Βραχυπρόθεσμες προοπτικές Κομισιόν: Συγκρατημένη αισιοδοξία από την ενίσχυση των εξαγωγών και την ανθεκτική ζήτηση

Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας λόγω και της κατάστασης στη Μέση Ανατολή αλλά και οικονομικών πιέσεων που προκύπτουν και από την τρέχουσα κρίση, οι τελευταίες βραχυπρόθεσμες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026 (επικαιροποίηση Απριλίου) σκιαγραφούν μια αγροδιατροφική αγορά που αναζητά την ισορροπία. Παρά τις προκλήσεις από το υψηλό κόστος εισροών και τις διαταραχές στις αγορές, αρκετοί τομείς εμφανίζουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, με διαφοροποιήσεις, ωστόσο, ανά κλάδο παραγωγής.

Επιστροφή στη σταθερότητα με ερωτηματικά και επιφυλάξεις

Η Κομισιόν εκτιμά ότι η αγορά οδεύει προς μια σχετική σταθεροποίηση, ωστόσο το οικονομικό περιβάλλον παραμένει εύθραυστο και εκτεθειμένο σε εξωτερικούς κραδασμούς. Η συνεχιζόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα τις αγορές ενέργειας, οδηγώντας σε αυξημένο κόστος μεταφορών και διατηρώντας τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα. Οι αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων επιβαρύνουν σημαντικά το κόστος παραγωγής, περιορίζοντας τα περιθώρια των παραγωγών. Παράλληλα, η αβεβαιότητα για τη διάρκεια αυτών των πιέσεων δημιουργεί επιφυλακτικότητα στις επενδύσεις, ενώ και η λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων παραμένει κρίσιμος παράγοντας για την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς.

Σιτηρά και φυτικά έλαια: Μείωση παραγωγής, αλλά ενίσχυση εμπορικής θέσης

Για την περίοδο 2026/27, η παραγωγή σιτηρών στην ΕΕ προβλέπεται να διαμορφωθεί στους 278,1 εκατ. τόνους, μειωμένη κατά 3,2% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στην υποχώρηση των αποδόσεων σε πιο μέσες τιμές, μετά τις εξαιρετικές επιδόσεις του 2025/26.

Η παραγωγή αραβοσίτου αναμένεται αυξημένη κατά 5,3%, αν και οι υψηλές τιμές λιπασμάτων ενδέχεται να περιορίσουν τις καλλιεργούμενες εκτάσεις. Αντίθετα, το σιτάρι αναμένεται να υποχωρήσει κατά 6,2%, από τις εξαιρετικές επιδόσεις της περασμένης χρονιάς. Παρά τη συνολική μείωση, οι καθαρές εξαγωγές σιτηρών προβλέπεται να φτάσουν τους 19 εκατ. τόνους, ενισχυμένες από αυξημένα αρχικά αποθέματα (43 εκατ. τόνοι) και σταθερές εισαγωγές.

Στους ελαιούχους σπόρους, η παραγωγή εκτιμάται αυξημένη κατά 3,3%, κυρίως λόγω της σημαντικής ανόδου (+14,5%) στον ηλίανθο. Η παραγωγή φυτικών ελαίων ενισχύεται αντίστοιχα, οδηγώντας σε αισθητή μείωση των εισαγωγών σε επίπεδα χαμηλότερα κατά 25% από τον μέσο όρο πενταετίας. 

Γάλα και γαλακτοκομικά: Μετατόπιση σε προϊόντα υψηλής αξίας

Η αγορά γάλακτος, μετά την ισχυρή άνοδο του 2025, εισέρχεται σε φάση σταθεροποίησης, σύμφωνα με τις προβλέψεις. Η παραγωγή το 2026 αναμένεται να αυξηθεί οριακά (+0,2%), με την πορεία να διαφοροποιείται εντός του έτους καθώς η αρχική άνοδος αναμένεται να υποχωρήσει στη συνέχεια.

Έτσι, οι τιμές παραγωγού έχουν αρχίσει να διορθώνονται από τα τέλη του 2025, ωστόσο η σταθεροποίησή τους σε βασικά γαλακτοκομικά προϊόντα δημιουργεί προοπτικές εξισορρόπησης. Η μεταποίηση συνεχίζει να κατευθύνεται προς προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως το τυρί και τα παράγωγα ορού γάλακτος, ενισχύοντας τη θέση της ΕΕ στις διεθνείς αγορές.

Το βούτυρο και το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη φαίνεται πως διατηρούν σταθερή παραγωγή μετά την έντονη αύξηση του 2025, ενώ το πλήρες γάλα σε σκόνη συνεχίζει να υποχωρεί λόγω μειωμένης ανταγωνιστικότητας. Αντίθετα, το γιαούρτι και η κρέμα παρουσιάζουν ανοδικές τάσεις, αντανακλώντας τη σταθερή καταναλωτική ζήτηση.

Κρέας: Ανθεκτική η ζήτηση – πιέσεις στην παραγωγή

Η κατανάλωση κρέατος ανά κάτοικο παραμένει σταθερή, παρά τις υψηλές τιμές, γεγονός που υποδηλώνει ανθεκτική ζήτηση, διαπιστώνεται από την ανάλυση της Κομισιόν. Ωστόσο, η παραγωγή μειώνεται στους περισσότερους τομείς: βοδινό (-2,6%), χοιρινό (-1%) και αιγοπρόβειο (-5%), κυρίως λόγω μείωσης στο ζωικό κεφάλαιο και αυξημένου κόστους εκτροφής.

Εξαίρεση αποτελούν τα πουλερικά, με αύξηση 1,4%, ενισχύοντας τη θέση τους ως οικονομικότερη επιλογή για τους καταναλωτές. Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να οδηγήσουν σε αύξηση των εισαγωγών και ταυτόχρονη μείωση των εξαγωγών κρέατος και ζώντων ζώων.

Παρά τις πιέσεις, το θετικό εμπορικό ισοζύγιο της ΕΕ, φαίνεται πως διατηρείται σε βασικούς τομείς όπως το βοδινό, το χοιρινό και τα πουλερικά, στοιχείο που αναδεικνύει την ανταγωνιστικότητα του κλάδου.