διαγωνισμό Καινοτομίας του GrowHive του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι ίδιες παρουσιάζουν στην «ΥΧ» την ιδέα τους.
Ποιο κενό στην αλυσίδα αξίας της μελισσοκομίας έρχεται να καλύψει το BeeConnected;
Η μελισσοκομία είναι ένας κλάδος με τεράστια περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική σημασία. Παρότι η μέλισσα στηρίζει ολόκληρα οικοσυστήματα και η επικονίαση αποτιμάται σε δισεκατομμύρια ευρώ σε παγκόσμιο επίπεδο, ο άνθρωπος που βρίσκεται πίσω από αυτή τη λειτουργία, ο μελισσοκόμος, παραμένει συχνά αόρατος. Το βασικό κενό στην αλυσίδα αξίας αφορά τη σύνδεση του μελισσοκόμου με τον καταναλωτή, με τους θεσμούς και με την επιστημονική γνώση. Η πληροφορία χάνεται, η προέλευση συγχέεται και το προϊόν συχνά ανταγωνίζεται εισαγόμενα ή νοθευμένα μέλια, με τον μελισσοκόμο να μην λαμβάνει το αντίτιμο και την αναγνώριση της δουλειάς του.
Η BeeConnected έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, δημιουργώντας έναν χώρο όπου η παραγωγή αποκτά πρόσωπο και η πληροφορία εγκυρότητα. Δεν πρόκειται απλώς για ένα ακόμη εργαλείο προβολής ή πώλησης προϊόντων. Η πλατφόρμα στοχεύει στην ανάδειξη του μελισσοκόμου ως προσώπου, της ιστορίας του, της περιοχής του και της συμβολής του ως βασικό κρίκο της αγροτικής οικονομίας και της περιβαλλοντικής ισορροπίας. Παράλληλα, δημιουργεί τις βάσεις για μια οργανωμένη και διαφανή χαρτογράφηση της μελισσοκομικής δραστηριότητας, κάτι που σήμερα απουσιάζει σε εθνικό επίπεδο.
Ποιοι είναι οι βασικοί χρήστες της εφαρμογής και τι είδους υπηρεσίες προσφέρει;
Η BeeConnected απευθύνεται σε όλους τους βασικούς εμπλεκόμενους της μελισσοκομίας, με κεντρικό άξονα τον μελισσοκόμο. Στο δημόσιο περιβάλλον της πλατφόρμας, ο καταναλωτής μπορεί να περιηγηθεί σε έναν χάρτη όπου κάθε σημείο αντιστοιχεί σε έναν πραγματικό παραγωγό και να γνωρίσει την ιστορία του, τα προϊόντα του και την περιοχή δραστηριότητάς του. Ο μελισσοκόμος αποκτά ένα ψηφιακό αποτύπωμα της επαγγελματικής του δραστηριότητας, έναν χώρο παρουσίασης και αναγνώρισης, που σε επόμενο στάδιο μπορεί να εμπλουτιστεί με εργαλεία επιστημονικής υποστήριξης.
Ποια προβλήματα αντιμετωπίζουν σήμερα οι μελισσοκόμοι που μπορούν να λυθούν
μέσω της πλατφόρμας;
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα ο μελισσοκόμος είναι πολυεπίπεδες. Οι κλιματικές μεταβολές, οι ασθένειες και οι εχθροί του μελισσιού απαιτούν συνεχή επιστημονική επαγρύπνηση, ενώ η απώλεια ενδιαιτημάτων περιορίζει τις διαθέσιμες περιοχές μετακίνησης των μελισσιών. Πέρα όμως από το φυσικό περιβάλλον, ο μελισσοκόμος έρχεται αντιμέτωπος με έλλειψη πρόσβασης σε έγκυρη και συγκεντρωμένη πληροφορία, δυσκολία επικοινωνίας με φορείς και ένα ασταθές θεσμικό πλαίσιο.
Ο αθέμιτος ανταγωνισμός από εισαγόμενα μέλια που παρουσιάζονται ως ελληνικά, σε πολύ χαμηλές τιμές, υπονομεύει τόσο το εισόδημα όσο και την αξιοπιστία του επαγγέλματος. Ο καταναλωτής, από την άλλη πλευρά, κινείται σε μια αγορά όπου η πληροφορία είναι συχνά παραπλανητική και πολλές φορές κύριο κριτήριο για την αγορά του μελιού είναι η τιμή και όχι η ποιότητα. Η αδυναμία διάκρισης του αυθεντικού προϊόντος στερεί από τον μελισσοκόμο τη δυνατότητα να ανταμειφθεί δίκαια για τη δουλειά του.
Παράλληλα, απομακρύνει τον καταναλωτή από την αγορά ενός προϊόντος υψηλής αξίας, από την υποστήριξη των μελισσοκόμων στη χώρα και, κατ’ επέκταση, από το λειτούργημα της επικονίασης, το οποίο είναι απαραίτητο τόσο για την πρωτογενή παραγωγή όσο και για το οικοσύστημα συνολικά. Η BeeConnected επιχειρεί να απαντήσει σε αυτές τις δυσκολίες δημιουργώντας έναν κοινό τόπο συνάντησης, όπου η πληροφορία είναι τεκμηριωμένη, ο παραγωγός αναγνωρίσιμος και ο καταναλωτής ενημερωμένος.
Μπορεί η πλατφόρμα να συμβάλλει στην ενίσχυση της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης στην αγορά μελιού;
Η ενίσχυση της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης στην αγορά μελιού αποτελεί βασικό στόχο της BeeConnected. Το θέμα της νοθείας μελιού είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να το έχει αναγνωρίσει, εκφράζοντας τις ανησυχίες της τα τελευταία χρόνια όλο και πιο έντονα. Μέσα από διαδικασίες αυθεντικοποίησης των μελισσοκόμων και τη συνεργασία με φορείς γνώσης, η πληροφορία που φτάνει στον καταναλωτή είναι τεκμηριωμένη και αξιόπιστη. Όταν ο καταναλωτής γνωρίζει ποιος παράγει το μέλι, υπό ποιες συνθήκες και με ποιες δυσκολίες, η εμπιστοσύνη παύει να είναι αφηρημένη έννοια και μετατρέπεται σε συνειδητή επιλογή στήριξης του πραγματικού παραγωγού.
Σε τι στάδιο βρίσκεται αυτή τη στιγμή η επιχειρηματική σας ιδέα και ποια είναι τα επόμενα σχέδια για την ανάπτυξή της;
Η BeeConnected βρίσκεται σήμερα σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Ξεκίνησε καθαρά ως μια ιδέα, με αφορμή τη συμμετοχή στον διαγωνισμό καινοτομίας του ΓΠΑ. Σε αυτή τη φάση, η BeeConnected αποτελεί ένα σαφώς διατυπωμένο όραμα με κοινωνικό και επιστημονικό υπόβαθρο. Το επόμενο βήμα είναι να διερευνηθεί αν και πώς μπορεί να μετατραπεί σε ένα πραγματικό εργαλείο, σχεδιασμένο με βάση τις ανάγκες του ίδιου του μελισσοκόμου και προσαρμοσμένο στις τεχνολογικές δυνατότητες.
