«Πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι»: Οργή για την ακύρωση των βιολογικών προγραμμάτων
Eντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στον πρωτογενή τομέα η απόφαση για την ακύρωση της προκήρυξης του 2025 των προγραμμάτων ενίσχυσης της βιολογικής μελισσοκομίας και κτηνοτροφίας, με παραγωγούς από όλη τη χώρα να κάνουν λόγο στην «ΥΧ» για αιφνιδιαστικές εξελίξεις, που τους δημιουργούν σοβαρά οικονομικά και λειτουργικά προβλήματα.
Μελισσοκόμοι και κτηνοτρόφοι εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί και αντιδρούν έντονα, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις όχι μόνο πλήττουν την παραγωγική τους δραστηριότητα, αλλά υπονομεύουν και τον σχεδιασμό που είχαν κάνει τα προηγούμενα χρόνια, βασιζόμενοι σε θεσμοθετημένες ενισχύσεις. Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του προέδρου του Μελισσοκομικού Συλλόγου Λάρισας, Κώστα Καλαπούτη, στην «ΥΧ», ο οποίος αναφέρει ότι «με την απόφαση αυτή τιμωρείται αδικαιολόγητα όλος ο κλάδος. Μου θυμίζει τη ρήση “πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι” αυτή η τακτική».
Σύμφωνα με εκπροσώπους του κλάδου, πολλοί παραγωγοί είχαν προχωρήσει σε επενδύσεις, πιστοποιήσεις και αυξημένο κόστος παραγωγής, προσδοκώντας στην ένταξή τους στο πρόγραμμα, γεγονός που καθιστά την τρέχουσα κατάσταση ακόμη πιο πιεστική. Παράλληλα, θέτουν ζητήματα διαφάνειας, ελέγχων και δίκαιης κατανομής των ενισχύσεων, ενώ δεν λείπουν οι αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκαν και εφαρμόστηκαν οι συγκεκριμένες δράσεις.
Την ίδια στιγμή, επισημαίνουν ότι ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με αυξημένο κόστος παραγωγής, αβεβαιότητα στις αγορές και επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, γεγονός που εντείνει περαιτέρω την ανησυχία για τη βιωσιμότητα πολλών εκμεταλλεύσεων. Οι αντιδράσεις αναμένεται να συνεχιστούν, με τους φορείς να ζητούν επαναξιολόγηση των αποφάσεων και άμεσες λύσεις στήριξης.
Θεσσαλία: «Τιμωρείται αδικαιολόγητα όλος ο κλάδος»
Την αντίθεσή του στην απόφαση του ΥΠΑΑΤ να περικόψει τα κονδύλια για τη βιολογική μελισσοκομία εκφράζει ο πρόεδρος του Μελισσοκομικού Συλλόγου Λάρισας, Κώστας Καλαπούτης, επισημαίνοντας ότι «με την απόφαση αυτή τιμωρείται αδικαιολόγητα όλος ο κλάδος. Μου θυμίζει τη ρήση “πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι” αυτή η τακτική.
Από το 2023, οπότε και “έτρεξε” το τελευταίο πρόγραμμα, αρκετοί μελισσοκόμοι, αναμένοντας το νέο, πλήρωναν για πιστοποιήσεις σε διάφορες εταιρείες, ενώ λόγω του περιορισμού της εγκατάστασης των κυψελών είχαν και μειωμένη παραγωγή. Και έρχεται ξαφνικά το κράτος και λέει “στοπ” στο χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα, παραβλέποντας το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια βρισκόμαστε αντιμέτωποι με αυξανόμενο κόστος παραγωγής και αθέμιτο ανταγωνισμό.
Εμείς, που μεταφέρουμε τις κυψέλες από περιοχή σε περιοχή, το τελευταίο διάστημα λόγω των υπέρογκων αυξήσεων στα καύσιμα αντιμετωπίζουμε μεγάλο πρόβλημα ρευστότητας. Αναρωτιέμαι αν, για την περικοπή των κονδυλίων από τη βιολογική κτηνοτροφία, θα υπάρξει κάποιο άλλο χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα ως αντιστάθμισμα», καταλήγει ο κ. Καλαπούτης.
Αναφορικά με τη συγκομιδή της φετινής σεζόν, η οποία ξεκινά από τα ορεινά με το έλατο, τη βελανιδιά και την καστανιά, οι μελισσοκόμοι εκφράζουν προβληματισμό για τον τρύγο.
Σύμφωνα με τον κ. Καλαπούτη, «η κλιματική κρίση συνεχίζει να ταλαιπωρεί τα μελίσσια. Οι απότομες αλλαγές του καιρού τον Μάρτιο και τον Απρίλιο τρέλαναν τα μελίσσια και αυτό, δυστυχώς, θα έχει επιπτώσεις στη συγκομιδή».
