ΠΕΝΑ: Οι νέοι αγρότες θέτουν τον παλμό της βιώσιμης γεωργίας
Μέσα από έντονες συζητήσεις και καινοτόμες προσεγγίσεις, η Πανελλήνια Ένωση Νέων Αγροτών (ΠΕΝΑ) έθεσε για άλλη μια φορά τον παλμό της βιώσιμης γεωργίας. Στο δυναμικό πλαίσιο της 31ης Διεθνούς Έκθεσης Agrotica 2026 (12-15 Μαρτίου, ΔΕΘ-HELEXPO), η ΠΕΝΑ συμμετείχε δημιουργικά, λειτουργώντας ως παράγοντας παρεμβάσεων για την αγροτική ανάπτυξη.
Με το AgriFarm Lab – Hack FarmFuture: Smart & Sustainable (Αίθουσα “Νικόλαος Γερμανός”, 15/3, 10:30-12:30), η Ένωση παρουσίασε υπάρχοντα εργαλεία και φιλοσοφία, καλώντας νέους αγρότες, συμβούλους και εκπροσώπους υπουργείων να συζητήσουν για την κατεύθυνση της γεωργίας, ώστε να την «επανεκκινήσουμε» μαζί, μετατρέποντας τις προκλήσεις σε ευκαιρίες.
«Σε μια εποχή κλιματικής αλλαγής, ενεργειακής κρίσης, ψηφιοποίησης και νέας ΚΑΠ, ενώνουμε δυνάμεις για έξυπνες τεχνολογίες, βιώσιμες πρακτικές (carbon farming, κυκλική οικονομία) και λύσεις που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα. Η ΠΕΝΑ, ως θεσμικός φορέας με ιστορική πορεία επιτευγμάτων, πρωτοπορεί προωθώντας συλλογικά σχήματα, τεχνολογίες, μεθόδους κυκλικής οικονομίας και εκπαίδευση», δήλωσε ο Νίκος Παυλονάσιος, Πρόεδρος της ΠΕΝΑ, ανοίγοντας τις εργασίες και τονίζοντας παράλληλα την ιστορική πορεία της Ένωσης:
«Από την ίδρυσή της, η ΠΕΝΑ εκπροσωπεί τους νέους αγρότες, διεκδικώντας ενισχύσεις, εκπαίδευση και καινοτομία. Η διατήρησή της είναι επιτακτική ανάγκη για να αντιμετωπίσουμε τα διάφορα ζητήματα, από αυτά που προέκυψαν στο παρελθόν έως και τις πρόσφατες αγροτοδιαμαρτυρίες», πρόσθεσε, καλώντας τους νέους αγρότες σε ενότητα και συλλογική δράση.
ΚΑΠ 2023-2027
Ο Νίκος Παπακωνσταντίνου, Διευθυντής Αγροτικής Ανάπτυξης και Διαχείρισης Έργων της GAIA ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ, ανέλυσε τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της ΚΑΠ 2023-2027. Αναφέρθηκε σε ανοιχτά προγράμματα, όπως η πρώτη εγκατάσταση νέων αγροτών, τα Σχέδια Βελτίωσης, τα eco-schemes και την Πράσινη Συμφωνία. Πρότεινε τη χρήση smart farming για τη μείωση του κόστους (ρεύμα, νερό, λιπάσματα), τονίζοντας την προσαρμογή στην προδημοσίευση Π3-70-5.1 (μείωση αποτυπώματος άνθρακα σε αρόσιμες καλλιέργειες), τη σημασία των data-driven αποφάσεων και την ανανέωση των γενεών ως μία από τις προτεραιότητες της νέας ΚΑΠ.
