Ανησυχία στους αγρότες για τα σχέδια βελτίωσης λόγω των πολιτικών εξελίξεων

-Διαφήμιση-

των Αντώνη Ανδρονικάκη, Μαρίας Αμπατζή, Γιώργου Αργυρίου, Γιώργου Ρούστα,  Νικολέτας Τζώρτζη

Με θολό τοπίο μοιάζει η υπόθεση στα Σχέδια Βελτίωσης. Τη στιγμή που οι περιφέρειες έχουν χωριστεί σε δύο ή τρεις ταχύτητες (Κρήτη, Θεσσαλία, Ήπειρος οι πιο προχωρημένες, Κεντρική Μακεδονία σχετικά προχωρημένη και όλες οι υπόλοιπες πολύ πιο πίσω), κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πώς θα εξελιχθεί η διαδικασία της αξιολόγησης, πότε θα ολοκληρωθεί και βάσει ποιων προϋποθέσεων.

Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών φαίνεται πως δημιουργεί άλλες προτεραιότητες στην παρούσα φάση για το κυβερνητικό επιτελείο, που ίσως επηρεάσουν και τη Βάθη. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «ΥΧ», η ΥΑ, που περιλαμβάνει τη διευθέτηση μιας σειράς θεμάτων ώστε να προχωρήσουν τα Σχέδια, έχει ολοκληρωθεί και περιμένει την υπογραφή της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΑΑΤ.

Μεταξύ άλλων, αυτή θα περιλαμβάνει:

i) Την αντικατάσταση της απόφασης του Μαρτίου που περιλάμβανε τον καθορισμό εύλογου κόστους («τιμοκατάλογο») του 80% των τρακτέρ της ελληνικής αγοράς, με οδηγίες προς τους αξιολογητές όπου προστίθενται και τα παρελκόμενα συν τα υπόλοιπα μοντέλα των τρακτέρ.

ii) Zητήματα που σχετίζονται με την έκδοση ενημερότητας δικαιούχων.

iii) Παράταση της αξιολόγησης για αρκετούς μήνες αργότερα, το φθινόπωρο, ένα θέμα που πρώτη είχε αποκαλύψει και αναδείξει η «ΥΧ» σε προηγούμενο φύλλο (17/5/2019).

Σε μια εντελώς ρευστή κατάσταση, που δεν βοηθάει στο να αποφευχθεί μια αρνητική εξέλιξη, όπως θα είναι η μετάθεση της ημερομηνίας λήξης των αξιολογήσεων για τα τέλη Οκτωβρίου, το μόνο δεδομένο είναι ότι ορισμένες περιφέρειες έχουν προχωρήσει όσο περισσότερο μπορούν, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι διαθέτουν έμπειρα και «μπαρουτοκαπνισμένα» στελέχη.

Άλλες, πάλι, βρίσκονται πιο πίσω, για έναν συνδυασμό αιτίων, που συνδέονται και με το γεγονός ότι από την πρώτη στιγμή θεώρησαν το ζήτημα της πληρωμής των αξιολογητών προαπαιτούμενο, για να ξεκινήσουν οι αξιολογήσεις.

Τα στοιχεία που έχει συλλέξει η «ΥΧ» δεν βρίσκονται μακριά από την πληροφορία που έδωσε στη συνέντευξη Τύπου της προηγούμενης εβδομάδας ο γενικός γραμματέας του ΥΠΑΑΤ, ότι «ορισμένες περιφέρειες βρίσκονται στο 80%».

Η κατάσταση, σε ό,τι αφορά τη Θεσσαλία, αλλά και σε περιοχές που βρίσκονται πιο πίσω (Πελοπόννησος, Δυτική Ελλάδα, Ανατ. Μακεδονία – Θράκη), έχει ως εξής:

 

Θεσσαλία

Εν αναμονή της τροποποιητικής υπουργικής απόφασης

Στο ακουστικό τους αναμένουν οι Θεσσαλοί μελετητές, προκειμένου να ολοκληρώσουν την αξιολόγηση των φακέλων των Σχεδίων Βελτίωσης, καθώς εκκρεμεί από το ΥΠΑΑΤ ο επικαιροποιημένος τιμοκατάλογος για την αγορά τρακτέρ.