Κτηνοτρόφοι: Οι διαθέσιμοι πόροι που έχουμε πλέον είναι ελάχιστοι
Απαράδεκτη χαρακτηρίζει τη σχετική απόφαση της ηγεσίας του ΥΠΑΑΤ ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, Δημήτρης Μπαλούκας.
«Το γεγονός ότι η Πολιτεία δεν μπορεί να ελέγξει τις παρανομίες και να βάλει μια τάξη δεν πρέπει να επιβαρύνει οικονομικά τον πολύπαθο κτηνοτροφικό κλάδο», σημειώνει ο Ελασσονίτης κτηνοτρόφος και προσθέτει: «Από τη στιγμή που καταργήθηκε το “πρασίνισμα”, δημιουργήθηκαν τα οικολογικά σχήματα και, ενώ όλοι οι κλάδοι είχαν διάφορες επιλογές ως αντιστάθμισμα, εμείς είχαμε ένα και μοναδικό: τη βιολογική κτηνοτροφία. Και έρχεται τώρα το κράτος και το καταργεί. Δεν αναρωτήθηκε όμως πώς θα επιβιώσουμε μετά τα συνεχή χτυπήματα των τελευταίων ετών.
Δεν είναι δίκαιο να καίγονται μαζί με τα ξερά και τα χλωρά. Θα πρέπει να βρεθεί τρόπος ώστε το κονδύλι αυτό να μην μεταφερθεί μετά από κάποια χρόνια σε ένα άλλο περιβαλλοντικό πρόγραμμα, αλλά να δοθεί άμεσα με άλλον τρόπο. Εξάλλου οι διαθέσιμοι πόροι που έχουμε πλέον είναι ελάχιστοι, ας μη τους εξαφανίσουμε».
Μακεδονία: «Κοντά στα ξερά καίγονται και τα χλωρά»
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στον πρωτογενή τομέα η απόφαση οριστικής ακύρωσης των προγραμμάτων ενίσχυσης για τη βιολογική κτηνοτροφία και μελισσοκομία, με εκπροσώπους των παραγωγών να κάνουν λόγο για άδικη απόφαση που αφήνει επαγγελματίες «στον αέρα».
Ο πρόεδρος του Μελισσοκομικού Συλλόγου Ν. Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Γεωρτσιάκος, σχολίασε χαρακτηριστικά ότι «στα ξερά καίγονται και τα χλωρά», τονίζοντας πως κόπηκαν και μελισσοκόμοι που έπρεπε να ενταχθούν.
Όπως εξήγησε, το πρόγραμμα ήταν λανθασμένα σχεδιασμένο από την αρχή, ενισχύοντας παραγωγούς που δεν πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης, ενώ ταυτόχρονα απέκλειε σοβαρούς επαγγελματίες με πάνω από 300–400 μελίσσια, αναγκάζοντάς τους να «σπάνε» το κοπάδι σε μέλη της οικογένειας για να συμμετάσχουν. «Άδικα κόπηκε, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι. Το θέμα είναι ότι άφησαν πολύ κόσμο κρεμασμένο στον αέρα», υπογράμμισε.
Παράλληλα, ανέφερε ότι ο κλάδος είχε ζητήσει στοιχεία για τους ελέγχους, χωρίς να λάβει απαντήσεις, και εξέφρασε την ανάγκη το επόμενο πρόγραμμα να είναι σωστά σχεδιασμένο και με περισσότερους ελέγχους.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Αιγοπροβατοτροφίας Αμυνταίου, Τιμόθεος Ιωαννίδης, χαρακτήρισε την ακύρωση «άδικη απόφαση», που επιδεινώνει το ήδη βεβαρημένο κλίμα στην κτηνοτροφία.
Τόνισε ότι παραγωγοί μένουν χωρίς στήριξη, τη στιγμή μάλιστα που ο κλάδος αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα.
«Είναι πλήγμα η ακύρωση του βιολογικού προγράμματος. Όμως αντιμετωπίζουμε τόσο σοβαρά προβλήματα που θα έπρεπε το υπουργείο να δώσει προτεραιότητα σε αυτά», κατέληξε ο κ. Ιωαννίδης.
«Όσοι δήλωσαν ψευδή στοιχεία να τιμωρηθούν παραδειγματικά»
Ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων Καβάλας, Νίκος Δημόπουλος, υπογραμμίζει ότι το πρόγραμμα για τη βιολογική κτηνοτροφία αφορούσε σταθερά εξασφαλισμένα ποσά που λάμβαναν πραγματικοί κτηνοτρόφοι, οι οποίοι τάιζαν με βιολογικές ζωοτροφές εδώ και δύο χρόνια τα ζώα τους. «Χωρίς ικανοποιητικές επιδοτήσεις λείπουν τα χρήματα για σωστό τάισμα των ζώων, που θα εξασφάλιζαν καλύτερη παραγωγή», δηλώνει. Τονίζει ότι έπρεπε να έχει ελεγχθεί το ζωικό κεφάλαιο, κύρια τα αιγοπρόβατα αλλά και τα βοοειδή.
