Ο ξυλώδης πυρήνας κάνναβης ως πολυλειτουργικό εργαλείο στη σύγχρονη γεωργία

Πέρα από την κτηνοτροφία, ο κονιοποιημένος ξυλώδης πυρήνας κάνναβης χρησιμοποιείται με επιτυχία ως υπόστρωμα σε θερμοκηπιακές και εντατικές καλλιέργειες

Η βιομηχανική κάνναβη επανέρχεται δυναμικά στον ευρωπαϊκό αγροτικό χώρο, προσφέροντας πρακτικές λύσεις, που γεφυρώνουν την κτηνοτροφία με τη φυτική παραγωγή στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης. Ο κονιοποιημένος ξυλώδης πυρήνας κάνναβης, δηλαδή το εσωτερικό ξυλώδες τμήμα του στελέχους, αναδεικνύεται σε υλικό υψηλής προστιθέμενης αξίας με ευρύ φάσμα γεωργικών χρήσεων.

Σύμφωνα με ευρωπαϊκά δεδομένα, το 90–95% της παραγόμενης ποσότητας του ξυλώδους πυρήνα στην ΕΕ αξιοποιείται ως υπόστρωμα ζώων, ενώ η παγκόσμια αγορά του υλικού εκτιμάται στα 4,76 δισ. δολάρια για το 2024. Παράλληλα, οι καλλιεργούμενες εκτάσεις βιομηχανικής κάνναβης στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 46,5% τα τελευταία χρόνια, φτάνοντας τα 33.020 εκτάρια.

Χρήση ως υπόστρωμα στην κτηνοτροφία

Η χρήση του ξυλώδους πυρήνα κάνναβης ως στρωμνή εφαρμόζεται ήδη εκτεταμένα σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε εκτροφές:

• βοοειδών
• αιγοπροβάτων
• χοίρων
• ίππων
• πουλερικών

Οι κτηνοτρόφοι καταγράφουν σημαντικά πλεονεκτήματα:

• ουσιαστική μείωση υγρασίας και οσμών αμμωνίας
• βελτιωμένες συνθήκες υγιεινής και ευζωίας
• λιγότερα δερματικά και αναπνευστικά προβλήματα
• απλούστερη και ταχύτερη διαχείριση της στρωμνής

Η ιδιαίτερα υψηλή απορροφητικότητά του, που φτάνει έως και 4–5 φορές το βάρος του σε υγρασία, οδηγεί σε μείωση της συνολικής κατανάλωσης υλικού κατά 30–40%, καθώς απαιτείται λιγότερο συχνή αντικατάσταση σε σχέση με το άχυρο.

Εναλλακτικό υπόστρωμα φυτικών καλλιεργειών

Πέρα από την κτηνοτροφία, ο κονιοποιημένος ξυλώδης πυρήνας κάνναβης χρησιμοποιείται με επιτυχία ως υπόστρωμα σε θερμοκηπιακές και εντατικές καλλιέργειες, αντικαθιστώντας την τύρφη sphagnum, ένα μη ανανεώσιμο υλικό με υψηλό περιβαλλοντικό κόστος.

Έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να αντικαταστήσει έως και το 60–66% της τύρφης σε μίγματα υποστρωμάτων, χωρίς υποβάθμιση της ποιότητας των φυτών. Τα αποτελέσματα περιλαμβάνουν:

• υγιές και ανεπτυγμένο ριζικό σύστημα
• αντίστοιχο χρόνο ανάπτυξης
• ίδια ή αυξημένη παραγωγή καρπού

Με τον τρόπο αυτό, οι παραγωγοί μπορούν να μειώσουν το οικολογικό τους αποτύπωμα χωρίς απώλειες στην απόδοση.

Διατήρηση υγρασίας και εξοικονόμηση νερού

Ο ξυλώδης πυρήνας κάνναβης παρουσιάζει εξαιρετικές ικανότητες συγκράτησης νερού. Πειραματικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι μπορεί να συγκρατήσει έως και το 80% της προστιθέμενης υγρασίας, ποσοστό ανώτερο από άλλα υλικά κάλυψης εδάφους.

Συγκεκριμένα:

• απορροφά έως και 400% του βάρους του σε νερό
• συγκρατεί περίπου 30% περισσότερη υγρασία από το άχυρο
• μειώνει τη συχνότητα άρδευσης
• περιορίζει σημαντικά την εξάτμιση από το έδαφος

Οι ιδιότητες αυτές τον καθιστούν ιδιαίτερα κατάλληλο για τις μεσογειακές συνθήκες, όπου η ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων είναι κρίσιμη.

Βελτίωση εδάφους και κυκλική οικονομία

Ως εδαφοβελτιωτικό ή υλικό κάλυψης, ο ξυλώδης πυρήνας κάνναβης συμβάλλει:

• στη βελτίωση του αερισμού και της αποστράγγισης
• στη διευκόλυνση της ριζικής ανάπτυξης
• στην καταστολή των ζιζανίων
• στη θερμική προστασία του ριζικού συστήματος

Ιδιαίτερης σημασίας είναι η ταχεία κομποστοποίησή του. Η χρησιμοποιημένη στρωμνή:

 αποδομείται γρηγορότερα από το άχυρο

• μετατρέπεται σε οργανικό λίπασμα υψηλής ποιότητας
• εμπλουτίζει το έδαφος με οργανική ουσία και άζωτο
• μειώνει την ανάγκη για συνθετικά λιπάσματα

Με αυτόν τον τρόπο, ενσωματώνεται πλήρως σε μοντέλα κυκλικής οικονομίας, όπου τα υποπροϊόντα της κτηνοτροφίας επιστρέφουν στη γεωργική παραγωγή.

Οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη

Η αυξανόμενη διαθεσιμότητα του ξυλώδους πυρήνα κάνναβης στην ευρωπαϊκή αγορά δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για τους Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφους.

Οικονομικά οφέλη

• μείωση κόστους στρωμνής κατά 30–40%
• εξοικονόμηση νερού στις καλλιέργειες
• περιορισμός χρήσης χημικών λιπασμάτων
• χαμηλότερο κόστος διαχείρισης αποβλήτων

Περιβαλλοντικά οφέλη

• φυσικό και πλήρως βιοδιασπώμενο υλικό
• χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα
• προστασία υδατικών πόρων
• ενίσχυση της βιώσιμης γεωργίας

Συμπέρασμα

Ο κονιοποιημένος ξυλώδης πυρήνας κάνναβης αποτελεί μια αποδεδειγμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη λύση στη σύγχρονη ευρωπαϊκή γεωργία. Από τη στρωμνή των ζώων έως τα υποστρώματα καλλιέργειας και τη βελτίωση του εδάφους, συνδέει την κτηνοτροφία με τη φυτική παραγωγή σε έναν βιώσιμο κύκλο που ενισχύει την παραγωγικότητα, προστατεύει το περιβάλλον και δημιουργεί νέες προοπτικές για τον ελληνικό αγροκτηνοτροφικό τομέα.

του Volodymyr Shcherbenko, Οικονομολόγου, ιδιοκτήτη της εταιρείας WLP.gr