Όπως είναι γνωστό, το ενδιαφέρον των Θεσσαλών για το πρόγραμμα είναι τεράστιο, καθώς θεωρείται το μόνο αναπτυξιακό μέτρο που αφορά τη φυτική και τη ζωική παραγωγή, χωρίς ηλικιακούς περιορισμούς (από 18 έως 61 έτη) και με στόχο την ανανέωση του αγροτικού δυναμικού, από την αγορά δέντρων μέχρι την τυποποίηση προϊόντων και την προμήθεια αγροτικών μηχανημάτων.

Στη Θεσσαλία έχουν υποβληθεί 1.762 αιτήσεις και έχει εγκριθεί το 60% εξ αυτών, με τις περισσότερες να προέρχονται από τον Νομό Λάρισας. Εφόσον εκδοθεί η νέα τροποποιητική απόφαση, οι αιτήσεις θα επιστρέψουν προς επικαιροποίηση στις νομαρχιακές γνωμοδοτικές επιτροπές, ενώ όλοι θεωρούν δεδομένη την παράταση της σχετικής προθεσμίας (πληρωμής και των μελετητών), που λήγει τέλος Ιουνίου.

Όσον αφορά την περίφημη υπερδέσμευση του προϋπολογισμού, στη Θεσσαλία η εκτίμηση είναι ότι, λόγω αυξημένου ενδιαφέροντος, ο διπλασιασμός των κονδυλίων που ακούγεται (από 26 εκατ. να αυξηθούν σε 52 εκατ.) δεν θα προκαλέσει ικανοποίηση, καθώς οι προσδοκίες που δημιουργήθηκαν δεν καλύπτονται με τέτοια νούμερα. Όλοι πλέον έχουν στραμμένο το βλέμμα τους στη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του ΠΑΑ, στις 25 Ιουνίου, στα Χανιά της Κρήτης, όπου εκτιμούν ότι θα υπάρξουν ανακοινώσεις και θα δοθούν διευκρινίσεις ως προς τη σωστή αξιολόγηση των φακέλων.

 

Αν. Μακεδονία – Θράκη

Περιμένοντας τις λίστες

Οι αξιολογητές των ΔΑΟΚ σε επίπεδο ΠΑΜ-Θ εξετάζουν τους φακέλους των Σχεδίων Βελτίωσης, χωρίς ωστόσο να μπορούν να ολοκληρώσουν το έργο τους, καθώς αναμένουν από την Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογών του ΠΑΑ ορισμένα βασικά «εργαλεία».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η «λίστα» εύλογου κόστους παρελκόμενων και ελκυστήρων, που σύμφωνα με αξιολογητές θεωρείται απαραίτητη για την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Ορισμένοι αξιολογητές υποστηρίζουν ότι δεν μπορούν να κλείσουν τους φακέλους και να οριστικοποιήσουν τα αιτήματα χωρίς να καλυφθούν οι συγκεκριμένες εκκρεμότητες. Στελέχη των ΔΑΟΚ επισημαίνουν ότι και σε άλλες περιοχές της χώρας αντιμετωπίζουν τα ίδια θέματα και δεν πρόκειται να προλάβουν τα χρονοδιαγράμματα.

Πιθανολογούν ότι θα δοθεί αναγκαστικά παράταση, πέραν της 30ής Ιουνίου, ενδεχομένως μέχρι τον Σεπτέμβρη ή ακόμα και τον Οκτώβρη. «Εάν έρθουν τα συγκεκριμένα εργαλεία στην ΠΑΜ-Θ, μέσα σε 20 μέρες θα έχει ολοκληρωθεί μεγάλο μέρος αξιολογήσεων, ώστε να ξεκινήσουν οι γνωμοδοτικές επιτροπές», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

 

Πελοπόννησος

Θολό το τοπίο λόγω τρακτέρ

Αδιευκρίνιστη παραμένει η πορεία εξέτασης των φακέλων και στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, αφού τα εμπόδια για την ολοκλήρωση του έργου είναι σημαντικά. Κυρίαρχο ρόλο παίζουν οι διαφοροποιήσεις στις τιμές που υπάρχουν για αγορά τρακτέρ ή άλλων παρελκόμενων. Όπως μας ενημέρωσε η Βασιλική Σπυροπούλου, από τη ΔΑΟΚ Αργολίδας, «δεν είναι δυνατό να έχουμε εικόνα για το κατά πόσον έχουμε προχωρήσει, αφού περιμένουμε και διασταυρωτικούς ελέγχους από το υπουργείο.

