Οι προοπτικές της βιολογικής σποροπαραγωγής σε Ελλάδα και Ευρώπη

Στο πλαίσιο της διεθνούς αγροτικής έκθεσης Agrotica 2026, η θεματική εκδήλωση με τίτλο «Βιολογική Σποροπαραγωγή: Σύγχρονες Προοπτικές και Προκλήσεις» ανέδειξε τις δυνατότητες και τις προκλήσεις, που αντιμετωπίζει ο κλάδος της βιολογικής σποροπαραγωγής στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από την οργάνωση Αιγίλοπας, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου LiveSeeding, με στόχο να συγκεντρώσει επιστήμονες, ερευνητές και επαγγελματίες του αγροδιατροφικού τομέα και να δημιουργήσει έναν χώρο ουσιαστικού διαλόγου για την πορεία του κλάδου, τις τάσεις της αγοράς, αλλά και τα σημαντικά ζητήματα που προκύπτουν από την παραγωγή βιολογικού σπόρου.

Συμμετοχές υψηλού επιπέδου

Στην ημερίδα μίλησαν οι:

• Κουτής Κωνσταντίνος, MSc, PhD, Γεωπόνος και Διευθυντής του Αιγίλοπα

• Μυλωνάς Γιάννης, Ερευνητής και Αναπληρωτής Διευθυντής της Τράπεζας Γενετικής Βελτίωσης & Φυλογενετικών Πόρων του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ

• Κωστάκης Γιώργος, Γεωπόνος-Οικονομολόγος και Διευθυντής της OIKOS SEEDS

Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν τόσο τις βασικές προκλήσεις όσο και τις ευκαιρίες που δημιουργεί η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής σπόρων, αναδεικνύοντας την κρίσιμη σημασία του βιολογικού σπόρου για την ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας.

Η εμπειρία της OIKOS SEEDS

Στην εκδήλωση, ο κ. Γιώργος Κωστάκης, εκπροσωπώντας την OIKOS SEEDS, παρουσίασε αναλυτικά την εμπειρία της εταιρείας στο πρόγραμμα LiveSeeding Europe, καθώς και τα διδάγματα που προέκυψαν από τη συμμετοχή της στον τομέα της βιολογικής σποροπαραγωγής.

Η OIKOS SEEDS, με 31 χρόνια παρουσίας στην ελληνική αγορά, δραστηριοποιείται στη σποροπαραγωγή και διάθεση ποιοτικού πιστοποιημένου σπόρου 16 ελληνικών παραδοσιακών ποικιλιών λαχανικών και μίας ποικιλίας βίκου. Η εταιρεία συνεργάζεται με πάνω από 100 σποροπαραγωγούς και η ετήσια έκταση σποροπαραγωγής της για το 2025 έφτασε τα 5.500 στρέμματα, με συνολική παραγωγή περίπου 500 τόνων σπόρων βίκου και λαχανικών. Το δίκτυο διανομής της περιλαμβάνει 450 γεωπονικά καταστήματα και ενώσεις αγροτικών συνεταιρισμών, ενώ εδώ και 20 χρόνια εξάγει πιστοποιημένο πολλαπλασιαστικό υλικό σε πέντε χώρες.

Η OIKOS SEEDS συμμετέχει επίσης σε διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς, όπως η International Seed Federation (ISF), η International Society for Agricultural Sciences, το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Liveseeding Europe, καθώς και σε ελληνικούς φορείς όπως η Ελληνική Επιστημονική Εταιρεία Γενετικής Βελτίωσης Φυτών και ο Σύλλογος Ελλήνων Σποροπαραγωγών και Σποροφύτων.

Τέσσερα διδάγματα από το πρόγραμμα LiveSeeding

Ο κ. Κωστάκης ανέλυσε τα τέσσερα βασικά αποτελέσματα της συμμετοχής της εταιρείας στο πρόγραμμα:

1. Γνώση για την υγεία του σπόρου

Η συνεργασία με ερευνητικές ομάδες, όπως το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, έδωσε τη δυνατότητα στην εταιρεία να βελτιώσει τις μεθόδους ελέγχου της υγείας του σπόρου. Η ανίχνευση ιών και βακτηρίων πριν τη διάθεση των σπόρων εξασφαλίζει καλύτερη φυτρωτικότητα και μεγαλύτερη αξιοπιστία στο χωράφι.

