Αγροτικά δυστυχήματα – Ο αθέατος φόρος αίματος του 2025

Ο πρωτογενής τομέας στην Ελλάδα συνεχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια των εργαζομένων του. Τα στοιχεία της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΟΣΕΤΕΕ) για το 2025 αποκαλύπτουν μια ανησυχητική πραγματικότητα: Σχεδόν ένα στα τέσσερα θανατηφόρα εργατικά δυστυχήματα σημειώνεται σε αγροτικές εργασίες. Παράλληλα, πάνω από 160 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους σε αγροτικά δυστυχήματα την τελευταία τετραετία, γεγονός που αποτυπώνει με σκληρό τρόπο τις συνθήκες κάτω από τις οποίες εργάζονται χιλιάδες αγρότες, κτηνοτρόφοι, αλιεργάτες και δασεργάτες.

Ένας κλάδος που παραμένει «αόρατος»

Παρά τη σοβαρότητα των περιστατικών, όπως τονίζει στην «ΥΧ» ο πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, Δρ. Στοϊμενίδης, ο αγροτικός τομέας συνεχίζει να αντιμετωπίζεται ως «γκρίζα ζώνη» από την πολιτεία. Πολλά δυστυχήματα δεν καταγράφονται ως εργατικά, ενώ άλλα δηλώνονται ως τροχαία ή δεν καταγράφονται καθόλου. Η υποκαταγραφή δημιουργεί μια παραμορφωμένη εικόνα για την πραγματική επικινδυνότητα της αγροτικής εργασίας.

Η ΟΣΕΤΕΕ, μέσω ανεξάρτητης έρευνας, αναδεικνύει ότι ο πρωτογενής τομέας συγκαταλέγεται στους πιο επικίνδυνους κλάδους της ελληνικής οικονομίας. Το 2025 καταγράφηκαν 48 θάνατοι σε αγροτικές δραστηριότητες – ανάμεσά τους 7 δασεργάτες και ξυλοκόποι, 2 κτηνοτρόφοι, 2 αλιεργάτες και οι υπόλοιποι αγρότες – αριθμός που ξεπερνά ακόμη και ολόκληρους κλάδους της μεταποίησης και των υπηρεσιών.

«Είναι αποκαρδιωτικό που η Πολιτεία δεν προχωρά σε προληπτικούς ελέγχους στα αγροκτήματα και δεν καταγράφει τα αγροτικά δυστυχήματα, ώστε να αναλάβει δράσεις εκπαίδευσης και πρόληψης. Στην Κύπρο, κάτι τέτοιο γίνεται ήδη – ας συνεργαστούν», σχολιάζει ο Δρ. Στοϊμενίδης.

Ανατροπές, εξάντληση και ηλικία: οι κύριες αιτίες

Η πλειονότητα των δυστυχημάτων οφείλεται σε ανατροπές τρακτέρ και άλλων αγροτικών μηχανημάτων, συχνά σε δύσβατα εδάφη ή υπό συνθήκες κόπωσης. Σημαντικό ποσοστό των θυμάτων είναι μεγαλύτερης ηλικίας αγρότες, που συνεχίζουν να εργάζονται χωρίς επαρκή υποστήριξη ή εκπαίδευση. «Η θερμική καταπόνηση τους καλοκαιρινούς μήνες αποτελεί κρίσιμο παράγοντα κινδύνου. Η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, η έλλειψη προστατευτικού εξοπλισμού και η πίεση για ολοκλήρωση των εργασιών οδηγούν σε ατυχήματα, που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί», τονίζει ο πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ.

Επιπλέον, η Ελλάδα παραμένει μία από τις λίγες χώρες της ΕΕ, που δεν καταγράφει συστηματικά τις επαγγελματικές ασθένειες των αγροτών. Η έκθεση σε φυτοφάρμακα, σκόνη, χημικές ουσίες και ακραίες καιρικές συνθήκες δημιουργεί ένα «αόρατο» κύμα κινδύνων, που δεν αποτυπώνεται σε επίσημα δεδομένα.

Η αντίφαση των στατιστικών

Ενώ η Eurostat κατατάσσει τον αγροτικό τομέα στους πιο επικίνδυνους κλάδους στην Ευρώπη, η ΕΛΣΤΑΤ εμφανίζει μόλις 1–3 θανάτους ετησίως σε αγροτικές εργασίες. «Οι μετρήσεις μας μπορεί να αμφισβητηθούν μόνο προς τα πάνω. Από τον Μάρτιο του 2025 είχαμε εκτιμήσει ότι οι απώλειες θα ξεπεράσουν τις 200 και από το 2022 παρακολουθούμε πολύ επίσημα την κατάσταση στους χώρους εργασίας», καταλήγει ο Δρ. Στοϊμενίδης.