Κερδίζουν έδαφος στο χωράφι και στο ράφι τα βιολογικά

Αυξάνεται η παρουσία της Ελλάδας στην αγορά βιολογικών προϊόντων του Λονδίνου
-Διαφήμιση-

Η δυναμική των βιολογικών προϊόντων που κερδίζουν ολοένα έδαφος στο επίπεδο τόσο της παραγωγής όσο και της κατανάλωσης σε παγκόσμιο επίπεδο, αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία που επεξεργάστηκε και παρουσιάζει η «ΥΧ». Σκιαγραφώντας τη διεθνή και πανευρωπαϊκή τάση, μπορεί κανείς να σχηματίσει και την εικόνα για την προοπτική του ελληνικού τομέα της βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας, η οποία είναι συνυφασμένη με την εξωστρέφεια που καλείται εκ των πραγμάτων να αναπτύξει.

Στην ΕΕ το 2016, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ινστιτούτου FIBL, αυξήθηκαν τόσο οι εκτάσεις του βιολογικού πρωτογενούς τομέα, όσο και η αξία των προϊόντων που αγόρασαν οι Ευρωπαίοι καταναλωτές. Συγκεκριμένα, οι βιολογικές εκτάσεις ανήλθαν σε 121 εκατ. στρ., αυξημένες κατά 8,2% σε σύγκριση με το 2015, ενώ η αγορά διευρύνθηκε στα 30,7 δισ. ευρώ (+12%) στην ΕΕ και στα 33,5 δισ. σε όλη την Ευρώπη. Η κατά κεφαλήν κατανάλωση στην ΕΕ ανήλθε σε 61 ευρώ κατά μέσο όρο. «Στην παρούσα φάση, η παραγωγή αυξάνεται ταχύτερα σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, συνεπώς υπάρχει δυνατότητα να ανταποκριθεί στην ταχύτερα από ποτέ διευρυνόμενη ζήτηση», συμπεραίνει το FIBL.

Η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία ήταν το 2016 οι χώρες με τη μεγαλύτερη παραγωγή βιολογικών προϊόντων σε απόλυτα νούμερα, ενώ η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία έκαναν το 2017 τους μεγαλύτερους τζίρους με 10 δισ., 7,9 δισ. και 3,2 δισ. ευρώ αντίστοιχα. Τον τέταρτο μεγαλύτερο τζίρο στην αγορά βιολογικών προϊόντων στην Ευρώπη κατέγραψε πέρσι η Ελβετία, στα 2,44 δισ. ευρώ περίπου, όπου οι καταναλωτές της ξόδεψαν 274 ευρώ κατά κεφαλή για αγορά βιολογικών, με πρώτα στις προτιμήσεις τους τα αβγά και τα κηπευτικά (βλ. σχ. γράφημα).

Οι τάσεις στην ευρωπαϊκή αγορά βιολογικών

Η ενίσχυση της θέσης των αλυσίδων λιανεμπορίου μεταξύ των καναλιών διάθεσης βιολογικών προϊόντων καταγράφεται ως κυρίαρχη τάση σε πολλές χώρες, σύμφωνα με την τελευταία σχετική μελέτη του FIBL. Ταυτόχρονα, όμως, με μικρότερους ρυθμούς, αυξητικούς ωστόσο, ενδυναμώνουν την παρουσία τους και τα εξειδικευμένα καταστήματα. Από χώρα σε χώρα διαφοροποιείται η απόσταση ανάμεσα στους τζίρους που πραγματοποιούνται στα γενικά καταστήματα τροφίμων σε σχέση με τα εξειδικευμένα. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2017, στη Γαλλία τα καταστήματα του γενικού λιανεμπορίου (σούπερ μάρκετ) έκαναν πωλήσεις βιολογικών προϊόντων αξίας 3,65 δισ. ευρώ και τα εξειδικευμένα καταστήματα 2,87 δισ. ευρώ, όταν στη Δανία –όπου τα βιολογικά κατέχουν το 9,7% της αγοράς τροφίμων– τα σούπερ μάρκετ πραγματοποίησαν τζίρους από βιολογικά 1,5 δισ. ευρώ και τα εξειδικευμένα σημεία πώλησης μόλις 81 εκατ. ευρώ. Στην Ελβετία τα αντίστοιχα νούμερα πέρσι ήταν 2 δισ. ευρώ για τα σούπερ μάρκετ και 247 εκατ. για τα εξειδικευμένα καταστήματα.

Άλλες τάσεις που επισημαίνονται επιγραμματικά στον τομέα της διάθεσης βιολογικών προϊόντων είναι:

-Οι συνεργασίες ανάμεσα σε λιανέμπορους και καταστήματα discount γίνονται όλο και συχνότερες. Π.χ. στη Γερμανία Lidl με Bioland, αλλά και Real με Demeter.

-Παρατηρούνται ενδιαφέροντα παραδείγματα συνεργασιών μεταξύ λιανεμπορίου και οργανισμών βιολογικών προϊόντων.

-Όλο και περισσότερο οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ διαφοροποιούνται μεταξύ τους.

Η τροφοδοσία (catering) και οι υπηρεσίες φαγητού αποκτούν μεγαλύτερη σημασία ως κανάλι διάθεσης βιολογικών. Ενδεικτικά, στη Δανία διαθέτει το 14,6% της εγχώριας «κατανάλωσης», και χαρακτηρίζεται ως ένα καλό παράδειγμα διερεύνησης των καναλιών διάθεσης τέτοιων προϊόντων, στην Ιταλία το 13,2%, στην Αυστρία το 5,6% και στη Γαλλία το 5,4%.

Το παγκόσμιο κάδρο της καλλιέργειας βιολογικών το 2016 (τελευταία στοιχεία FIBL & IFOAM – Organics International):

-578 εκατ. στρέμματα με βιολογικές καλλιέργειες, σε 178 χώρες. Περισσότερα από τα 2/3 της αγροτικής γης, τα 380 εκατ. είναι βοσκότοποι (+16,5% σε σύγκριση με το 2015), 106 εκατ. στρ., ποσοστό 18%, αποτελούν αροτραίες καλλιέργειες (+6,3%), 45 εκατ. εκτάρια, ποσοστό 8% είναι μόνιμες καλλιέργειες.

-Οι βιολογικές καλλιέργειες καλύπτουν το 1,2% των συνολικών καλλιεργούμενων εκτάσεων. Οι χώρες με το μεγαλύτερο ποσοστό στην επικράτειά τους είναι το Λιχτενστάιν (37,7%), η Γαλλική Πολυνησία (31,3%) και η Σαμόα (22,4%).

-2,7 εκατ. παραγωγοί (το 1999, οι καλλιεργητές βιολογικών προϊόντων ήταν μόλις 200.000).

-Περίπου 90 δισ. δολάρια (ή περισσότερο από 80 δισ. ευρώ) η αξία της αγοράς βιολογικών (το 2000 ήταν 17,9 δισ. δολάρια). Οι ΗΠΑ αποτελούν τη μεγαλύτερη αξία της αγοράς βιολογικών με 38,9 δισ. ευρώ. Ακολουθεί η Γερμανία με 10,5 δισ. και τρίτη η Γαλλία με 7,5 δισ. ευρώ.

-Η Ελβετία εμφανίζει την υψηλότερη κατά κεφαλήν κατανάλωση, με 274 ευρώ, και ακολούθως οι Δανία (227 ευρώ) και Σουηδία (197 ευρώ).

-Διαφήμιση-