2. Βελτιωμένες διαδικασίες επεξεργασίας

Ο καθαρισμός, η επιλογή, ο έλεγχος και η προετοιμασία του σπόρου αποτελούν κρίσιμα στάδια για την υγεία των φυτών και την παραγωγικότητα. Μέσω του προγράμματος, η OIKOS SEEDS βελτίωσε τις τεχνικές επεξεργασίας, αυξάνοντας την ποιότητα και την αξιοπιστία του σπόρου.

3. Διαχείριση γενετικού υλικού και βιολογικά ετερογενή υλικά (OHM)

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία είναι η χρήση βιολογικών ετερογενών πληθυσμών, που χαρακτηρίζονται από γενετική ποικιλότητα μέσα στον ίδιο πληθυσμό. Η ποικιλομορφία αυτή προσφέρει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε ακραίες συνθήκες, ασθένειες ή περιβαλλοντικές πιέσεις, καθιστώντας τον πληθυσμό πιο βιώσιμο και προσαρμοσμένο στο φυσικό περιβάλλον.

4. Κατανόηση της αγοράς βιολογικού σπόρου

Η συμμετοχή στο Liveseeding έδωσε τη δυνατότητα στην εταιρεία να διαπιστώσει ότι η αγορά βιολογικού σπόρου εξελίσσεται. Υπάρχει πλέον μεγαλύτερο ενδιαφέρον από βιοκαλλιεργητές και ένα ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο που προωθεί τη χρήση πραγματικά βιολογικού σπόρου.

Οι προκλήσεις

Ο κ. Κωστάκης υπογράμμισε ότι η συνεργασία μεταξύ παραγωγών και ερευνητών αποτελεί πρόκληση. Οι επιστήμονες συχνά επικεντρώνονται σε εξειδικευμένη γνώση, ενώ οι παραγωγοί και οι επιχειρήσεις εργάζονται σε ένα δυναμικό και πρακτικό περιβάλλον. Η γεφύρωση αυτών των δύο κόσμων είναι απαραίτητη για την επίτευξη αποτελεσμάτων που ενισχύουν την ποιότητα και την ανθεκτικότητα των σπόρων.

Το μήνυμα προς τους παραγωγούς

Η κεντρική επισήμανση της ομιλίας ήταν η αξία του σπόρου ως πρώτου κρίκου της τροφικής αλυσίδας. Η παραγωγή ασφαλούς, θρεπτικού και υψηλής ποιότητας προϊόντος ξεκινά από έναν υγιή και προσαρμοσμένο σπόρο. Η επένδυση στη βιολογική σποροπαραγωγή ανοίγει νέες προοπτικές για τους παραγωγούς, καθώς η ζήτηση για βιολογικό σπόρο στην Ευρώπη αυξάνεται σταθερά.

Η αξιοποίηση της γενετικής βιοποικιλότητας και των βιολογικών ετερογενών πληθυσμών αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την ανθεκτικότητα και την προσαρμοστικότητα των καλλιεργειών στις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες και στις περιορισμένες χημικές εισροές.

Ο ρόλος των παραγωγών

Ο κ. Κωστάκης έκλεισε την ομιλία του υπενθυμίζοντας ότι η δουλειά του αγρότη δεν είναι απλώς επάγγελμα, αλλά η βάση της κοινωνίας. Κάθε σπόρος που φυτεύεται στο χωράφι αντιπροσωπεύει την αρχή της τροφής που φτάνει στο τραπέζι όλων. Η ισχυρή συνεργασία μεταξύ παραγωγών, επιστημόνων και σποροπαραγωγών είναι απαραίτητη για ένα ασφαλές και βιώσιμο μέλλον της γεωργίας.

Συμπέρασμα

Η εκδήλωση της Agrotica 2026 ανέδειξε με σαφήνεια τις σύγχρονες προοπτικές και προκλήσεις της βιολογικής σποροπαραγωγής στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Μέσα από τη συνεργασία παραγωγών, ερευνητών και φορέων όπως τον Αιγίλοπα και την OIKOS SEEDS, η ελληνική βιολογική γεωργία έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει την ποιότητα, την ανθεκτικότητα και την προσαρμοστικότητα των σπόρων, δημιουργώντας παράλληλα νέες ευκαιρίες στην αγορά και προοπτικές ανάπτυξης για τους παραγωγούς.

Η εμπειρία από το πρόγραμμα Liveseeding Europe δείχνει ότι η σωστή διαχείριση του σπόρου, η αξιοποίηση της γενετικής ποικιλότητας και η προσαρμογή στις ευρωπαϊκές πολιτικές και απαιτήσεις, μπορούν να αποτελέσουν τον οδηγό για ένα βιώσιμο και δυναμικό μέλλον της βιολογικής γεωργίας στην Ελλάδα και την Ευρώπη.