Η Αίγυπτος δημιουργεί τεχνητό ποτάμι για την καλλιέργεια σιταριού στην έρημο

Με ένα φιλόδοξο σχέδιο αγροτικής ανάπτυξης στην έρημο, η Αίγυπτος επιχειρεί να ενισχύσει την επισιτιστική της ασφάλεια, να περιορίσει τις εισαγωγές τροφίμων και να μετατραπεί σταδιακά σε εξαγωγική δύναμη αγροτικών προϊόντων. Ο πρόεδρος της χώρας, Αμπντέλ Φατάχ Ελ Σίσι, εγκαινίασε το έργο «New Delta», ένα τεράστιο πρόγραμμα ανάκτησης γης δυτικά του Δέλτα του Νείλου, το οποίο βασίζεται σε ένα εκτεταμένο σύστημα μεταφοράς και επεξεργασίας νερού, που ήδη χαρακτηρίζεται ως «τεχνητό ποτάμι».

Η παρουσίαση του έργου πραγματοποιήθηκε παράλληλα με τη συγκομιδή σιταριού του 2026 σε νέες καλλιεργούμενες εκτάσεις, τις οποίες η αιγυπτιακή κυβέρνηση θεωρεί μέρος του μεγαλύτερου προγράμματος γεωργικής επέκτασης στην ιστορία της χώρας. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το σχέδιο προβλέπει την αξιοποίηση 2,2 εκατομμυρίων φεντανιών, δηλαδή περίπου 9.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, αυξάνοντας την καλλιεργήσιμη γη της Αιγύπτου κατά σχεδόν 15%.

Μείωση της εξάρτησης της χώρας

Η παραγωγή θα επικεντρωθεί κυρίως στο σιτάρι, το καλαμπόκι και τα λαχανικά, αλλά και σε προϊόντα με εξαγωγικό ενδιαφέρον, όπως οι ελιές και τα σύκα. Η αιγυπτιακή ηγεσία επιδιώκει να μειώσει την εξάρτηση της χώρας από τις διεθνείς αγορές τροφίμων, ιδιαίτερα μετά τις πιέσεις που προκάλεσαν ο πόλεμος στην Ουκρανία και η πανδημία Covid-19 στις τιμές και την επάρκεια βασικών προϊόντων.

Ο Αμπντέλ Φατάχ Ελ Σίσι δήλωσε ότι οι επενδύσεις στο έργο ανέρχονται ήδη σε περίπου 800 δισεκατομμύρια αιγυπτιακές λίρες, δηλαδή 15,1 δισεκατομμύρια δολάρια. Τα κεφάλαια αυτά έχουν διατεθεί για την προετοιμασία των εκτάσεων, την κατασκευή υποδομών αποθήκευσης σιτηρών, βιομηχανικών περιοχών και οδικών αξόνων που θα συνδέουν τις νέες καλλιέργειες με τα λιμάνια και την Κοιλάδα του Νείλου.

Το σχέδιο

Καθοριστικό ρόλο στο εγχείρημα παίζει το υδροδοτικό σύστημα. Το σχέδιο βασίζεται στη συλλογή αποστραγγιστικών υδάτων από το δυτικό Δέλτα, τα οποία μεταφέρονται στο τεράστιο συγκρότημα επεξεργασίας El Hammam, στις ακτές της Μεσογείου. Εκεί υποβάλλονται σε επεξεργασία έως και 7,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ημερησίως, πριν διοχετευθούν μέσω καναλιού μήκους 170 χιλιομέτρων και σειράς αντλιοστασίων προς τις ερημικές περιοχές που πρόκειται να καλλιεργηθούν.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει το έργο ως στρατηγική επένδυση για τη δημιουργία περισσότερων από δύο εκατομμυρίων θέσεων εργασίας στη γεωργία, τη μεταποίηση τροφίμων και τις μεταφορές. Ωστόσο, το σχέδιο έχει προκαλέσει και αντιδράσεις. Περιβαλλοντικοί επιστήμονες προειδοποιούν ότι η συνεχής άντληση και μεταφορά τεράστιων ποσοτήτων νερού απαιτεί υψηλή ενεργειακή κατανάλωση και ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τους ήδη περιορισμένους υδατικούς πόρους της χώρας.

Παράλληλα, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οικονομικοί αναλυτές εκφράζουν ανησυχίες για τον αυξημένο ρόλο του στρατού στη διαχείριση του έργου και για την έλλειψη διαφάνειας στους προϋπολογισμούς και στις συμβάσεις. Η υλοποίηση του προγράμματος έχει ανατεθεί σε κρατικούς φορείς που συνδέονται άμεσα με τις ένοπλες δυνάμεις, γεγονός που προκαλεί συζητήσεις σχετικά με τη συγκέντρωση οικονομικής ισχύος σε στρατιωτικούς μηχανισμούς.

Παρά τις επικρίσεις, η αιγυπτιακή κυβέρνηση θεωρεί ότι το «New Delta» αποτελεί τη βάση ενός νέου αναπτυξιακού μοντέλου, με στόχο η χώρα να περάσει από τις μαζικές εισαγωγές βασικών τροφίμων σε μια πιο αυτάρκη και εξαγωγική αγροτική οικονομία.