Το 80% των σχεδίων αφορά αγορά τρακτέρ και άλλων παρελκόμενων και εκεί παρουσιάστηκαν μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές που έφταναν, κατά μέσο όρο 3.000 ευρώ. Τώρα το υπουργείο προσπαθεί να δημιουργήσει έναν «πίνακα» για το εύλογο κόστος, ώστε να προχωρήσουμε. Πρόβλημα, επίσης, που αφορά αρκετούς νέους αγρότες, έχει προκύψει με τις ασφαλιστικές ενημερότητες. Όλα αυτά καθυστερούν τις τελικές αποφάσεις».

Μπλέξιμο με ανταλλαγές φακέλων και τεχνικά θέματα

Από τη ΔΑΟΚ Αρκαδίας, η υπεύθυνη για τα Σχέδια Βελτίωσης της περιφέρειας, Μαρία Μαμαλούκου, μας έδωσε την εικόνα διανομής των φακέλων, μέσα από την οποία φαίνεται ότι οι 126 φάκελοι της Αργολίδας έχουν διαβιβαστεί στην Αρκαδία. Από τους 323 της Κορινθίας έχουν μοιραστεί 298 στη Λακωνία και 25 στην Αρκαδία. Από τους 103 φακέλους της Αρκαδίας έχουν πάει 93 στη ΔΑΟΚ Τριφυλίας και οι 10 στη ΔΑΟΚ Μεσσηνίας. Οι 269 της ΔΑΟΚ Μεσσηνίας έχουν σταλεί στην Αργολίδα.

Οι 399 της Λακωνίας έχουν διαβιβαστεί ως εξής: 299 στη ΔΑΟΚ Μεσσηνίας και 100 στην Κορινθία. Τέλος, στη ΔΑΟΚ Κορινθίας έχουν διαβιβαστεί οι 198 φάκελοι της ΔΑΟΚ Τριφυλίας. Όπως μας επεσήμανε, όμως, η κα Μαμαλούκου, «υπάρχουν αρκετά προβλήματα στο ηλεκτρονικό σύστημα. Υπάρχουν φάκελοι που δεν μπορούν να δουν οι αξιολογητές καθόλου, υπάρχουν φάκελοι που αφορούν την Περιφέρεια Πελοποννήσου και εμφανίζονται σε άλλη περιφέρεια».

 

Δυτική Ελλάδα

25 φάκελοι ανά αξιολογητή

Τέλος καλοκαιριού εκτιμάται πως θα έχει ολοκληρωθεί η πρώτη φάση της αξιολόγησης των συνολικά 1.214 φακέλων Σχεδίων Βελτίωσης στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία από τις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) Ηλείας, Αχαΐας και Αιτωλοακαρνανίας.

Την περίοδο που διανύουμε, οι αξιολογητές, που περιλαμβάνονται στο σχετικό μητρώο, εξετάζουν τις προτάσεις νέων και παλαιών αγροτών που έχουν καταθέσει φακέλους για επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Πρόκειται για μία χρονοβόρα διαδικασία, που απαιτεί ενδελεχή εξέταση όλων των φακέλων.

Επιπλέον, σε εκκρεμότητα βρίσκονται από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης οι απαντήσεις σε ερωτήματα που έχουν υποβληθεί από τους αξιολογητές, προκειμένου να λυθούν διάφορα ζητήματα που προκύπτουν. Υπάρχει η εκτίμηση ότι κατά τον Σεπτέμβρη – Οκτώβρη θα ξεκινήσει η αξιολόγηση της γνωμοδοτικής επιτροπής και ακολούθως θα ανακοινωθούν οι σχετικοί πίνακες, για να υποβληθούν οι όποιες ενστάσεις.

