Κώδωνα κινδύνου για «κοκτέιλ φυτοφαρμάκων» στα μήλα κρούει ΜΚΟ
Σχεδόν συστηματική μόλυνση με «κοκτέιλ φυτοφαρμάκων» σε συμβατικά μήλα που καταναλώνονται στην Ευρώπη διαπιστώνουν ευρωπαϊκές ΜΚΟ, έπειτα από ανάλυση που διεξήγαγαν σε ένα πλήθος 59 δειγμάτων σε 13 ευρωπαϊκές χώρες. «Παρότι ο νόμος το προβλέπει, η ΕΕ εξακολουθεί να μην αξιολογεί την τοξικότητα που έχει η έκθεση σε μείγματα φυτοφαρμάκων» σημειώνει το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Δράσης για τα Φυτοφάρμακα – PAN Europe, μαζί με τις 13 οργανώσεις-εταίρους, με σχετική ανακοίνωσή τους με την οποία δημοσιεύουν τα στοιχεία της έρευνας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα των αναλύσεων των δειγμάτων που προήλθαν από 12 κράτη-μέλη της ΕΕ (Βέλγιο, Κροατία, Τσεχία, Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πολωνία, Ισπανία) και την Ελβετία, μόνο το 7% των μήλων που εξετάστηκαν δεν περιείχαν υπολείμματα, ενώ, ορισμένα δείγματα περιείχαν έως και επτά κατάλοιπα διαφόρων φυτοφαρμάκων. Τα δύο τρίτα (64%) των μήλων περιείχαν τουλάχιστον ένα φυτοφάρμακο PFAS (τα λεγόμενα παντοτινά χημικά), ενώ το ένα τρίτο (36%) περιείχε νευροτοξικά φυτοφάρμακα.
«Σε μια περίοδο που η Κομισιόν προτείνει νομοθεσία τύπου Omnibus για τη μείωση του επιπέδου προστασίας της υγείας των πολιτών και του περιβάλλοντος, η έρευνα αποκαλύπτει τη σχεδόν συστηματική μόλυνση των ευρωπαϊκών συμβατικών μήλων με φυτοφάρμακα» αναφέρουν, μεταξύ άλλων.
«Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα είναι ότι το 85% των μήλων που εξετάστηκαν περιείχαν πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων» σχολιάζει ο Gergely Simon, υπεύθυνος εκστρατειών του PAN Europe, κάνοντας λόγο για σημαντικές καθυστερήσεις από πλευράς EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων) ως προς την ανάπτυξη μεθοδολογίας για τη ρύθμιση των επιπτώσεων τέτοιων κοκτέιλ. «Υπάρχουν ολοένα και περισσότερα επιστημονικά στοιχεία που δείχνουν ότι η έκθεση σε φυτοφάρμακα μέσω της τροφής σχετίζεται με την υπογονιμότητα και ενδεχομένως με καρκίνους. Η συνεχής έκθεση των πολιτών σε μείγματα τοξικών ουσιών μέσω της τροφής, του αέρα ή της σκόνης δεν λαμβάνεται υπόψη· πρόκειται για ένα κρίσιμο ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί από τις ρυθμιστικές αρχές», συνεχίζει ο ίδιος.
Το 71% των δειγμάτων μήλων περιείχε τουλάχιστον ένα υπόλειμμα από την κατηγορία των πιο τοξικών φυτοφαρμάκων της ΕΕ (τα λεγόμενα «υποψήφια προς αντικατάσταση»), ενώ, όπως προαναφέρθηκε, το 64% των δειγμάτων περιείχε τουλάχιστον ένα φυτοφάρμακο PFAS και το 36% περιείχε ένα νευροτοξικό φυτοφάρμακο.
«Εάν οι ευρωπαϊκές και εθνικές ρυθμιστικές αρχές εφάρμοζαν σωστά τη νομοθεσία, μια σειρά φυτοφαρμάκων που εντοπίστηκαν στα μήλα θα είχαν απαγορευτεί εδώ και καιρό» υπογραμμίζει ο Martin Dermine, εκτελεστικός διευθυντής του PAN Europe, «Αντί γι’ αυτό, η ΕΕ προτείνει την αποδυνάμωση της προστασίας της υγείας με την πρόταση Omnibus για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές. Η έκθεσή μας δείχνει ότι απαιτείται πιο αυστηρή ρύθμιση – όχι λιγότερη» τονίζει ο ίδιος.
Αν τα μήλα αυτά πωλούνταν ως επεξεργασμένη τροφή προοριζόμενη για βρέφη, το 93% των δειγμάτων δεν θα επιτρέπονταν, σημειώνουν οι φορείς, καθώς τα όρια υπολειμματικότητας είναι αυστηρότερα σε αυτή την περίπτωση, με τις οργανώσεις να συνιστούν, γενικότερα, τα βιολογικά προϊόντα στους καταναλωτές.
Τον Δεκέμβριο του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την απορρύθμιση των φυτοφαρμάκων, επιτρέποντας εγκρίσεις απεριόριστης χρονικής διάρκειας και καταργώντας την υποχρέωση επανεξέτασης της τοξικότητάς τους κάθε 10 έως 15 χρόνια, υπό το φως νέων επιστημονικών στοιχείων, σημειώνεται στην ανακοίνωση, με το Δίκτυο να υπογραμμίζει την αντίθεσή του ζητώντας αυστηρότερη εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων και καλύτερη προστασία της υγείας των πολιτών και του περιβάλλοντος.