«Δεν γνωρίζουμε πόσα ζώα έχει ο καθένας. Εάν δεν γίνει αυτό ούτε οι ενισχύσεις θα μοιραστούν δίκαια, ούτε τις ζωονόσους να ελέγξουμε» σημειώνει. «Αυτό που έκαναν είναι να καλύψουν τις κομπίνες με την ΚΥΑ για την κατανομή των βοσκοτόπων, αντί να μετρηθούν τα ζώα». Για την καθυστέρηση στην ηλεκτρονική σήμανση, που δεν φαίνεται να ξεκινάει μαζικά το 2026, θυμίζει ότι το ζωικό κεφάλαιο στην περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης καταστράφηκε και «τα χρήματα που ήταν να διατεθούν πήγαν σε περιοχές με ψεύτικο ζωικό κεφάλαιο».
Το υπουργείο ανακοίνωσε ότι «κατά τους ελέγχους 1 στους τρεις αιτούντες δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις». Ο κ. Δημόπουλος σχολιάζει πως «επομένως δύο στους τρεις πρέπει να ενταχθούν στα βιολογικά», εξηγώντας ότι ενδέχεται τα στοιχεία που παρουσιάζει το υπουργείο να αφορούν σε δειγματοληπτικούς ελέγχους.
«Όσοι δήλωσαν ψευδή στοιχεία θα έπρεπε να τιμωρηθούν παραδειγματικά, όχι μόνο με απένταξη από το πρόγραμμα. Υπάρχουν παρελκόμενα στις δηλώσεις ΟΣΔΕ» δηλώνει.
Συνέπεια αυτών είναι η εγκατάλειψη της κτηνοτροφίας, η όξυνση του δημογραφικού προβλήματος, η εγκατάλειψη της υπαίθρου. Από το 2015 η περιφέρεια ΑΜ-Θ απώλεσε το 60% των αιγοπροβάτων, άρα χρειάζεται ανακατανομή των βοσκοτόπων.
Πελοπόννησος: Έντονες αντιδράσεις για το «κόψιμο» των βιολογικών
Έντονες είναι οι αντιδράσεις τόσο των μελισσοκόμων όσο και των κτηνοτρόφων για το «κόψιμο» των επιδοτήσεων στα βιολογικά.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Επαγγελματιών Μελισσοκόμων Μεσσηνίας, Λακωνίας και Αρκαδίας, κ. Γιώργος Σεντεμέντες, δήλωσε: «Αυτά που συμβαίνουν στους μελισσοκόμους που επένδυσαν ή ήθελαν να επενδύσουν στη βιολογική μελισσοκομία είναι σίγουρα απρόβλεπτα. Είναι απαράδεκτη η απόφαση και μας μένει το ερώτημα πού θα πάνε τα χρήματα που υπήρχαν. Θα πρέπει να ελεγχθούν όλοι και όσοι βρεθούν με πρόβλημα να αποκλειστούν. Δεν μπορεί να χάνουμε όλοι και να σταματά ένα πρόγραμμα, τη στιγμή μάλιστα που αρκετοί είχαν επενδύσει σε πιστοποιήσεις και είχαν βάλει χρήματα από την τσέπη τους. Το κράτος όφειλε να κάνει σωστούς ελέγχους και να μην βάζει όλο τον κόσμο σε ένα “καλάθι” και να αισθάνονται όλοι σαν απατεώνες».
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Μελισσοκομικού Συνεταιρισμού Αρκαδίας, Σταύρος Δημάκος, δήλωσε: «Συμφωνώ με το “κόψιμο” των επιδοτήσεων μέχρι ένα σημείο, αφού υπήρχαν και πολλοί που εφάρμοζαν όλους τους όρους για τις επιδοτήσεις. Το κράτος οφείλει να υιοθετήσει ένα νέο μοντέλο βιολογικής μελισσοκομίας σε βάθος χρόνου, αντί να “βαφτίζει” από τη μία μέρα στην άλλη το μέλι βιολογικό, και κυρίως να έχει σωστούς ελεγκτικούς μηχανισμούς».
Ο Μάκης Βαρουξής, από την Αρκαδία, μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Κτηνοτρόφων και αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Πελοποννήσου, ανέφερε: «Τώρα θυμήθηκαν ότι υπήρχε πάρτι στα βιολογικά; Έχουμε πληρώσει πιστοποιήσεις, βιολογικές ζωοτροφές και έρχονται τώρα και μας λένε για “πάρτι”! Πού ήταν οι αρμόδιοι ελεγκτές τότε;»
