FAO: Με στήριγμα τα ισχυρά αποθέματα η παγκόσμια αγορά σιτηρών
Με ιδιαίτερα ισχυρά αποθέματα ολοκληρωθούν την εμπορική περίοδο 2025-2026 τα σιτηρά, ενώ παραμένουν γενικά θετικές και οι προοπτικές παραγωγής, εκτιμά σε πρόσφατη ανάλυσή του ο FAO, επισημαίνοντας στον αντίποδα, τις αυξανόμενες πιέσεις στο κόστος παραγωγής καθώς παραμένουν τα προβλήματα λόγω των εξελίξεων που πλήττουν τις διεθνείς αγορές ενέργειας και λιπασμάτων.
Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες εκτιμήσεις του Οργανισμού για τα Τρόφιμα και τη Γεωργία των Ηνωμένων Εθνών, η παγκόσμια παραγωγή σιτηρών προβλέπεται να φτάσει τους 3,04 δισ. τόνους, σημειώνοντας αύξηση 6% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Ο FAO αναθεώρησε ανοδικά τις προβλέψεις του για το σιτάρι και το καλαμπόκι, κυρίως λόγω καλύτερων αποδόσεων στην Ευρώπη, ενώ η παραγωγή ρυζιού εκτιμάται ότι θα αγγίξει ιστορικό υψηλό στους 563,4 εκατ. τόνους.
Αυξημένη κατανάλωση και σταθερό εμπόριο
Η παγκόσμια κατανάλωση σιτηρών αναμένεται να διαμορφωθεί στους 2,946 δισ. τόνους, αυξημένη κατά 2,5% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Η μεγαλύτερη αύξηση αφορά το καλαμπόκι που χρησιμοποιείται στις ζωοτροφές, καθώς οι μεγάλες σοδειές έχουν ενισχύσει τη διαθεσιμότητα προϊόντος σε ανταγωνιστικές τιμές. Ανοδικά κινείται και η κατανάλωση ρυζιού, τόσο για διατροφικές όσο και για βιομηχανικές χρήσεις.
Παράλληλα, το διεθνές εμπόριο σιτηρών εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 3,9%, φτάνοντας τους 504,3 εκατ. τόνους. Ταυτόχρονα, το παγκόσμιο εμπόριο ρυζιού αναμένεται να παραμείνει κοντά στα ιστορικά υψηλά επίπεδα, με αυξημένη ζήτηση από χώρες της Αφρικής και της Ευρώπης.
Ρεκόρ αποθεμάτων και επάρκεια στην αγορά
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο FAO στα παγκόσμια αποθέματα σιτηρών, τα οποία προβλέπεται να φτάσουν τους 954,6 εκατ. τόνους έως το τέλος του 2026, επίπεδο που συνιστά ιστορικό υψηλό για το σιτάρι και το ρύζι. Ο δείκτης αποθεμάτων προς χρήση αναμένεται να αυξηθεί στο 32,3% (από 29,6% το 2024/25), στοιχείο που αποτυπώνει επάρκεια προσφοράς και σχετική σταθερότητα στις διεθνείς αγορές.
Τα αποθέματα ρυζιού εκτιμάται ότι θα φτάσουν τους 219,8 εκατ. τόνους, επίπεδο επάρκειας για την κάλυψη, σχεδόν, πέντε μηνών παγκόσμιας κατανάλωσης.
Προβληματισμός για το 2026
Παρά τη θετική εικόνα της τρέχουσας περιόδου, ο FAO συνεχίζει τις προειδοποιήσεις του αναφορικά με τις σημαντικές αβεβαιότητες που συνοδεύουν τις προοπτικές για το 2026. Η αύξηση του κόστους ενέργειας και λιπασμάτων, σε συνδυασμό με τις χαμηλότερες τιμές πώλησης του σιταριού, περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών, ενώ, ενδέχεται να επηρεάσουν τις αποφάσεις για σπορές και χρήση εισροών.
Ενδεικτικά, στις ΗΠΑ, οι ξηροθερμικές συνθήκες και η μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων επιβαρύνουν τις προοπτικές για το σιτάρι, ενώ στην ΕΕ η εικόνα παραμένει γενικά θετική, παρά τις ανησυχίες για μειωμένες βροχοπτώσεις σε ορισμένες περιοχές. Αντίθετα, στην Ινδία αναμένεται νέα παραγωγή-ρεκόρ, ενώ θετικές είναι οι προοπτικές για το καλαμπόκι σε Βραζιλία, Αργεντινή και Νότια Αφρική.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αυξάνει την ανησυχία
Την ίδια ώρα, ο FAO συνδέει άμεσα τις προοπτικές της παγκόσμιας αγροτικής παραγωγής με τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, προειδοποιώντας ότι οι διαταραχές και η συνεχιζόμενη έλλειψη λιπασμάτων ενδέχεται να προκαλέσουν σημαντικές πιέσεις στην παγκόσμια αγροτική παραγωγή και στην επισιτιστική ασφάλεια από το δεύτερο εξάμηνο του 2026 και μέσα στο 2027. Ο Γενικός Διευθυντής του Οργανισμού, QU Dongyu, κατά τη διάρκεια της Υπουργικής Συνάντησης MED9++ στη Ρώμη, επεσήμανε ότι οι διαταραχές στη θαλάσσια διέλευση έχουν ήδη προκαλέσει σοβαρές πιέσεις στις αγορές λιπασμάτων και ενέργειας, με κίνδυνο να επηρεαστούν οι επόμενες σοδειές και η επάρκεια τροφίμων.
Όπως σημείωσε, η γεωργική παραγωγή εξαρτάται από αυστηρά χρονοδιαγράμματα εφαρμογής λιπασμάτων και ακόμη και μικρές καθυστερήσεις στις παραδόσεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις αποδόσεις. Ιδιαίτερα εκτεθειμένες θεωρούνται οι εισαγωγικά εξαρτώμενες χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Μέσης Ανατολής. Ο Οργανισμός καλεί, ακόμη μία φορά, σε διεθνή συνεργασία, ζητώντας από τις κυβερνήσεις άμεση και συντονισμένη δράση, για τη διατήρηση των αλυσίδων εφοδιασμού, τη στήριξη των παραγωγών και τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας.