Ο Αθανάσιος Λαγκουράνης, Προϊστάμενος Μονάδας Παρακολούθησης Παρεμβάσεων Πυλώνα Ι στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εστίασε στις Άμεσες Ενισχύσεις του Πυλώνα Ι. Αναφέρθηκε στη συνδεδεμένη ενίσχυση — μία συζήτηση που φαίνεται να ξεκίνησε από το θεσμικό συνέδριο της ΠΕΝΑ το 2005 και εξελίχθηκε έκτοτε — μέχρι τις τομεακές παρεμβάσεις και την προδημοσίευση Π3-70-5.1 (96 εκατ. ευρώ, Δεκέμβριος 2025) για τη μείωση των εκπομπών CO2. Εξήγησε τη φιλοσοφία των δεσμεύσεων (20% μείωση, MRV), τη σύνδεσή τους με το Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ και την πρακτική εφαρμογή τους, απαντώντας παράλληλα σε πολλά ερωτήματα που τέθηκαν.
Mείωση αποτυπώματος άνθρακα
Η Ματίνα Κανάκη, MSc Περιβαλλοντικής και Οικολογικής Μηχανικής, Πιστοποιημένη Γεωργική Σύμβουλος και Εντεταλμένη της ΠΕΝΑ, έθεσε κρίσιμα ερωτήματα εκ μέρους των παραγωγών. Αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γεωργικοί σύμβουλοι, σε τεχνικά ζητήματα της προδημοσίευσης Π3-70-5.1 (εργαλεία υπολογισμού CO2, βιώσιμες πρακτικές, εφαρμογή), στη σύνδεση με την ΚΑΠ, στις ευκαιρίες για τους νέους, καθώς και στο πότε θα εκδοθεί η τελική πρόσκληση και στον ρόλο της ΠΕΝΑ και των συμβούλων στις αιτήσεις. Επέμεινε στη σημασία της επιστημονικά τεκμηριωμένης δέσμευσης άνθρακας της ελιάς, καθώς και στη συμβολή των βιολογικών καλλιεργειών που ήδη προάγουν τη δέσμευση αυτή.
Η Όλγα Παναγιωτίδου, κτηνοτρόφος και μέλος του ΔΣ της ΠΕΝΑ, μοιράστηκε την πραγματική οπτική από το πεδίο, αναλύοντας θέματα όπως η επικράτηση στην αγορά, η βιωσιμότητα της κτηνοτροφίας και οι στρατηγικές αγροτικής επιχείρησης στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας.
Γεωργία ακριβείας
Ο Αλέξανδρος Παπαχατζής, Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Γεωπονίας-Αγροτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, τόνισε ότι οι νέοι αγρότες πρέπει να αναλάβουν την ηγεσία για την αγροτοκτηνοτροφική ανάπτυξη, την οικονομική ευμάρεια και τη δημιουργία μόνιμων θέσεων εργασίας. Επέμεινε στη σημασία των επενδύσεων σε γεωργία ακριβείας, ρομποτική, εκπαίδευση και υπερσύγχρονα θερμοκήπια με γεωθερμία και επιτόπιες ΑΠΕ.
Πρότεινε ακόμη τη χρήση container-θερμοκηπίων σε ταράτσες ή ποιμνιοστάσια για «χορτονομή». Όπως παρουσίασε σε πιλοτικό πρόγραμμα στη Θεσσαλία, η απόδοση μπορεί να φτάσει τους 60+ τόνους ντομάτα ανά στρέμμα, σε σύγκριση με 15-25 τόνους των συμβατικών καλλιεργειών, μειώνοντας κατά 50% την ενέργεια, κατά 90% το νερό, κατά 30% τα λιπάσματα και περιορίζοντας σημαντικά τις εκπομπές CO2.
Απουσία κεντρικής στρατηγικής
Τέλος, ο Δημήτριος Τσιλιάς, Αντιπρόεδρος της ΠΕΝΑ, συνοψίζοντας τόνισε ότι «οι νέοι αγρότες διαπιστώνουν την έλλειψη μιας κεντρικής στρατηγικής από την πολιτεία, η οποία να στηρίζει ουσιαστικά τους παραγωγούς». Παράλληλα, προσκάλεσε τους νέους να στηρίξουν ενεργά την ΠΕΝΑ στις μελλοντικές της δράσεις.
