Ψηφιακό χάσμα στην ευρωπαϊκή γεωργία – Μόλις 4 στις 10 εκμεταλλεύσεις έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο 

Η ψηφιακή μετάβαση της ευρωπαϊκής γεωργίας βρίσκεται σε εξέλιξη, ωστόσο η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών παραμένει άνιση μεταξύ των κρατών-μελών, με σημαντικές διαφορές στην πρόσβαση στο διαδίκτυο, στη χρήση ψηφιακών εργαλείων διαχείρισης και στην εφαρμογή τεχνολογιών γεωργίας ακριβείας.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για το 2023, μόλις το 43% των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση δήλωσε ότι διαθέτει πρόσβαση στο διαδίκτυο. Παρά το γεγονός ότι η ψηφιοποίηση αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της πράσινης μετάβασης, ένα μεγάλο μέρος του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα εξακολουθεί να βρίσκεται στα πρώτα στάδια ενσωμάτωσης ψηφιακών υποδομών και εργαλείων.

Την υψηλότερη διείσδυση παρουσιάζουν χώρες της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης. Ειδικότερα, η Δανία, η Γερμανία, η Σλοβακία, η Λετονία, η Τσεχία και η Αυστρία καταγράφουν ποσοστά πρόσβασης στο διαδίκτυο άνω του 90%, γεγονός που δείχνει την ισχυρή σύνδεση μεταξύ ψηφιακών υποδομών και σύγχρονων αγροτικών μοντέλων παραγωγής.

Αντίθετα, η χρήση εξειδικευμένων ψηφιακών συστημάτων παραμένει περιορισμένη. Τα συστήματα πληροφόρησης και διαχείρισης αγροτικών εκμεταλλεύσεων (Farm Management Information Systems – FMIS), δηλαδή οι ψηφιακές πλατφόρμες που βοηθούν τον παραγωγό στην οργάνωση, την παρακολούθηση και τη λήψη αποφάσεων, χρησιμοποιούνται μόλις από το 11% των αγροτικών εκμεταλλεύσεων της ΕΕ.

Πρωταθλήτρια στη χρήση αυτών των εργαλείων είναι η Γαλλία, όπου το ποσοστό υιοθέτησης φτάνει περίπου το 60%, ενώ στις περισσότερες χώρες η εφαρμογή τους βρίσκεται ακόμη σε χαμηλότερα επίπεδα.

Ακόμη πιο περιορισμένη είναι η χρήση ρομποτικών τεχνολογιών. Μηχανήματα που λειτουργούν αυτόνομα χωρίς άμεση ανθρώπινη παρέμβαση χρησιμοποιούνται μόλις από περίπου το 7% των εκμεταλλεύσεων στην ΕΕ, παρά τις σημαντικές δυνατότητες που προσφέρουν στη μείωση του κόστους παραγωγής και στη βελτίωση της αποδοτικότητας.

Στον τομέα της γεωργίας ακριβείας, περίπου το 18% των εκμεταλλεύσεων με χρησιμοποιούμενη γεωργική έκταση (UAA) εφαρμόζει κάποια σχετική τεχνολογία ή πρακτική. Σε αυτές περιλαμβάνονται η στοχευμένη εφαρμογή φυτοπροστατευτικών προϊόντων, οι μεταβλητές δόσεις εισροών, η χρήση δεδομένων από αισθητήρες, δορυφόρους και GPS, καθώς και η παρακολούθηση καλλιεργειών και εδαφών.

Παρότι το ποσοστό των εκμεταλλεύσεων που εφαρμόζουν γεωργία ακριβείας παραμένει περιορισμένο, αυτές διαχειρίζονται περίπου το 44% της συνολικής γεωργικής έκτασης της ΕΕ, γεγονός που δείχνει ότι οι μεγαλύτερες και πιο οργανωμένες μονάδες έχουν ήδη προχωρήσει σημαντικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Σε επίπεδο κρατών-μελών, οι διαφορές είναι ιδιαίτερα έντονες. Το Λουξεμβούργο, η Φινλανδία και η Εσθονία εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά χρήσης τεχνολογιών γεωργίας ακριβείας, με πάνω από το 75% της γεωργικής έκτασης να διαχειρίζεται από εκμεταλλεύσεις που αξιοποιούν τέτοια εργαλεία.

Στον αντίποδα, η Κύπρος βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο με περίπου 1%, ενώ η Ελλάδα και η Ρουμανία καταγράφουν ποσοστά μεταξύ 10% και 15%.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η ψηφιοποίηση αποτελεί πλέον βασική προϋπόθεση για τη γεωργία του μέλλοντος, ωστόσο η πρόσβαση σε υποδομές, η χρηματοδότηση των επενδύσεων και η τεχνική υποστήριξη των παραγωγών παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες ώστε η νέα τεχνολογική εποχή να φτάσει σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό αγροτικό χώρο.

Πρωταθλήτρια στη χρήση αυτών των εργαλείων είναι η Γαλλία, όπου το ποσοστό υιοθέτησης φτάνει περίπου το 60%.