«Είναι μια χρονοβόρα διαδικασία. Δεν θέλουμε να αδικήσουμε κανέναν, γι’ αυτό είμαστε πολύ προσεκτικοί και ακολουθούμε την ίδια διαδικασία για όλους. Στην Αχαΐα υπάρχουν 12 αξιολογητές για περίπου 300 φακέλους. Κάνουμε ότι είναι ανθρωπίνως δυνατό για να φέρουμε εις πέρας την όλη διαδικασία», μας εξηγεί αξιολογητής από την περιοχή. Να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός των υποβληθέντων φακέλων αγγίζει τα 70 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η αρχική πίστωση για την περιφέρεια ανέρχεται σε 28,5 εκατ. ευρώ.

Ωστόσο, καταβάλλεται προσπάθεια για αύξηση του αρχικού προϋπολογισμού, ώστε να ενταχθεί το σύνολο των αγροτών που θα πληροί τις προϋποθέσεις. Στην κατεύθυνση αυτή θα προχωρήσει η αξιολόγηση των προτάσεων, ώστε να υλοποιηθεί η πρώτη φάση του προγράμματος και εν συνεχεία να διεκδικηθούν επιπλέον πιστώσεις για τους επιλαχόντες.

 

Και ξαφνικά… εκχώρηση

Αν και τόσο ο υπουργός ΑΑΤ, όσο και ο αρμόδιος γενικός γραμματέας, απάντησαν με μεγάλη φειδώ στην ερώτηση της «ΥΧ» για την πορεία των Σχεδίων, ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε μια… ατάκα του Χ. Κασίμη προς το τέλος της συνέντευξης Τύπου της προηγούμενης εβδομάδας.

Σε εκείνο το σημείο, ο γ.γ. ανέφερε ότι «αν και ο όρος δεν είναι ακριβώς ο πιο ορθός, το ζήτημα της “εκχώρησης” των δικαιωμάτων της ενίσχυσης του παραγωγού στις τράπεζες επιλύθηκε από το ΥΠΑΑΤ, ώστε να διευκολύνονται οι αγρότες κατά την αγορά τρακτέρ μέσω Σχεδίου Βελτίωσης».

Το συγκεκριμένο ζήτημα έφθινε εδώ και μήνες και άπαντες είχαν μείνει με την εντύπωση ότι δεν προχώρησε. Ωστόσο, σύμφωνα με ρεπορτάζ της «ΥΧ», το θέμα προχώρησε τελικά, καθώς αποτέλεσε λύση για το 15% των δικαιούχων στην προηγούμενη προγραμματική περίοδο.

Θεωρητικά, η εκχώρηση αφορά μόνο τον παραγωγό και την τράπεζα, ενώ έμπειροι μελετητές ανέφεραν ότι με αυτόν τον τρόπο διευκολύνονται αρκετοί παραγωγοί που παίρνουν δάνειο από τράπεζα, ακόμα και αν δεν διαθέτουν όλο το ποσό της ίδιας συμμετοχής. Δηλαδή:

1) Ο αγρότης παίρνει τραπεζικό δάνειο και αποπληρώνει το μηχάνημα που θέλει να αγοράσει, καταβάλλοντας το απαιτούμενο ποσό στην επιχείρηση του ελκυστήρα / παρελκόμενου.

2) Το ποσό της ενίσχυσης που δικαιούται ο παραγωγός κατατίθεται στον λογαριασμό του και «εκχωρείται» στην τράπεζα.

3) Εάν ο παραγωγός χρειάζεται επιπλέον δανεισμό, η τράπεζα εξετάζει κατά περίπτωση το αίτημα, δίνοντάς του τη δυνατότητα να συνάψει μια συμφωνία μεσοπρόθεσμου δανεισμού (διετούς ή μεγαλύτερης διάρκειας) με καθορισμένες δόσεις.

 

Άρθρο της «ΥΧ» που κυκλοφόρησε την Παρασκευή 31 Μαΐου 2019
-Διαφήμιση-